Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp (tỉnh và xã) theo tinh thần của Kết luận 160-KL/TW năm 2025 đang đặt ra những yêu cầu cấp bách về việc thay đổi phương thức quản lý và hỗ trợ người dân. Để giải quyết bài toán này, Ban Chỉ đạo thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính đã ban hành Công văn 69/CV-BCĐ năm 2025, trong đó nhấn mạnh việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào tra cứu thủ tục hành chính.

Lộ trình "số hóa" thủ tục hành chính khi bỏ cấp huyện

Theo chỉ đạo mới nhất, các Bộ và cơ quan ngang Bộ được yêu cầu khẩn trương gửi dự thảo văn bản về phân cấp, phân quyền về Bộ Khoa học và Công nghệ. Đây là nguồn dữ liệu đầu vào quan trọng để xây dựng hệ thống trợ lý ảo (AI) chuyên biệt. Hệ thống này không chỉ đơn thuần là công cụ tra cứu mà còn đóng vai trò như một chuyên gia pháp lý ảo, hỗ trợ trực tiếp cho người dân và cán bộ công chức trong bối cảnh các khâu trung gian bị cắt giảm.

Dự kiến, phiên bản dùng thử (demo) của hệ thống AI này sẽ được ra mắt tại Hội nghị tập huấn toàn quốc vào giữa tháng 6/2025. Đây được xem là bước đột phá nhằm đảm bảo tính thông suốt của bộ máy hành chính khi chuyển đổi sang mô hình mới.

5 nhiệm vụ trọng tâm để vận hành chính quyền 2 cấp

Bên cạnh việc phát triển công nghệ, Công văn 69/CV-BCĐ cũng xác định rõ các đầu việc cụ thể cho các cơ quan Trung ương:

• Thành lập bộ phận thường trực: Công khai đường dây nóng để tiếp nhận và giải đáp vướng mắc cho các địa phương 24/7.
• Đơn giản hóa quy trình: Ban hành các hướng dẫn cắt giảm thủ tục hành chính rườm rà, loại bỏ các bước trung gian không cần thiết.
• Đảm bảo tính thống nhất: Rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt là các quy định chuyển tiếp để tránh khoảng trống pháp lý.
• Xây dựng dữ liệu AI: Tổng hợp toàn bộ quy trình phân cấp, phân quyền để huấn luyện trợ lý ảo.
• Đào tạo nhân lực: Xây dựng tài liệu chuyên đề để bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ cán bộ trong tình hình mới.

AI Pháp luật - Giải pháp tối ưu cho kỷ nguyên số

Việc tích hợp AI vào quản lý nhà nước không còn là dự án xa vời. Thực tế, Cổng Pháp luật quốc gia đã bắt đầu tích hợp các tính năng AI mạnh mẽ, có khả năng giải đáp pháp luật trên nhiều lĩnh vực. Với nguồn dữ liệu chính thống và khả năng cập nhật thời gian thực, AI sẽ giúp giảm tải áp lực cho bộ phận một cửa, đồng thời tăng tính minh bạch trong việc thực hiện các thủ tục hành chính.

"Hệ thống AI sẽ phục vụ tra cứu thông tin, giải đáp vướng mắc về thủ tục hành chính cho người dân, cán bộ, công chức; hỗ trợ việc sắp xếp đơn vị hành chính, triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp." - Trích nội dung Công văn 69/CV-BCĐ năm 2025.

Trong giai đoạn chuyển đổi lịch sử này, sự kết hợp giữa quyết tâm chính trị và sức mạnh công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo nên một nền hành chính hiện đại, tinh gọn và thực sự vì nhân dân phục vụ.