Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi số quốc gia, việc tích hợp các loại giấy tờ cá nhân vào một mã số duy nhất đang trở thành xu hướng tất yếu. Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất chính là lộ trình sử dụng mã số định danh cá nhân để thay thế cho mã số thuế. Đây không chỉ là bước tiến về công nghệ mà còn là cuộc cách mạng trong cải cách thủ tục hành chính, giúp người dân tiết kiệm thời gian và công sức.

Mã số định danh cá nhân và mã số thuế: Sự giao thoa tất yếu

Theo quy định tại Luật Căn cước công dân 2014, số định danh cá nhân là dãy số tự nhiên gồm 12 số, có cấu trúc gồm 6 số là mã thế kỷ sinh, mã giới tính, mã năm sinh của công dân, mã tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hoặc mã quốc gia nơi công dân đăng ký khai sinh và 6 số là khoảng số ngẫu nhiên.

Trong khi đó, mã số thuế truyền thống là một dãy số gồm 10 hoặc 13 chữ số do cơ quan thuế cấp. Việc tồn tại song song nhiều loại mã số khiến công tác quản lý dữ liệu trở nên phân tán. Chính vì vậy, việc sử dụng mã số định danh cá nhân làm mã số thuế là giải pháp tối ưu để thống nhất cơ sở dữ liệu quốc gia.

Căn cứ pháp lý cho việc thay thế mã số thuế

Lộ trình này đã được luật hóa rõ ràng tại Luật Quản lý thuế 2019. Cụ thể, tại khoản 7 Điều 35 của văn bản này quy định:

"Khi cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư được vận hành và kết nối với cơ sở dữ liệu thuế thì sử dụng mã số định danh cá nhân thay cho mã số thuế."

Bên cạnh đó, Thông tư 105/2020/TT-BTC của Bộ Tài chính cũng đã có những hướng dẫn ban đầu về việc đăng ký thuế, tạo tiền đề cho việc đồng bộ dữ liệu giữa ngành Thuế và ngành Công an.

Người dân được hưởng lợi gì từ thay đổi này?

Việc dùng mã số định danh thay mã số thuế mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Giảm bớt giấy tờ: Người dân không cần phải nhớ quá nhiều loại mã số khi thực hiện các giao dịch tài chính hoặc thủ tục hành chính.
• Thủ tục nhanh gọn: Khi đi làm các thủ tục về nhà ở, kinh doanh bất động sản theo Nghị định 30/2021/NĐ-CP, mã số định danh có thể dùng thay cho bản sao các giấy tờ tùy thân như CMND, CCCD hay Hộ chiếu.
• Minh bạch thông tin: Hệ thống dữ liệu tập trung giúp cơ quan nhà nước quản lý chính xác hơn, hạn chế tình trạng sai sót hoặc trùng lặp thông tin người nộp thuế.

Điều kiện để chính thức áp dụng

Mặc dù chủ trương đã có, nhưng việc thay thế hoàn toàn chỉ xảy ra khi đáp ứng đủ các điều kiện kỹ thuật. Theo khoản 2 Điều 4 Nghị định 30/2021/NĐ-CP, việc sử dụng thay thế chỉ được thực hiện nếu công dân đã được cấp số định danh cá nhân và các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đăng ký đầu tư, đăng ký doanh nghiệp đã được kết nối và vận hành thông suốt.

Tại thời điểm tháng 4/2021, Bộ Công an đang nỗ lực hoàn thiện việc cấp thẻ Căn cước công dân gắn chíp trên diện rộng. Đây chính là "chìa khóa" để hiện thực hóa quy định của Luật Quản lý thuế.

Lời khuyên pháp lý: Người dân nên chủ động thực hiện các thủ tục cấp đổi sang thẻ CCCD gắn chíp để sớm có mã số định danh cá nhân, từ đó thuận tiện hơn trong việc thực hiện các nghĩa vụ thuế và giao dịch dân sự sau này.