Ngày 20/05/2013, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 755/QĐ-TTg phê duyệt Chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo và hộ nghèo ở xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn. Đây được xem là một bước đi quyết liệt nhằm hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững tại các vùng đặc biệt khó khăn trong giai đoạn 2013-2015.

Mức hỗ trợ tạo quỹ đất sản xuất lên đến 30 triệu đồng/hộ

Điểm đáng chú ý nhất trong chính sách mới này là định mức hỗ trợ tài chính để tạo quỹ đất sản xuất. Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 3 Quyết định 755/QĐ-TTg, những địa phương còn quỹ đất sẽ thực hiện hỗ trợ trực tiếp để hộ dân có tư liệu sản xuất. Cụ thể:

• Tổng mức hỗ trợ và vay vốn: Bình quân 30 triệu đồng/hộ.
• Cơ cấu nguồn vốn: Ngân sách Trung ương hỗ trợ trực tiếp 15 triệu đồng/hộ; Ngân hàng Chính sách xã hội cho vay tín dụng tối đa 15 triệu đồng/hộ.
• Ưu đãi lãi suất: Mức lãi suất vay cực kỳ thấp, chỉ 0,1%/tháng (tương đương 1,2%/năm) với thời hạn vay là 5 năm.

Chính sách mới mang lại niềm hy vọng an cư lạc nghiệp cho đồng bào dân tộc thiểu số (ảnh minh họa)

Giải pháp linh hoạt cho những địa phương thiếu quỹ đất

Nhận diện thực tế nhiều địa phương hiện nay không còn quỹ đất để giao, Chính phủ đã đề ra các phương án hỗ trợ chuyển đổi linh hoạt. Theo đó, các hộ dân có thể lựa chọn một trong các hình thức sau:

1. Hỗ trợ chuyển đổi ngành nghề

Đối với những hộ có nhu cầu chuyển sang làm nghề khác, ngân sách Trung ương sẽ hỗ trợ 5 triệu đồng/hộ để mua sắm nông cụ, máy móc phục vụ sản xuất hoặc làm dịch vụ. Đồng thời, các hộ này vẫn được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi không quá 15 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội.

Riêng đối với lao động có nhu cầu học nghề, mức hỗ trợ tối đa là 4 triệu đồng/lao động để chi trả học phí và các chi phí liên quan trong quá trình đào tạo.

2. Xuất khẩu lao động và bảo vệ rừng

Chính sách cũng khuyến khích đồng bào tham gia xuất khẩu lao động theo cơ chế của huyện nghèo hoặc nhận giao khoán bảo vệ và trồng rừng để tăng thu nhập ổn định.

Đồng bào dân tộc thiểu số tích cực sản xuất trên diện tích đất được hỗ trợ (ảnh minh họa)

Hỗ trợ đất ở và nước sinh hoạt: Nền tảng để ổn định đời sống

Bên cạnh đất sản xuất, Điều 3 Quyết định 755/QĐ-TTg cũng quy định rõ về hạn mức đất ở và hỗ trợ nước sinh hoạt:

"2. Hỗ trợ đất ở: Mức giao diện tích đất ở cho mỗi hộ bình quân 200 m2/hộ. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm tự cân đối quỹ đất và ngân sách để giao đất cho các hộ làm nhà ở."

Về nước sinh hoạt, mỗi hộ khó khăn sẽ được hỗ trợ bình quân 1,3 triệu đồng để xây dựng bể chứa hoặc đào giếng. Đối với các khu vực tập trung, Nhà nước sẽ đầu tư xây dựng công trình nước sạch với mức hỗ trợ bình quân 1,3 tỷ đồng/công trình.

Tầm nhìn đến năm 2015

Với việc ban hành chính sách này để thay thế cho Quyết định 1592/QĐ-TTg, Chính phủ đặt mục tiêu đến hết năm 2015 sẽ giải quyết được ít nhất 70% số hộ thiếu đất ở, đất sản xuất trên cả nước. Đây là nỗ lực rất lớn nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền và đảm bảo an sinh xã hội cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Các hộ gia đình thuộc đối tượng thụ hưởng cần liên hệ trực tiếp với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú để được hướng dẫn thủ tục rà soát và lập danh sách hỗ trợ theo đúng quy định tại Quyết định 09/2011/QĐ-TTg về chuẩn hộ nghèo giai đoạn 2011-2015.