Khát vọng về một "bộ não số" am hiểu luật pháp Việt Nam

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, việc làm chủ công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là chiến lược quốc gia. Theo kế hoạch ban hành kèm theo Quyết định 1412/QĐ-BKHCN, Việt Nam đang hướng tới việc xây dựng một mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) mang thương hiệu "Make in Vietnam" với quy mô tối thiểu 100 tỷ tham số.

Điểm đặc biệt của mô hình này chính là khả năng đọc hiểu và phân tích chuyên sâu các văn bản trong những lĩnh vực đòi hỏi độ chính xác cao như pháp luật, tài chính - kế toán, thuế và nông nghiệp. Đây được kỳ vọng sẽ là công cụ đắc lực hỗ trợ các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân trong việc tra cứu và thực thi pháp luật một cách hiệu quả.

Những mục tiêu cụ thể trong kế hoạch phát triển AI quốc gia

Nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển các mô hình AI "Make in Vietnam" được giao cho Cục Công nghiệp công nghệ thông tin chủ trì, phối hợp cùng các chuyên gia hàng đầu và các doanh nghiệp công nghệ. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành báo cáo thực hiện vào tháng 12/2026.

Việc xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt với 100 tỷ tham số sẽ giúp máy tính không chỉ nhận diện mặt chữ mà còn hiểu được ngữ cảnh, thuật ngữ chuyên môn và logic của hệ thống pháp luật Việt Nam. Điều này có ý nghĩa sống còn trong việc giảm thiểu sai sót và tăng tốc độ xử lý văn bản hành chính.

Hoàn thiện khung pháp lý cho kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo

Song song với việc phát triển công nghệ, Chính phủ cũng đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng hành lang pháp lý. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tham vấn xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành Luật Công nghiệp công nghệ số 2025, đặc biệt là các nội dung liên quan đến trí tuệ nhân tạo.

Dự kiến, dự thảo Nghị định trình Chính phủ sẽ được hoàn thiện vào tháng 12/2025 và các văn bản hướng dẫn liên quan sẽ hoàn tất vào tháng 6/2026. Bên cạnh đó, Cục Chuyển đổi số quốc gia cũng sẽ thường xuyên tham gia xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và khung pháp lý để đảm bảo AI phát triển an toàn và bền vững.

Tầm nhìn và thách thức phía trước

Việc sở hữu một mô hình AI đọc hiểu pháp luật riêng của người Việt sẽ giúp bảo vệ chủ quyền dữ liệu và đảm bảo tính bảo mật thông tin quốc gia. Tuy nhiên, thách thức về dữ liệu sạch, hạ tầng tính toán và nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn là những bài toán cần lời giải trong thời gian tới.

Với sự quyết tâm của các bộ, ngành và cộng đồng công nghệ, hy vọng rằng đến cuối năm 2026, Việt Nam sẽ tự hào có một "trợ lý ảo" thông thái, góp phần đưa hệ thống pháp luật đến gần hơn với mọi người dân thông qua sức mạnh của trí tuệ nhân tạo.