Trong bối cảnh hội nhập tri thức toàn cầu ngày càng sâu rộng, việc thu hút nguồn lực chất lượng cao từ nước ngoài đã trở thành chiến lược sống còn của các quốc gia phát triển. Việt Nam không nằm ngoài xu thế đó. Với việc ban hành Quyết định 530/QĐ-TTg, Chính phủ đã chính thức khởi động một lộ trình đầy tham vọng nhằm đưa đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học quốc tế và Việt kiều trở thành động lực then chốt nâng tầm giáo dục đại học nước nhà.

Mục tiêu chiến lược: 2.030 chuyên gia và tầm nhìn 2035

Theo nội dung tại Quyết định 530/QĐ-TTg, Chương trình đặt ra những con số cụ thể và đầy thách thức. Đến năm 2035, Việt Nam đặt mục tiêu thu hút tổng cộng 2.030 chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu thế giới tham gia vào hệ thống giáo dục đại học.

Cấu trúc của nguồn nhân lực này được phân định rõ ràng để tối ưu hóa hiệu quả:

• 30 chuyên gia xuất sắc: Những người có khả năng dẫn dắt các nhiệm vụ trọng điểm quốc gia, tạo ra những đột phá trong nghiên cứu cơ bản và ứng dụng.
• 500 chuyên gia làm việc toàn thời gian: Đảm nhiệm các vị trí chủ chốt như trưởng nhóm nghiên cứu, trưởng phòng thí nghiệm hiện đại hoặc điều hành các chương trình đào tạo tiên tiến.
• 1.500 chuyên gia hợp tác linh hoạt: Tham gia giảng dạy, nghiên cứu theo hình thức ngắn hạn hoặc từ xa, giúp kết nối tri thức Việt Nam với các trung tâm học thuật lớn trên thế giới.

Cơ chế ưu đãi 'đột phá' để giữ chân nhân tài

Điểm khác biệt lớn nhất của Chương trình lần này chính là những cơ chế chính sách mang tính cởi mở và thực tiễn cao. Để cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực, Việt Nam đã đưa ra các ưu đãi đặc thù:

Ưu đãi về tài chính và thuế

Các chuyên gia khi tham gia chương trình sẽ được hưởng mức tiền lương, tiền thưởng cạnh tranh, tương xứng với năng lực và đóng góp thực tế. Đặc biệt, chính sách ưu đãi thuế thu nhập cá nhân được xem là đòn bẩy quan trọng để thu hút các trí thức Việt kiều và chuyên gia nước ngoài có thu nhập cao.

Công nhận chức danh và quyền tự chủ

Một rào cản lớn trước đây là việc công nhận bằng cấp và chức danh khoa học đã được tháo gỡ. Quyết định 530/QĐ-TTg cho phép công nhận tương đương các chức danh khoa học được phong tặng ở nước ngoài. Đồng thời, các cơ sở giáo dục đại học được trao quyền tự chủ tối đa trong việc tuyển dụng, bổ nhiệm và sử dụng chuyên gia, giúp giảm bớt các thủ tục hành chính rườm rà.

Xây dựng hệ sinh thái kết nối trí thức toàn cầu

Không chỉ dừng lại ở việc thu hút cá nhân, Chương trình còn hướng tới việc xây dựng một hệ sinh thái bền vững. Điều này bao gồm việc phát triển cơ sở dữ liệu chuyên gia, hình thành các mạng lưới trí thức và tổ chức thường xuyên các diễn đàn học thuật quốc tế.

Việc cải cách thủ tục hành chính về thị thực, giấy phép lao động và cư trú theo hướng đơn giản hóa cũng là một điểm sáng, giúp các chuyên gia và gia đình yên tâm sinh sống và làm việc lâu dài tại Việt Nam. Đây chính là nền tảng để Việt Nam từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa giáo dục đại học đạt trình độ tiên tiến trong khu vực và thế giới vào năm 2030.