Trong kỷ nguyên số hóa toàn cầu, an ninh mạng không còn đơn thuần là một vấn đề kỹ thuật nội bộ của doanh nghiệp, mà đã nâng tầm thành nghĩa vụ pháp lý cốt lõi liên quan trực tiếp đến sự tồn vong của tổ chức. Sự ra đời của Luật An ninh mạng 2025 (Luật số 116/2025/QH15 ban hành ngày 10/12/2025) đánh dấu một bước ngoặt pháp lý quan trọng, thiết lập những tiêu chuẩn bảo mật khắt khe hơn bao giờ hết tại Việt Nam. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị cung cấp dịch vụ trên không gian mạng, việc thấu hiểu và chủ động thích ứng với các quy định mới này là nhiệm vụ cấp bách hàng đầu.

Doanh nghiệp cần chủ động thích ứng với các quy định mới về an ninh mạng theo Luật An ninh mạng 2025 (Ảnh minh họa)

1. Siết chặt trách nhiệm bảo bảo an ninh thông tin mạng và áp lực thời gian phản hồi khốc liệt

Một trong những điểm thay đổi mang tính "sát sườn" nhất đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, mạng Internet và các dịch vụ gia tăng trên không gian mạng tại Việt Nam được quy định chi tiết tại Điều 25 Luật An ninh mạng 2025. Quy định mới đặt ra những mốc thời gian phản hồi cực kỳ nghiêm ngặt, đòi hỏi doanh nghiệp phải tối ưu hóa quy trình vận hành kỹ thuật và pháp lý.

Cụ thể, theo quy định tại khoản 2 Điều 25 Luật An ninh mạng 2025, doanh nghiệp có trách nhiệm:

• Xác thực thông tin khi người dùng đăng ký tài khoản số và bảo mật thông tin, tài khoản của người dùng.
• Cung cấp thông tin người dùng cho lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng thuộc Bộ Công an chậm nhất là 24 giờ kể từ thời điểm có yêu cầu bằng văn bản hoặc thư điện tử, điện thoại. Đặc biệt, trong trường hợp khẩn cấp đe dọa xâm hại an ninh quốc gia hoặc đe dọa tính mạng con người, thời hạn này bị rút ngắn xuống chỉ còn tối đa 03 giờ.
• Ngăn chặn việc chia sẻ thông tin, xóa bỏ thông tin, gỡ bỏ dịch vụ, ứng dụng có nội dung vi phạm chậm nhất là 24 giờ kể từ khi có yêu cầu; trong trường hợp khẩn cấp đe dọa xâm hại an ninh quốc gia, thời hạn xử lý tối đa chỉ là 06 giờ.

Quy định này buộc các doanh nghiệp không thể duy trì cơ chế phản hồi thụ động. Thay vào đó, họ phải thiết lập các kênh liên lạc thông suốt 24/7 và xây dựng các kịch bản ứng phó khẩn cấp để đảm bảo không vi phạm thời hạn pháp lý, tránh nguy cơ bị xử phạt nghiêm khắc hoặc đình chỉ hoạt động.

"Doanh nghiệp trong nước và nước ngoài khi cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, mạng Internet, các dịch vụ gia tăng trên không gian mạng tại Việt Nam có trách nhiệm... cung cấp thông tin người dùng cho lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng thuộc Bộ Công an chậm nhất là 24 giờ kể từ thời điểm có yêu cầu... trường hợp khẩn cấp đe dọa xâm hại an ninh quốc gia, đe dọa tính mạng con người, yêu cầu cung cấp thông tin chậm nhất là 03 giờ..." (Trích điểm a khoản 2 Điều 25 Luật An ninh mạng 2025)

2. Chủ động phòng ngừa và phối hợp xử lý các tình huống nguy hiểm về an ninh mạng

Không chỉ dừng lại ở việc khắc phục hậu quả, Điều 20 Luật An ninh mạng 2025 đặt trọng tâm vào công tác phòng ngừa chủ động. Doanh nghiệp viễn thông, Internet, công nghệ thông tin và các đơn vị cung cấp dịch vụ mạng có nghĩa vụ phối hợp chặt chẽ với lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng thuộc Bộ Công an để phát hiện, ngăn chặn sớm các nguy cơ.

