Ngày 28/12/2017, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã chính thức ban hành Quyết định 2106/QĐ-TLĐ kèm theo Quy chế Khen thưởng mới của tổ chức Công đoàn. Văn bản này không chỉ kế thừa những giá trị cũ mà còn bổ sung nhiều quy định mang tính nhân văn, đặc biệt đề cao vai trò của lao động nữ trong bối cảnh đẩy mạnh bình đẳng giới tại nơi làm việc.

Nguyên tắc 'ưu tiên kép' cho phái nữ trong bình xét thi đua

Một trong những điểm sáng nhất của Quy chế mới chính là việc cụ thể hóa sự ưu tiên đối với cá nhân và tập thể nữ. Theo quy định tại khoản 3 Điều 4 của Quy chế:

"3. Khi có nhiều cá nhân, tập thể cùng đủ điều kiện, tiêu chuẩn khen thưởng và thành tích ngang nhau thì lựa chọn cá nhân nữ và tập thể có tỷ lệ nữ từ 70% trở lên để xét khen thưởng. Đối với nữ là cán bộ lãnh đạo, quản lý, thời gian giữ chức vụ để xét khen thưởng quá trình cống hiến được giảm 1/3 thời gian so với quy định chung."

Quy định này cho thấy sự thấu hiểu của tổ chức Công đoàn đối với những khó khăn đặc thù của phụ nữ khi vừa phải hoàn thành công tác xã hội, vừa gánh vác thiên chức gia đình. Việc giảm 1/3 thời gian giữ chức vụ khi xét khen thưởng quá trình cống hiến là một sự khích lệ to lớn, giúp các nữ cán bộ lãnh đạo có thêm động lực phấn đấu.

Đổi mới tư duy: Khen thưởng thực chất, hướng về cơ sở

Quy chế 2018 cũng nhấn mạnh việc thay đổi tư duy trong công tác thi đua khen thưởng. Không còn tình trạng "tuần tự nhi tiến" một cách máy móc, pháp luật công đoàn hiện nay cho phép khen thưởng mức cao mà không nhất thiết phải có hình thức khen thưởng mức thấp trước đó, miễn là đạt đủ tiêu chuẩn và thành tích đột phá.

Đặc biệt, trọng tâm khen thưởng được dịch chuyển mạnh mẽ về phía:

• Công đoàn cơ sở: Nhất là khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước, nơi người lao động cần sự đồng hành sát sao nhất của tổ chức Công đoàn.
• Người lao động trực tiếp: Những cá nhân trực tiếp sản xuất, công tác, có nhiều sáng kiến, sáng tạo thực tiễn giúp tăng năng suất lao động.
• Trách nhiệm người đứng đầu: Việc xét khen thưởng lãnh đạo phải gắn liền với thành tích của tập thể mà họ quản lý, tránh tình trạng "lãnh đạo hưởng công, tập thể chịu tội".

Hệ thống danh hiệu và hình thức khen thưởng đa dạng

Tại Điều 5 của Quy chế, tổ chức Công đoàn đã xác lập một hệ thống danh hiệu thi đua phong phú, bao gồm cả danh hiệu riêng của Công đoàn và các danh hiệu vinh dự Nhà nước.

Các hình thức khen thưởng tiêu biểu có thể kể đến như:

• Bằng khen của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.
• Bằng Lao động sáng tạo (dành cho những cá nhân có sáng kiến xuất sắc).
• Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp xây dựng tổ chức Công đoàn”.
• Các giải thưởng cao quý mang tên những người cộng sản kiên trung như: “Giải thưởng Nguyễn Đức Cảnh”, “Giải thưởng Nguyễn Văn Linh”...

Việc áp dụng Quyết định 2106/QĐ-TLĐ từ đầu năm 2018 được kỳ vọng sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới trong phong trào thi đua yêu nước của công nhân, viên chức, lao động cả nước, góp phần xây dựng tổ chức Công đoàn ngày càng vững mạnh.