Bước sang năm 2020, tình hình dịch bệnh trên thế giới và tại Việt Nam đang có những diễn biến hết sức phức tạp. Đặc biệt, sự xuất hiện của chủng virus Corona mới (nCoV) cùng sự đe dọa thường trực từ các dịch bệnh nguy hiểm khác như Ebola, MERS-CoV đã đặt hệ thống y tế vào tình trạng báo động cao nhất.

Căn cứ pháp lý và Kế hoạch hành động quốc gia

Trước những thách thức to lớn về an ninh y tế, Bộ Y tế đã chính thức ban hành Quyết định 170/QĐ-BYT ngày 17/01/2020 về việc ban hành Kế hoạch phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm năm 2020. Văn bản này đóng vai trò là "kim chỉ nam" cho các hoạt động ứng phó, giám sát và kiểm soát dịch bệnh trên phạm vi toàn quốc.

Việc triển khai kế hoạch này dựa trên các quy định nghiêm ngặt của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007, nhằm mục tiêu giảm tỷ lệ mắc và tử vong do các bệnh truyền nhiễm, khống chế kịp thời các dịch bệnh mới nổi, không để xảy ra dịch lớn.

Bức tranh dịch bệnh 2020: Những con số và nguy cơ hiện hữu

Theo dự báo trong kế hoạch y tế năm 2020, hàng loạt căn bệnh có nguy cơ lây nhiễm cao đang rình rập, trong khi vũ khí quan trọng nhất là vắc xin và thuốc đặc trị vẫn còn là một bài toán chưa có lời giải cuối cùng.

1. Virus Corona mới (nCoV) - Mối đe dọa toàn cầu

Tại thời điểm đầu năm 2020, bệnh viêm phổi cấp do virus Corona mới được xác định là có nguy cơ xâm nhập rất cao vào Việt Nam. Với đường lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp và chưa có miễn dịch cộng đồng, đây là thách thức lớn nhất đối với ngành y tế. Đáng lo ngại hơn, hiện tại chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho chủng virus này.

2. Các dịch bệnh xâm nhập: Ebola và MERS-CoV

Dù chưa ghi nhận ca mắc tại Việt Nam, nhưng nguy cơ xâm nhập của Ebola và MERS-CoV luôn hiện hữu thông qua các hoạt động giao thương và du lịch quốc tế. Cả hai căn bệnh này đều lây qua đường tiếp xúc, có tỷ lệ tử vong cao và đặc biệt là chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

3. Cúm gia cầm và các dịch bệnh lưu hành

Trong những tháng đông - xuân và mùa lễ hội, nguy cơ xuất hiện cúm A (H7N9, H5N6) trên đàn gia cầm và lây sang người là rất lớn. Bên cạnh đó, các bệnh lưu hành như Sốt xuất huyết và Tay chân miệng vẫn tiếp tục gia tăng cục bộ tại nhiều tỉnh thành. Điểm chung đáng sợ của các căn bệnh này là vắc xin vẫn chưa được sử dụng phổ biến hoặc chưa có thuốc đặc trị.

"Hầu hết các bệnh truyền nhiễm mới nổi hoặc có nguy cơ xâm nhập cao hiện nay đều đối mặt với tình trạng thiếu hụt vắc xin và phác đồ điều trị đặc hiệu, đòi hỏi công tác phòng ngừa phải được đặt lên hàng đầu."

Lời khuyên từ chuyên gia: Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Trong bối cảnh y học chưa tìm ra thuốc đặc trị cho nhiều loại virus nguy hiểm, việc tuân thủ các biện pháp phòng ngừa cá nhân là vô cùng quan trọng. Người dân cần thực hiện nghiêm túc các hướng dẫn sau:

• Vệ sinh cá nhân: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
• Đeo khẩu trang: Sử dụng khẩu trang đúng cách tại nơi công cộng và các khu vực có nguy cơ cao.
• Hạn chế tiếp xúc: Tránh tiếp xúc gần với người có biểu hiện sốt, ho hoặc các triệu chứng đường hô hấp.
• Khai báo y tế: Chủ động thông báo cho cơ quan y tế khi có các dấu hiệu nghi ngờ hoặc đi về từ vùng dịch.

Quyết định 170/QĐ-BYT có hiệu lực từ ngày 17/01/2020 là lời nhắc nhở đanh thép về trách nhiệm của mỗi cá nhân và cộng đồng trong cuộc chiến chống lại dịch bệnh. Hãy cùng chung tay bảo vệ sức khỏe bản thân và xã hội trước những diễn biến khó lường của năm 2020.

Thùy Linh (Tổng hợp)