Các tình huống nguy hiểm về an ninh mạng được luật hóa rõ ràng bao gồm: xuất hiện thông tin kích động bạo loạn, phá rối an ninh, khủng bố; tấn công vào hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia; tấn công mạng quy mô lớn, cường độ cao hoặc xâm phạm nghiêm trọng đến chủ quyền, lợi ích quốc gia.

Hạ tầng lưu trữ dữ liệu của doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chuẩn bảo mật nghiêm ngặt tại Việt Nam (Ảnh minh họa)

Khi xảy ra các tình huống khẩn cấp này, cơ quan chức năng có quyền áp dụng các biện pháp mạnh mẽ như ngừng cung cấp thông tin mạng tại khu vực cụ thể hoặc thậm chí ngắt cổng kết nối mạng quốc tế. Doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện ngay các phương án ứng phó khẩn cấp, ngăn chặn và giảm thiểu tối đa thiệt hại theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

3. Nghĩa vụ định danh địa chỉ IP và lưu trữ dữ liệu người dùng tại Việt Nam

Một trong những điểm mấu chốt nhằm tăng cường khả năng quản lý và truy vết tội phạm công nghệ cao được quy định tại Điều 41 Luật An ninh mạng 2025. Theo đó, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng có trách nhiệm định danh địa chỉ IP của tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ và cung cấp thông tin này cho lực lượng chuyên trách khi có yêu cầu.

Đồng thời, nghĩa vụ lưu trữ dữ liệu tiếp tục được siết chặt tại khoản 3 Điều 25 Luật An ninh mạng 2025. Các doanh nghiệp trong và ngoài nước có hoạt động thu thập, khai thác, phân tích, xử lý dữ liệu về thông tin cá nhân, dữ liệu về mối quan hệ của người sử dụng dịch vụ, hoặc dữ liệu do người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam tạo ra bắt buộc phải:

• Áp dụng các biện pháp bảo vệ dữ liệu nghiêm ngặt theo quy định của pháp luật.
• Lưu trữ các loại dữ liệu này tại Việt Nam trong thời gian quy định của Chính phủ.
• Đối với các doanh nghiệp nước ngoài thuộc diện này, bắt buộc phải thành lập chi nhánh hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam để đảm bảo tính chịu trách nhiệm pháp lý trực tiếp.

4. Bản kế hoạch hành động giúp doanh nghiệp tuân thủ toàn diện

Để không rơi vào thế bị động và giảm thiểu tối đa các rủi ro pháp lý khi Luật An ninh mạng 2025 đi vào thực thi, các doanh nghiệp cần nhanh chóng triển khai các giải pháp sau:

1. Rà soát và nâng cấp quy trình xác thực thông tin: Đảm bảo hệ thống đăng ký tài khoản số của người dùng được định danh chính xác, lưu trữ đầy đủ lịch sử truy cập, địa chỉ IP và thông tin thanh toán theo đúng quy định tại khoản 2 Điều 25.
2. Xây dựng quy trình phản ứng nhanh (Incident Response Plan): Thành lập tổ công tác chuyên trách an ninh thông tin, thiết lập đường dây nóng phối hợp với Bộ Công an, đảm bảo khả năng xử lý yêu cầu gỡ bỏ thông tin độc hại hoặc cung cấp dữ liệu trong vòng 3 giờ (đối với trường hợp khẩn cấp).
3. Chuẩn hóa hạ tầng lưu trữ dữ liệu: Đánh giá lại luồng dữ liệu (data flow), đảm bảo các dữ liệu cá nhân của người dùng Việt Nam được lưu trữ trên các máy chủ đặt tại lãnh thổ Việt Nam, tuân thủ nghiêm ngặt quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
4. Đào tạo và nâng cao nhận thức pháp lý: Tổ chức các buổi tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ kỹ thuật (IT), an ninh thông tin và bộ phận pháp chế để nắm vững các quy định mới, tránh các sai sót vận hành dẫn đến các khoản phạt hành chính khổng lồ hoặc nguy cơ bị đình chỉ hoạt động kinh doanh.

Việc nghiêm túc tuân thủ các quy định của Luật An ninh mạng 2025 không chỉ là trách nhiệm pháp lý bắt buộc, mà còn là cơ hội vàng để doanh nghiệp nâng cao uy tín thương hiệu, xây dựng lòng tin vững chắc nơi khách hàng và tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững trong nền kinh tế số đầy biến động.