Ngày 01/06/2020, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 62/2020/NĐ-CP quy định về vị trí việc làm và biên chế công chức. Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình cải cách tiền lương và tinh gọn bộ máy hành chính nhà nước. Với hiệu lực thi hành từ ngày 20/7/2020, Nghị định này sẽ thay thế hoàn toàn Nghị định 36/2013/NĐ-CP, mang đến một diện mạo mới cho công tác quản lý nhân sự công.

Vị trí việc làm là gì?

Trước khi đi sâu vào những thay đổi, cần hiểu rõ khái niệm cốt lõi. Theo khoản 3 Điều 7 Luật Cán bộ, công chức 2008, vị trí việc làm được định nghĩa như sau:

"Vị trí việc làm là công việc gắn với chức danh, chức vụ, cơ cấu và ngạch công chức để xác định biên chế và bố trí công chức trong cơ quan, tổ chức, đơn vị."

Việc xác định đúng vị trí việc làm không chỉ giúp cơ quan nhà nước tuyển dụng đúng người, đúng việc mà còn là căn cứ để thực hiện chế độ tiền lương mới theo vị trí việc làm trong tương lai.

Hai tiêu chí phân loại vị trí việc làm mới từ 20/7/2020

Điểm mới nổi bật nhất của Nghị định 62/2020/NĐ-CP chính là việc mở rộng các tiêu chí phân loại. Nếu như trước đây, Nghị định 36/2013/NĐ-CP chỉ phân loại dựa trên số lượng người đảm nhiệm, thì nay quy định mới đã chuyên sâu hơn.

1. Phân loại theo khối lượng công việc

Tiêu chí này kế thừa quy định cũ nhưng được diễn đạt rõ ràng hơn, bao gồm:

• Vị trí việc làm do một người đảm nhiệm;
• Vị trí việc làm do nhiều người đảm nhiệm;
• Vị trí việc làm kiêm nhiệm.

2. Phân loại theo tính chất, nội dung công việc

Đây là tiêu chí hoàn toàn mới, giúp định hình rõ nét chức năng của từng công chức trong bộ máy:

• Vị trí việc làm lãnh đạo, quản lý: Gắn với các chức vụ chỉ huy, điều hành.
• Vị trí việc làm nghiệp vụ chuyên ngành: Các công việc đặc thù của từng ngành, lĩnh vực.
• Vị trí việc làm nghiệp vụ chuyên môn dùng chung: Như tài chính, kế hoạch, thanh tra, pháp chế, tổ chức cán bộ, văn phòng...
• Vị trí việc làm hỗ trợ, phục vụ: Các công việc mang tính chất bổ trợ cho hoạt động chung của cơ quan.

Thay đổi trong quy định điều chỉnh vị trí việc làm

Bên cạnh việc phân loại, Nghị định 62/2020/NĐ-CP cũng tinh gọn các trường hợp được phép điều chỉnh vị trí việc làm. So với 05 trường hợp tại Nghị định 36/2013/NĐ-CP, quy định mới chỉ tập trung vào 02 nhóm căn cứ chính:

1. Thay đổi về chức năng, nhiệm vụ: Khi cơ quan, tổ chức có sự thay đổi về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức hoặc khi mức độ phức tạp, tính chất, quy mô hoạt động, phạm vi đối tượng phục vụ thay đổi.
2. Tổ chức lại bộ máy: Khi cơ quan, tổ chức được tổ chức lại hoặc giải thể theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Việc thu hẹp này giúp tránh tình trạng điều chỉnh vị trí việc làm tùy tiện, đảm bảo tính ổn định của biên chế công chức.

Lời khuyên cho công chức trong giai đoạn chuyển đổi

Với việc Nghị định 62 sắp có hiệu lực, các cơ quan, đơn vị sẽ phải rà soát lại toàn bộ danh mục vị trí việc làm hiện có. Công chức cần chủ động nắm bắt mô tả công việc và khung năng lực của vị trí mình đang đảm nhiệm để có kế hoạch bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn phù hợp với yêu cầu mới.

Sự thay đổi này không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để những công chức có năng lực thực sự được ghi nhận và bố trí vào những vị trí xứng đáng, tạo tiền đề cho việc cải cách tiền lương công bằng và hiệu quả hơn.