Thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam đang đứng trước những thay đổi quan trọng về mặt pháp lý khi Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 01/2019/TT-BTC. Văn bản này sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 50/2017/TT-BTC, tập trung vào việc siết chặt các quy định về trích lập dự phòng nghiệp vụ nhằm đảm bảo an toàn tài chính cho hệ thống.

Bối cảnh ra đời của Thông tư 01/2019/TT-BTC

Trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều biến động và lãi suất trái phiếu Chính phủ có xu hướng thay đổi, việc duy trì các quy định cũ tại Thông tư 50/2017/TT-BTC có thể không còn phản ánh sát thực tế rủi ro của thị trường. Do đó, Thông tư 01/2019/TT-BTC được ban hành ngày 02/01/2019 nhằm hoàn thiện khung pháp lý theo hướng minh bạch và an toàn hơn, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế và hướng dẫn tại Nghị định 73/2016/NĐ-CP.

Những thay đổi cốt lõi về trích lập dự phòng nghiệp vụ

Theo quy định mới, cơ sở trích lập dự phòng nghiệp vụ đối với bảo hiểm nhân thọ có hai điểm thay đổi mang tính quyết định:

1. Áp dụng 100% Bảng tỷ lệ tử vong CSO1980

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc yêu cầu các doanh nghiệp bảo hiểm phải sử dụng 100% Bảng tỷ lệ tử vong CSO1980 và các cơ sở kỹ thuật khác phù hợp với quyền lợi bảo hiểm đã cam kết. So với quy định hiện hành tại Thông tư 50/2017/TT-BTC vốn không nêu rõ tỷ lệ phần trăm cụ thể, việc ấn định con số 100% giúp tạo ra một mặt bằng chung thống nhất cho toàn ngành, tránh việc các doanh nghiệp tự ý điều chỉnh tỷ lệ để làm đẹp báo cáo tài chính.

2. Điều chỉnh lãi suất kỹ thuật tối đa

Quy định về lãi suất kỹ thuật cũng được sửa đổi theo hướng thận trọng hơn. Cụ thể:

• Lãi suất kỹ thuật tối đa không được vượt quá 80% lãi suất bình quân của trái phiếu Chính phủ kỳ hạn từ 10 năm trở lên.
• Thời gian tính toán lãi suất bình quân được kéo dài lên 24 tháng gần nhất trước thời điểm trích lập (thay vì 06 tháng như trước đây).
• Lãi suất này cũng không được vượt quá tỷ suất đầu tư bình quân của 04 quý liền kề trước đó của doanh nghiệp và lãi suất tính phí của từng sản phẩm.

Việc nâng thời gian theo dõi từ 06 tháng lên 24 tháng giúp giảm thiểu tác động của những biến động ngắn hạn trên thị trường trái phiếu, giúp việc trích lập dự phòng trở nên ổn định và bền vững hơn.

Tác động đối với thị trường bảo hiểm nhân thọ năm 2019

Với việc Thông tư 01/2019/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 16/02/2019, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ cần nhanh chóng rà soát lại danh mục sản phẩm và năng lực tài chính. Việc siết chặt lãi suất kỹ thuật có thể khiến một số doanh nghiệp phải tăng cường trích lập dự phòng, từ đó ảnh hưởng đến lợi nhuận ngắn hạn nhưng lại là "liều thuốc bổ" cho sự an toàn dài hạn của khách hàng.

Các chuyên gia nhận định, đây là bước đi cần thiết để nâng tầm thị trường bảo hiểm Việt Nam, bảo vệ quyền lợi tối đa cho người tham gia bảo hiểm trước những rủi ro tiềm ẩn của nền kinh tế toàn cầu trong năm 2019.