Ngày 29/11/2018 vừa qua, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 161/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về tuyển dụng công chức, viên chức, nâng ngạch công chức, thăng hạng viên chức. Đây được xem là một bước tiến lớn trong việc hiện đại hóa nền công vụ, tạo ra cơ hội công bằng cho mọi tài năng. Dưới đây là 5 điểm mới mang tính bước ngoặt mà bất kỳ ai đang có ý định thi tuyển vào các cơ quan Nhà nước cần phải nắm vững.

1. Xóa bỏ hoàn toàn sự phân biệt văn bằng trong tuyển dụng

Một trong những điểm sáng nhất của Nghị định 161/2018/NĐ-CP chính là việc cụ thể hóa tinh thần không phân biệt loại hình đào tạo. Cụ thể, các quy định tại Điều 4 Nghị định 24/2010/NĐ-CP và Điều 4 Nghị định 29/2012/NĐ-CP đã được sửa đổi theo hướng:

Cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng được xác định các điều kiện khác theo yêu cầu của vị trí dự tuyển nhưng không được phân biệt loại hình đào tạo, văn bằng, chứng chỉ, trường công lập, trường ngoài công lập.

Điều này đồng nghĩa với việc từ nay, tấm bằng chính quy, tại chức, văn bằng 2 hay đào tạo từ xa đều có giá trị ngang nhau khi đăng ký dự tuyển. Đây là cơ hội vàng cho những người có năng lực thực sự nhưng vì điều kiện khách quan mà không thể theo học hệ chính quy tập trung.

2. Siết chặt và thay đổi cách tính điểm ưu tiên

Nếu như trước đây, các đối tượng ưu tiên thường được cộng một số điểm rất lớn vào tổng điểm cuối cùng, gây ra sự chênh lệch đáng kể, thì nay Nghị định 161/2018/NĐ-CP đã điều chỉnh mức điểm này theo hướng thực chất hơn. Điểm ưu tiên sẽ chỉ được cộng vào kết quả điểm thi tại vòng 2.

• Cộng 7,5 điểm: Dành cho Anh hùng Lực lượng vũ trang, Anh hùng Lao động, thương binh, người hưởng chính sách như thương binh...
• Cộng 5 điểm: Dành cho người dân tộc thiểu số, sĩ quan quân đội, công an, con liệt sĩ, con thương binh...
• Cộng 2,5 điểm: Dành cho người hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an, đội viên thanh niên xung phong...

Việc giảm mức điểm cộng giúp đảm bảo rằng những ứng viên có năng lực chuyên môn xuất sắc vẫn có cơ hội cạnh tranh sòng phẳng, tránh tình trạng "học tài thi phận" do khoảng cách điểm ưu tiên quá lớn.

3. Quy trình thi tuyển và xét tuyển 2 vòng nghiêm ngặt

Thay vì cách thi truyền thống, quy trình mới sẽ được chia làm 2 giai đoạn tách biệt để sàng lọc ứng viên hiệu quả hơn:

Đối với thi tuyển:

• Vòng 1: Thi trắc nghiệm trên máy tính (hoặc trên giấy nếu chưa đủ điều kiện). Nội dung bao gồm Kiến thức chung (60 câu), Ngoại ngữ (30 câu) và Tin học (30 câu). Ứng viên phải trả lời đúng từ 50% số câu hỏi trở lên cho từng phần thi mới được bước tiếp vào vòng 2.
• Vòng 2: Thi môn nghiệp vụ chuyên ngành. Đây là vòng thi quyết định, tập trung vào năng lực thực tế. Hình thức thi có thể là phỏng vấn hoặc thi viết tùy theo quyết định của người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng.

Đối với xét tuyển:

• Vòng 1: Kiểm tra điều kiện, tiêu chuẩn tại Phiếu đăng ký dự tuyển.
• Vòng 2: Phỏng vấn để kiểm tra năng lực, trình độ chuyên môn của người dự tuyển.

4. Bổ sung điều kiện khắt khe để được miễn chế độ tập sự

Trước đây, chỉ cần có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc bằng hoặc lớn hơn thời gian tập sự là ứng viên có thể được miễn tập sự. Tuy nhiên, Nghị định 161/2018/NĐ-CP đã bổ sung thêm một điều kiện quan trọng: Người được miễn tập sự phải được bố trí làm việc theo đúng ngành, nghề đào tạo hoặc theo đúng chuyên môn nghiệp vụ trước đây đã đảm nhiệm.

Quy định này nhằm đảm bảo rằng công chức, viên chức mới tuyển dụng đã thực sự có kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực mà họ sẽ đảm nhận, giúp bộ máy hành chính vận hành trơn tru ngay từ đầu.

5. Quy định mới về hợp đồng làm việc của viên chức

Một thay đổi đáng chú ý khác liên quan đến chế độ hợp đồng của viên chức. Theo quy định mới, viên chức tuyển dụng mới sẽ ký hợp đồng làm việc xác định thời hạn từ đủ 12 tháng đến 36 tháng. Đáng chú ý, loại hợp đồng xác định thời hạn này chỉ được ký tối đa 02 lần.

Sau khi hết hạn hợp đồng xác định thời hạn lần thứ 2, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập phải xem xét ký tiếp hợp đồng không xác định thời hạn hoặc chấm dứt hợp đồng làm việc. Điều này giúp tăng tính ổn định cho đội ngũ viên chức có năng lực, đồng thời tạo cơ chế đào thải đối với những trường hợp không đáp ứng được yêu cầu công việc.

Kết luận: Nghị định 161/2018/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/01/2019, hứa hẹn sẽ mang lại một luồng gió mới cho công tác tuyển dụng nhân sự của Nhà nước. Các ứng viên cần chuẩn bị kỹ lưỡng về kiến thức chuyên môn cũng như các kỹ năng bổ trợ để tự tin chinh phục các kỳ thi sắp tới.