Thị trường lao động Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của một cuộc cải cách quy mô lớn. Kể từ ngày 01/01/2026, toàn bộ hệ thống kết nối cung - cầu lao động sẽ vận hành dựa trên khung pháp lý mới của Luật Việc làm 2025 và văn bản hướng dẫn chi tiết nhất là Nghị định 352/2025/NĐ-CP.

Hệ thống dịch vụ việc làm công được chuẩn hóa hiện đại từ năm 2026 (ảnh minh họa)

Sự ra đời của Nghị định này không chỉ thay thế hoàn toàn Nghị định 23/2021/NĐ-CP mà còn thiết lập một tiêu chuẩn mới về tính minh bạch, tốc độ xử lý hành chính và khả năng kết nối dữ liệu số. Dưới đây là 3 thay đổi trọng yếu mà các doanh nghiệp và tổ chức dịch vụ việc làm cần đặc biệt lưu ý.

1. Chuẩn hóa danh xưng và vị thế của Tổ chức dịch vụ việc làm công

Thay vì cách gọi có phần rời rạc trước đây, Nghị định 352/2025/NĐ-CP đã thống nhất khái niệm Tổ chức dịch vụ việc làm công. Đây là đơn vị sự nghiệp công lập có tư cách pháp nhân, đóng vai trò chủ đạo trong việc thực hiện các chính sách hỗ trợ việc làm của Nhà nước.

Tại Điều 6 Nghị định 352/2025/NĐ-CP, Chính phủ quy định rất khắt khe về tên gọi. Theo đó, tên của các tổ chức này bắt buộc phải có cụm từ “Trung tâm” và “dịch vụ việc làm”. Việc chuẩn hóa này nhằm tránh tình trạng gây nhầm lẫn cho người lao động và đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống nhận diện thương hiệu công quyền trên toàn quốc.

2. Cải cách thủ tục ký quỹ: Giảm gánh nặng tài chính và thời gian

Đối với các doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm tư nhân, quy định về ký quỹ tại Điều 15 và Điều 16 Nghị định 352/2025/NĐ-CP mang lại những tín hiệu rất tích cực:

• Mức ký quỹ ổn định: Doanh nghiệp phải duy trì mức ký quỹ 300.000.000 đồng theo quy định tại khoản 2 Điều 15.
• Rút ngắn thời gian rút tiền: Điểm đột phá nhất nằm ở quy trình rút tiền ký quỹ. Khi doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép hoặc giấy phép hết hạn, thời gian để cơ quan có thẩm quyền ra văn bản đồng ý rút tiền chỉ còn 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, thay vì quy trình kéo dài như trước đây.
• Cơ chế bảo vệ người lao động: Tiền ký quỹ được quản lý chặt chẽ tại ngân hàng và chỉ được sử dụng để thanh toán các nghĩa vụ tài chính khi doanh nghiệp vi phạm cam kết với người lao động hoặc người sử dụng lao động.

3. Chuyển đổi số toàn diện qua Sàn giao dịch việc làm quốc gia

Từ năm 2026, chế độ báo cáo giấy sẽ chính thức lùi vào quá khứ. Mọi hoạt động từ thông báo thành lập, báo cáo định kỳ 06 tháng và hằng năm đều phải thực hiện thông qua Sàn giao dịch việc làm quốc gia. Đây là một phần trong chiến lược số hóa thị trường lao động của Chính phủ.

Giao diện số hóa giúp kết nối cung - cầu lao động nhanh chóng và chính xác (ảnh minh họa)

Việc chốt số liệu báo cáo cũng được ấn định cụ thể: Báo cáo năm tính đến ngày 14/12 và báo cáo 6 tháng tính đến ngày 14/6. Điều này giúp cơ quan quản lý nhà nước có cái nhìn thực tế và kịp thời về biến động nhân sự, từ đó đưa ra các chính sách điều tiết thị trường hiệu quả hơn.

Lời khuyên thực tiễn cho doanh nghiệp

Với những quy định mới này, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại thời hạn hợp đồng thuê trụ sở (phải còn tối thiểu 24 tháng khi nộp hồ sơ) và bằng cấp của người đại diện pháp luật (phải từ đại học trở lên hoặc có 2 năm kinh nghiệm chuyên môn). Việc sớm thích nghi với hệ thống báo cáo số không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn là cơ hội để tiếp cận nguồn dữ liệu lao động khổng lồ từ Sàn giao dịch quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên mới.