Trong hoạt động xuất nhập khẩu, tờ khai hải quan được coi là "giấy khai sinh" của lô hàng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít doanh nghiệp vẫn còn tâm lý chủ quan, khai báo thông tin hàng hóa một cách qua loa, đại khái. Điều này không chỉ gây khó khăn cho cơ quan quản lý mà còn đẩy chính doanh nghiệp vào vòng xoáy rủi ro pháp lý.

Siết chặt quy định về mô tả hàng hóa: Không còn chỗ cho sự mập mờ

Theo chỉ đạo mới nhất từ Tổng cục Hải quan vào tháng 02/2020, cơ quan này đã phát hiện hàng loạt sai phạm trong việc khai báo mô tả hàng hóa trên các tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu. Nhiều doanh nghiệp chưa tuân thủ đúng các tiêu chí chi tiết theo quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 38/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC).

Cụ thể, ô mô tả hàng hóa bắt buộc phải thể hiện rõ ràng các tiêu chí sau:

• Tên hàng hóa: Phải là tên gọi thương mại hoặc tên gọi kỹ thuật chính xác.
• Nhãn hiệu và Model: Giúp định danh sản phẩm cụ thể trong phân khúc thị trường.
• Quy cách phẩm chất và Thông số kỹ thuật: Kích thước, công suất, độ bền...
• Thành phần cấu tạo: Đặc biệt quan trọng với các mặt hàng hóa chất, thực phẩm hoặc vật liệu hỗn hợp.
• Đặc tính và Công dụng: Hàng hóa dùng để làm gì, có tính chất lý hóa đặc biệt nào không?

Việc khai báo sơ sài như "khung ghế sofa bằng sắt", "da bò thuộc" hay "gioăng cao su" mà thiếu các thông số kỹ thuật, ký mã hiệu đi kèm sẽ bị coi là không hợp lệ và phải thực hiện khai bổ sung hoặc bị kiểm tra thực tế hàng hóa (luồng đỏ).

Hệ lụy từ những dòng mô tả "tiết kiệm chữ"

Việc khai báo không rõ ràng không chỉ đơn thuần là lỗi hành chính. Tổng cục Hải quan nhấn mạnh rằng tình trạng này gây cản trở nghiêm trọng đến quá trình kiểm tra, giám sát và kiểm soát hải quan. Đây cũng là kẽ hở để các đối tượng xấu thực hiện hành vi gian lận thương mại, giả mạo xuất xứ hoặc vận chuyển hàng cấm.

Khi thông tin mô tả không khớp hoặc quá chung chung, hệ thống quản lý rủi ro của Hải quan sẽ tự động phân loại tờ khai vào diện kiểm tra trọng điểm. Điều này dẫn đến:

1. Chậm trễ thời gian thông quan: Phát sinh chi phí lưu kho bãi, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng của doanh nghiệp.
2. Nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính: Theo quy định về xử phạt trong lĩnh vực hải quan, việc khai sai so với thực tế về tên hàng, chủng loại, quy cách... có thể bị phạt tiền từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng.
3. Ảnh hưởng đến điểm uy tín của doanh nghiệp: Doanh nghiệp thường xuyên khai sai sẽ bị hạ bậc ưu tiên, tỷ lệ luồng vàng và luồng đỏ sẽ tăng cao trong các lô hàng kế tiếp.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Để tránh những rắc rối không đáng có, người khai hải quan cần thực hiện nghiêm túc hướng dẫn tại Công văn 5189/TCHQ-GSQL và các văn bản liên quan. Trước khi đặt bút khai báo, hãy yêu cầu đối tác nước ngoài cung cấp đầy đủ Technical Data Sheet (TDS) hoặc Catalogue sản phẩm.

Hãy nhớ rằng, mô tả hàng hóa càng chi tiết, minh bạch bao nhiêu thì con đường thông quan của bạn càng rộng mở bấy nhiêu. Đừng để một vài dòng chữ sơ sài làm ảnh hưởng đến cả một lô hàng giá trị lớn của doanh nghiệp.

Xem thêm: Tổng cục Hải quan cho phép doanh nghiệp giải trình trước khi xử phạt