Sự thay đổi "chóng mặt" về chuẩn trình độ giáo viên

Trong suốt nhiều năm qua, trình độ chuẩn của giáo viên các cấp được thực hiện theo quy định tại Luật Giáo dục 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009). Theo đó, tấm bằng trung cấp sư phạm vẫn là "tấm vé thông hành" hợp lệ để các thầy cô tham gia giảng dạy tại bậc mầm non và tiểu học.

Cụ thể, tại Điều 77 Luật Giáo dục 2005 quy định rõ:

"Trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo được quy định như sau:
a) Có bằng tốt nghiệp trung cấp sư phạm đối với giáo viên mầm non, giáo viên tiểu học;
b) Có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm hoặc có bằng tốt nghiệp cao đẳng và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm đối với giáo viên trung học cơ sở..."

Tuy nhiên, bối cảnh này sẽ hoàn toàn thay đổi khi Luật Giáo dục 2019 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2020 tới đây. Đây được coi là một cuộc "cách mạng" về chất lượng đội ngũ nhà giáo, nhưng cũng đặt ra không ít lo ngại cho những giáo viên đang sở hữu bằng trung cấp.

Từ 01/7/2020, bằng trung cấp chính thức bị "khai tử" trong tuyển dụng

Điểm mới đáng chú ý nhất tại Điều 72 Luật Giáo dục 2019 chính là việc nâng mức trình độ chuẩn tối thiểu. Theo đó, giáo viên mầm non phải có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm trở lên; giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông phải có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên trở lên.

Điều này đồng nghĩa với việc, kể từ ngày 01/7/2020, các cơ quan tuyển dụng sẽ không còn tiếp nhận hồ sơ của những ứng viên chỉ có bằng trung cấp sư phạm. Cánh cửa vào ngành giáo dục đối với hệ đào tạo này chính thức khép lại, buộc người học phải chủ động nâng cao trình độ nếu muốn theo đuổi nghề giáo.

Lộ trình nâng chuẩn: Cơ hội cuối cùng cho giáo viên đương nhiệm

Mặc dù tiêu chuẩn mới rất khắt khe, nhưng pháp luật vẫn mở ra một "lối thoát" nhân văn cho những giáo viên hiện đang công tác mà chưa đạt chuẩn. Tại khoản 2 Điều 72 Luật Giáo dục 2019, Chính phủ được giao nhiệm vụ quy định lộ trình thực hiện nâng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên.

Theo dự thảo Nghị định đang được lấy ý kiến (tính đến tháng 3/2020), lộ trình nâng chuẩn sẽ được chia thành hai giai đoạn kéo dài đến hết năm 2030:

• Giai đoạn 1 (2020 - 2025): Phấn đấu ít nhất 60% giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở đạt chuẩn trình độ mới.
• Giai đoạn 2 (2026 - 2030): Thực hiện nâng chuẩn cho số giáo viên còn lại để đảm bảo đến 31/12/2030, 100% giáo viên đạt chuẩn theo quy định.

Những ai không thuộc diện phải nâng chuẩn?

Một thông tin quan trọng mà các thầy cô cần lưu ý là không phải tất cả giáo viên chưa đạt chuẩn đều phải đi học lại. Việc nâng chuẩn chỉ áp dụng với những giáo viên còn đủ thời gian công tác. Cụ thể, tính từ ngày 01/7/2020, giáo viên phải còn đủ 05 năm công tác trở lên (tính đến tuổi nghỉ hưu) mới thuộc diện phải tham gia đào tạo nâng chuẩn.

Đối với những giáo viên chỉ còn dưới 05 năm công tác, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ có các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ riêng biệt để đảm bảo chất lượng giảng dạy mà không nhất thiết phải yêu cầu các thầy cô đi học lấy bằng cử nhân hay cao đẳng.

Tóm lại, dù bối cảnh pháp lý thay đổi mang lại nhiều áp lực, nhưng đây là bước đi cần thiết để chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo Việt Nam. Các giáo viên có bằng trung cấp cần sớm nắm bắt lộ trình để có kế hoạch học tập phù hợp, tránh rơi vào tình trạng bị tinh giản biên chế hoặc không được xếp lương theo hạng chức danh nghề nghiệp mới trong tương lai.