Kể từ ngày 01/01/2023, một chương mới trong công tác quản lý hành chính tại Việt Nam đã chính thức bắt đầu khi Sổ hộ khẩu và Sổ tạm trú giấy chính thức bị "khai tử". Đây không chỉ là một thay đổi về mặt giấy tờ mà còn là cuộc cách mạng về chuyển đổi số, hướng tới sự tiện lợi tối đa cho người dân.

Bước ngoặt từ Luật Cư trú 2020

Theo quy định tại Luật Cư trú 2020, Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú giấy chỉ có giá trị sử dụng đến hết ngày 31/12/2022. Để chuẩn bị cho lộ trình này, Chính phủ đã yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương khẩn trương triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm đảm bảo mọi giao dịch của người dân diễn ra thông suốt.

"Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú đã cấp vẫn được sử dụng và có giá trị như giấy tờ, tài liệu xác nhận về cư trú theo quy định của Luật này cho đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2022."

Các giải pháp thay thế "quyền lực" của cuốn sổ giấy

Thay vì phải mang theo cuốn sổ giấy cồng kềnh, người dân hiện nay có thể sử dụng các phương thức hiện đại hơn để chứng minh thông tin cư trú:

• Thẻ Căn cước công dân gắn chip: Đây là "chìa khóa" quan trọng nhất chứa đựng đầy đủ thông tin cá nhân và cư trú đã được tích hợp.
• Ứng dụng VNeID: Tài khoản định danh điện tử mức độ 2 cho phép người dân thực hiện các dịch vụ công trực tuyến mà không cần xuất trình giấy tờ bản cứng.
• Giấy xác nhận thông tin về cư trú: Trong trường hợp cần thiết, người dân có thể yêu cầu cơ quan Công an cấp giấy xác nhận (có giá trị trong thời gian nhất định).

Trách nhiệm của cơ quan nhà nước: Không được "làm khó" dân

Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt các cơ quan chức năng phải nhất quán trong việc ứng dụng dữ liệu dân cư. Cụ thể:

• Rà soát và bãi bỏ: Khẩn trương sửa đổi các Thông tư, quy định cũ còn yêu cầu nộp hoặc xuất trình Sổ hộ khẩu giấy để phù hợp với tinh thần của Luật Cư trú 2020.
• Kết nối dữ liệu: Đẩy mạnh việc kết nối hệ thống thông tin của các Bộ, ngành với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để tra cứu thông tin trực tiếp.
• Tuyên truyền sâu rộng: Giúp người dân hiểu rõ giá trị của thẻ CCCD gắn chip và tài khoản định danh điện tử trong các giao dịch dân sự.

Việc bỏ Sổ hộ khẩu giấy là minh chứng cho nỗ lực cải cách hành chính, giảm bớt phiền hà và chi phí cho xã hội. Tuy nhiên, để quá trình này thực sự hiệu quả, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý và sự chủ động tiếp cận công nghệ của người dân là yếu tố then chốt.