Trong nỗ lực đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số quốc gia, Bộ Công an đã ban hành một quy định mang tính đột phá nhằm chấm dứt tình trạng "hành dân" bằng các loại giấy tờ giấy không cần thiết. Cụ thể, kể từ ngày 01/7/2026, khi người dân thực hiện các thủ tục hành chính, các cơ quan, tổ chức tiếp nhận hồ sơ tuyệt đối không được phép yêu cầu xuất trình Giấy xác nhận thông tin về cư trú nếu các thông tin này đã có thể khai thác trực tiếp trên hệ thống điện tử.

Bước ngoặt lớn trong cải cách thủ tục hành chính về cư trú

Quy định mới này được nêu rõ tại Thông tư 116/2026/TT-BCA do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành ngày 29/6/2026, hướng dẫn chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú 2020. Văn bản này chính thức thay thế cho các Thông tư cũ trước đây bao gồm Thông tư 55/2021/TT-BCA, Thông tư 56/2021/TT-BCA và Thông tư 57/2021/TT-BCA.

Cụ thể, tại khoản 5 Điều 16 Thông tư 116/2026/TT-BCA quy định rõ:

"Trường hợp thông tin về cư trú của công dân đã khai thác được trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) thì cơ quan, tổ chức, cá nhân không yêu cầu công dân phải nộp, xuất trình xác nhận thông tin về cư trú."

Sự bổ sung này giải quyết triệt để những bất cập tồn tại trước đây. Trước đó, theo quy định tại Điều 17 Thông tư 55/2021/TT-BCA (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 66/2023/TT-BCA), mặc dù sổ hộ khẩu giấy đã bị khai tử nhưng việc liên thông dữ liệu giữa các bộ, ngành chưa thực sự đồng bộ. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều nơi vẫn yêu cầu người dân phải xin Giấy xác nhận thông tin về cư trú (Mẫu CT07) bằng giấy để hoàn thiện hồ sơ, gây ra không ít phiền hà và tốn kém thời gian.

Những điểm mới đáng chú ý về Giấy xác nhận thông tin cư trú

Bên cạnh việc cấm đòi hỏi giấy xác nhận vô lý, Điều 16 Thông tư 116/2026/TT-BCA cũng mang lại nhiều thay đổi tích cực, tạo điều kiện tối đa cho người dân khi có nhu cầu cấp Giấy xác nhận thông tin về cư trú phục vụ cho các công việc đặc thù:

1. Yêu cầu cấp giấy xác nhận tại bất kỳ đâu trên toàn quốc

Công dân có quyền đề nghị cấp Giấy xác nhận thông tin về cư trú trực tiếp tại cơ quan đăng ký cư trú hoặc gửi yêu cầu trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, Cổng dịch vụ công Bộ Công an hoặc qua ứng dụng VNeID. Đặc biệt, người dân có thể yêu cầu cấp tại bất kỳ cơ quan đăng ký cư trú nào trên toàn quốc, hoàn toàn không phụ thuộc vào nơi thường trú hay tạm trú của mình.

2. Rút ngắn tối đa thời gian giải quyết

Thời gian chờ đợi của người dân được cắt giảm mạnh mẽ. Nếu thông tin cư trú của công dân đã có sẵn và chính xác trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ quan đăng ký cư trú phải giải quyết và cấp giấy xác nhận trong thời hạn không quá 1/2 ngày làm việc kể từ khi nhận được yêu cầu. Đối với những trường hợp phức tạp cần phải tiến hành xác minh thực tế, thời hạn giải quyết cũng được khống chế không quá 03 ngày làm việc.

3. Kéo dài thời hạn sử dụng của Giấy xác nhận

Giấy xác nhận thông tin về cư trú (Mẫu CT07 mới) sẽ có giá trị sử dụng lên đến 01 năm kể từ ngày cấp. Tuy nhiên, người dân cần lưu ý rằng giấy xác nhận này sẽ lập tức hết hiệu lực trước thời hạn nếu thông tin cư trú của công dân có sự thay đổi (như thay đổi nơi thường trú, tạm trú...) và các thông tin mới này đã được cập nhật chính thức trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Trách nhiệm của các cơ quan tiếp nhận hồ sơ hành chính

Với việc Thông tư 116/2026/TT-BCA chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, các cơ quan, tổ chức khi giải quyết thủ tục hành chính có trách nhiệm chủ động khai thác, sử dụng thông tin về cư trú của công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thông qua các phương thức liên thông, chia sẻ dữ liệu hoặc qua tài khoản định danh điện tử VNeID.

Việc cố tình gây khó dễ, yêu cầu người dân phải quay về địa phương xin giấy xác nhận cư trú giấy khi hệ thống đã có đầy đủ dữ liệu là hành vi vi phạm quy định của ngành Công an và sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định về kỷ luật công vụ. Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Chính phủ số, xã hội số, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.