Khu vực kinh tế tư nhân từ lâu đã được Đảng và Nhà nước xác định là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân. Để hiện thực hóa mục tiêu đưa khu vực này phát triển vượt bậc cả về chất và lượng, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 20/2026/NĐ-CP nhằm hướng dẫn chi tiết thi hành Nghị quyết 198/2025/QH15. Đây được xem là một "cú hích" pháp lý mang tính lịch sử, tháo gỡ triệt để những điểm nghẽn cố hữu về đất đai, thuế, phí và công nghệ, tạo lập một bệ phóng vững chắc cho các doanh nghiệp tư nhân bứt phá mạnh mẽ trong năm 2026.

Kinh tế tư nhân Việt Nam đón nhận cơ hội bứt phá mạnh mẽ từ chính sách mới đầu năm 2026 (Ảnh minh họa)

Mở toang cánh cửa tiếp cận đất đai và hạ tầng sản xuất

Một trong những rào cản lớn nhất, gây đau đầu nhất đối với các doanh nghiệp tư nhân trong nhiều năm qua chính là việc tiếp cận mặt bằng sản xuất kinh doanh sạch. Nhận diện rõ nút thắt này, tại Điều 7 Nghị quyết 198/2025/QH15, Nhà nước đã đưa ra những cơ chế hỗ trợ chưa từng có tiền lệ. Cụ thể, theo quy định tại khoản 1 Điều 7, các địa phương được phép chủ động sử dụng nguồn ngân sách địa phương để hỗ trợ một phần kinh phí đầu tư xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

1. Các địa phương được sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ một phần đầu tư xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ. Các nội dung được hỗ trợ bao gồm: hỗ trợ thu hồi đất, bồi thường, tái định cư; hỗ trợ đầu tư công trình kết cấu hạ tầng giao thông, cấp điện, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải và thông tin liên lạc.

Điểm đặc biệt mang tính đột phá của chính sách này nằm ở chỗ: các chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp hay vườn ươm công nghệ khi nhận được nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước bắt buộc phải dành một phần diện tích đất sạch để cho các doanh nghiệp công nghệ cao thuộc khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê hoặc thuê lại với mức giá cực kỳ ưu đãi. Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng chi phí mặt bằng ban đầu cho doanh nghiệp mà còn tạo điều kiện để họ tập trung tối đa nguồn lực tài chính vào hoạt động sản xuất, kinh doanh cốt lõi.

"Mưa" ưu đãi thuế và phí: Động lực tài chính cực lớn cho doanh nghiệp

Bên cạnh đất đai, chính sách tài khóa, đặc biệt là thuế và phí, luôn là công cụ hữu hiệu nhất để nuôi dưỡng nguồn thu và kích thích đầu tư. Theo quy định chi tiết tại Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15, cộng đồng doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là các mô hình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, sẽ được đón nhận những ưu đãi thuế vô cùng hấp dẫn. Cụ thể, các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo sẽ được miễn hoàn toàn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong thời hạn 02 năm đầu tiên và được giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo đối với các khoản thu nhập phát sinh từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Các chính sách ưu đãi thuế và đơn giản hóa thủ tục hành chính giúp doanh nghiệp tối ưu hóa dòng tiền (Ảnh minh họa)

Không dừng lại ở đó, nhằm thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, các chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm R&D cũng sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) trong vòng 02 năm và giảm 50% trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công theo quy định tại khoản 3 Điều 10.

Đặc biệt, một dấu mốc cải cách hành chính quan trọng có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 chính là việc chính thức chấm dứt thu, nộp lệ phí môn bài theo quy định tại khoản 7 Điều 10. Quyết sách này giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm bớt gánh nặng chi phí tuân thủ cho hàng triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ trên khắp cả nước.

Đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị hiện đại

Trong kỷ nguyên số hóa toàn cầu, chuyển đổi số và đổi mới công nghệ không còn là một lựa chọn mang tính xu hướng, mà đã trở thành điều kiện sinh tồn của mọi doanh nghiệp. Nhằm khuyến khích doanh nghiệp tư nhân mạnh dạn đầu tư vào công nghệ, Điều 12 Nghị quyết 198/2025/QH15 cho phép doanh nghiệp được trích tối đa lên tới 20% thu nhập tính thuế TNDN để thành lập Quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của riêng mình. Đồng thời, toàn bộ chi phí thực tế cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) của doanh nghiệp sẽ được tính vào chi phí được trừ bằng 200% chi phí thực tế khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

Song song với việc nâng cấp công nghệ, yếu tố con người và năng lực quản trị cũng được đặc biệt chú trọng. Theo quy định tại Điều 13 Nghị quyết 198/2025/QH15, Nhà nước sẽ bố trí nguồn ngân sách riêng để triển khai Chương trình đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành (CEO) chất lượng cao đến năm 2030. Các dịch vụ tư vấn pháp lý, kế toán, thuế và nhân sự cũng sẽ được cung cấp hoàn toàn miễn phí cho các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh cá thể, giúp họ chuyên nghiệp hóa bộ máy vận hành.

Tóm lại, việc ban hành Nghị định 20/2026/NĐ-CP không chỉ đơn thuần là việc cụ thể hóa một văn bản luật, mà là lời khẳng định đanh thép, một cam kết đồng hành mạnh mẽ của Chính phủ đối với sự phát triển bền vững của khu vực kinh tế tư nhân. Đây chính là thời điểm vàng để các doanh nghiệp tư nhân chủ động nghiên cứu sâu sắc, nắm bắt nhanh nhạy các cơ hội pháp lý đặc biệt này để tái cấu trúc, tối ưu hóa chi phí và vươn mình mạnh mẽ, khẳng định vị thế trong kỷ nguyên mới.