Ngày 01/02/2019, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 14/2019/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 108/2015/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008 và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi 2014. Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của văn bản này chính là việc làm rõ và bổ sung phương pháp khấu trừ thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB).

Chuyên gia tài chính thảo luận về các quy định mới trong khấu trừ thuế tiêu thụ đặc biệt (ảnh minh họa)

1. Nguyên tắc khấu trừ thuế TTĐB đối với nguyên liệu sản xuất

Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 14/2019/NĐ-CP, người nộp thuế sản xuất hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB bằng các nguyên liệu chịu thuế TTĐB được khấu trừ số thuế TTĐB đã nộp đối với nguyên liệu sản xuất khi xác định số thuế TTĐB phải nộp.

Cụ thể, số thuế được khấu trừ bao gồm:

• Số thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu (bao gồm cả số thuế đã nộp theo Quyết định ấn định thuế của cơ quan hải quan, trừ trường hợp bị xử phạt về gian lận, trốn thuế).
• Số thuế TTĐB đã trả đối với nguyên liệu mua trực tiếp từ cơ sở sản xuất trong nước.

Lưu ý quan trọng: Số thuế TTĐB được khấu trừ tương ứng với số thuế TTĐB của nguyên liệu đã sử dụng để sản xuất hàng hóa chịu thuế TTĐB bán ra. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải có hệ thống kế toán theo dõi chặt chẽ định mức nguyên liệu và lượng hàng hóa thực tế xuất kho.

"Số thuế tiêu thụ đặc biệt được khấu trừ tương ứng với số thuế tiêu thụ đặc biệt của nguyên liệu đã sử dụng để sản xuất hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt bán ra."

2. Cơ chế khấu trừ đặc thù dành cho xăng sinh học

Đây là nội dung mới được bổ sung nhằm khuyến khích sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường. Đối với xăng sinh học, số thuế TTĐB được khấu trừ của kỳ khai thuế được xác định dựa trên số thuế TTĐB đã nộp hoặc đã trả trên một đơn vị nguyên liệu mua vào của kỳ khai thuế trước liền kề của xăng khoáng để sản xuất xăng sinh học.

Việc tính toán khấu trừ thuế đối với xăng sinh học đòi hỏi sự chính xác trong chứng từ (ảnh minh họa)

Quy định này giúp các đơn vị phối trộn xăng sinh học (như E5, E10) chủ động hơn trong việc xác định nghĩa vụ thuế, giảm bớt áp lực tài chính khi giá xăng khoáng đầu vào có sự biến động giữa các kỳ khai thuế.

3. Điều kiện để doanh nghiệp được hưởng quyền lợi khấu trừ

Để được khấu trừ thuế TTĐB theo Điều 8 Nghị định 108/2015/NĐ-CP (đã được sửa đổi), doanh nghiệp cần đảm bảo các chứng từ hợp lệ sau:

• Đối với nguyên liệu nhập khẩu: Phải có chứng từ nộp thuế TTĐB ở khâu nhập khẩu (biên lai nộp tiền vào ngân sách nhà nước).
• Đối với nguyên liệu mua trong nước: Phải có hóa đơn giá trị gia tăng khi mua hàng. Trên hóa đơn phải thể hiện rõ số thuế TTĐB mà cơ sở sản xuất bán ra đã tính vào giá bán.
• Hợp đồng mua bán hàng hóa và chứng từ thanh toán qua ngân hàng theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

4. Hiệu lực thi hành và lời khuyên cho doanh nghiệp

Nghị định 14/2019/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/03/2019. Trong giai đoạn chuyển tiếp này, các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa chịu thuế TTĐB (như rượu, bia, thuốc lá, ô tô, xăng dầu...) cần rà soát lại quy trình kê khai thuế và đối chiếu các hóa đơn nguyên liệu đầu vào.

Việc nắm vững phương pháp khấu trừ mới không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật mà còn tránh được việc nộp thừa thuế, từ đó tối ưu hóa dòng tiền và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Hệ thống Pháp luật