Ngày 14/09/2020, Chính phủ đã chính thức ký ban hành Nghị định 107/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2014/NĐ-CP. Đây được xem là một bước đi quyết liệt nhằm cụ thể hóa chủ trương tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.

Xóa bỏ quy định "cứng" về việc thành lập Văn phòng Sở

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Nghị định 107/2020/NĐ-CP chính là sự thay đổi trong cơ cấu tổ chức của các Sở thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Nếu như trước đây, theo Nghị định 24/2014/NĐ-CP, Văn phòng là bộ phận bắt buộc phải có, thì nay quy định này đã được nới lỏng.

Cụ thể, cơ cấu tổ chức của Sở hiện nay bao gồm:

• Phòng chuyên môn, nghiệp vụ;
• Thanh tra (nếu có);
• Văn phòng (nếu có);
• Chi cục và các tổ chức tương đương (nếu có);
• Đơn vị sự nghiệp công lập (nếu có).

Việc bổ sung cụm từ "nếu có" sau Văn phòng đồng nghĩa với việc từ ngày 25/11/2020, các địa phương có quyền chủ động quyết định việc thành lập Văn phòng Sở dựa trên nhu cầu thực tế và khối lượng công việc. Trong trường hợp không thành lập Văn phòng, chức năng và nhiệm vụ của bộ phận này sẽ được giao cho một phòng chuyên môn khác đảm nhiệm. Điều này giúp giảm bớt các đầu mối trung gian, tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ chuyên môn trọng tâm.

Tiêu chí thành lập phòng chuyên môn: Không còn tình trạng "chia nhỏ" bộ máy

Để tránh việc thành lập phòng một cách tràn lan, Nghị định 107/2020/NĐ-CP đã đưa ra các tiêu chí định lượng rất rõ ràng. Một phòng chuyên môn thuộc Sở chỉ được thành lập khi đáp ứng đủ các điều kiện về khối lượng công việc, tính chất quản lý và đặc biệt là biên chế công chức.

Quy định mới nêu rõ, đối với các Sở thuộc UBND TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, mỗi phòng phải có ít nhất 07 biên chế công chức trở lên. Đối với các tỉnh loại I, con số này là 06 biên chế và đối với các tỉnh loại II, loại III là ít nhất 05 biên chế. Quy định này buộc các Sở phải rà soát, sắp xếp lại các phòng nhỏ lẻ, hoạt động kém hiệu quả để sáp nhập thành các đơn vị lớn hơn, tinh nhuệ hơn.

Linh hoạt số lượng Phó Giám đốc Sở

Về số lượng lãnh đạo, Chính phủ quy định bình quân mỗi Sở có 03 Phó Giám đốc. Tuy nhiên, điểm mới nằm ở chỗ Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ căn cứ vào tổng số lượng Phó Giám đốc của tất cả các Sở để điều phối, quyết định số lượng cụ thể cho từng đơn vị. Có Sở có thể có nhiều hơn 03 Phó Giám đốc, nhưng cũng có Sở ít hơn, miễn là tổng số lượng không vượt quá mức bình quân chung của tỉnh.

Đặc biệt, đối với hai đô thị đặc biệt là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, ngoài số lượng Phó Giám đốc theo quy định bình quân, mỗi thành phố còn được tăng thêm không quá 10 Phó Giám đốc. Đây là cơ chế đặc thù nhằm đáp ứng khối lượng công việc khổng lồ và tính chất phức tạp trong quản lý nhà nước tại các siêu đô thị.

"Căn cứ số lượng Sở được thành lập và tổng số lượng Phó Giám đốc, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định cụ thể số lượng Phó Giám đốc của từng Sở cho phù hợp."

Kỳ vọng về một nền hành chính hiện đại

Việc ban hành Nghị định 107/2020/NĐ-CP vào thời điểm tháng 9/2020 cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy. Với hiệu lực thi hành từ ngày 25/11/2020, các địa phương sẽ có khoảng thời gian hơn 2 tháng để chuẩn bị các phương án sắp xếp, kiện toàn bộ máy, hướng tới một nền hành chính phục vụ, tinh gọn và chuyên nghiệp hơn.

Sự thay đổi này không chỉ dừng lại ở việc "giảm đầu mối" mà còn là cơ hội để các cán bộ, công chức nâng cao năng lực, thích ứng với mô hình quản lý mới, đa năng và hiệu quả hơn.