Việc cân bằng giữa phát triển hạ tầng năng lượng và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên luôn là bài toán khó đối với các nhà quản lý. Để tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án lưới điện quốc gia, Chính phủ đã ban hành Nghị định 27/2024/NĐ-CP, bổ sung những quy định cụ thể về việc tạm sử dụng rừng.

Căn cứ pháp lý mới về tạm sử dụng rừng

Theo quy định tại khoản 2 Điều 1 Nghị định 27/2024/NĐ-CP, một điều khoản hoàn toàn mới là Điều 42a đã được bổ sung vào Nghị định 156/2018/NĐ-CP. Quy định này thiết lập một hành lang pháp lý chặt chẽ nhưng linh hoạt cho các công trình tạm phục vụ thi công dự án lưới điện vì lợi ích quốc gia.

7 điều kiện 'tiên quyết' để phê duyệt phương án

Để một Phương án tạm sử dụng rừng được cấp có thẩm quyền phê duyệt, dự án phải đáp ứng đầy đủ 7 điều kiện khắt khe sau đây:

• Thứ nhất: Phải là dự án lưới điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng đã được phê duyệt chủ trương đầu tư.
• Thứ hai: Nếu dự án có cả phần diện tích chuyển mục đích sử dụng rừng vĩnh viễn, phải có quyết định chủ trương chuyển mục đích cho phần diện tích đó.
• Thứ ba: Chỉ cho phép tạm sử dụng khi không thể bố trí trên diện tích đất khác. Đặc biệt, pháp luật yêu cầu hạn chế tối đa việc chặt hạ cây rừng, nhất là cây có đường kính từ 20cm trở lên.
• Thứ tư: Diện tích rừng phải được điều tra, đánh giá tác động chi tiết đối với hệ sinh thái.
• Thứ năm: Thời gian tạm sử dụng không được vượt quá thời gian thực hiện dự án.
• Thứ sáu: Tuyệt đối không tạm sử dụng rừng trong khu bảo vệ nghiêm ngặt của rừng đặc dụng hoặc nơi có loài thực vật nguy cấp, quý hiếm.
• Thứ bảy: Chủ đầu tư phải cam kết trồng lại rừng ngay trong mùa vụ gần nhất, không quá 12 tháng sau khi kết thúc thời gian tạm sử dụng.

Trích dẫn quy định chi tiết

Dưới đây là nội dung trọng tâm về điều kiện phê duyệt được trích dẫn từ văn bản luật:

"Chỉ cho phép tạm sử dụng rừng trong trường hợp dự án bắt buộc phải sử dụng trên diện tích có rừng do không thể bố trí trên diện tích đất khác. Hạn chế tối đa diện tích tạm sử dụng rừng và chặt hạ cây rừng trong phạm vi diện tích được tạm sử dụng..."

Thẩm quyền phê duyệt thuộc về ai?

Theo quy định mới, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là người có thẩm quyền cao nhất trong việc quyết định phê duyệt Phương án tạm sử dụng rừng trên địa bàn. Tuy nhiên, đối với diện tích rừng thuộc quản lý của các bộ, ngành trung ương, Chủ tịch tỉnh phải lấy ý kiến đồng ý bằng văn bản của bộ chủ quản trước khi ký quyết định.

Quy định này không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ các dự án năng lượng trọng điểm mà còn đảm bảo trách nhiệm phục hồi rừng của các chủ đầu tư, góp phần thực hiện nghiêm túc Luật Lâm nghiệp 2017.

Nghị định 27/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 06/3/2024.