Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc xác định đúng xuất xứ hàng hóa không chỉ là thủ tục hành chính mà còn là chìa khóa để doanh nghiệp tiếp cận các ưu đãi thuế quan đặc biệt. Trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Hàn Quốc (AKFTA), tiêu chí "Xuất xứ thuần túy" (Wholly Obtained - WO) đóng vai trò nền tảng.

Xuất xứ thuần túy - Khái niệm không thể bỏ qua trong xuất nhập khẩu

Theo quy định mới nhất tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 49/2025/TT-BCT, ký hiệu WO được dùng để chỉ hàng hóa có xuất xứ thuần túy hoặc được sản xuất toàn bộ tại lãnh thổ của một nước thành viên.

Nói một cách dễ hiểu, đây là những sản phẩm "100% nội địa", không chứa bất kỳ nguyên liệu nhập khẩu nào từ bên ngoài các nước thành viên Hiệp định. Việc nắm vững tiêu chí này giúp doanh nghiệp tự tin hơn khi kê khai C/O mẫu AK và tránh được các rủi ro pháp lý khi bị cơ quan hải quan kiểm tra sau thông quan.

12 trường hợp hàng hóa được công nhận xuất xứ thuần túy theo AKFTA

Căn cứ vào Điều 6 Thông tư 49/2025/TT-BCT, hàng hóa được coi là có xuất xứ thuần túy nếu thuộc một trong 12 nhóm sau:

• Sản phẩm nông nghiệp: Cây trồng và các sản phẩm từ cây trồng được thu hoạch, hái hoặc thu lượm tại nước thành viên.
• Động vật và thủy sản: Động vật sống sinh ra và nuôi dưỡng tại đó; các sản phẩm từ động vật sống; sản phẩm từ săn bắn, đánh bắt hoặc nuôi trồng thủy sản.
• Khoáng sản: Các chất sản sinh tự nhiên được chiết xuất hoặc khai thác từ đất, nước hoặc đáy biển của nước thành viên.
• Sản phẩm từ biển: Hải sản đánh bắt bằng tàu treo cờ của nước thành viên hoặc khai thác từ vùng biển mà nước đó có quyền tài phán theo luật quốc tế.

Ngoài ra, các sản phẩm được chế biến ngay trên tàu chế biến hợp lệ, sản phẩm từ không gian vũ trụ, vật phẩm tái chế từ rác thải và phế liệu thu được từ quá trình sản xuất tại nước thành viên cũng được công nhận tiêu chí WO.

Quy trình xác minh xuất xứ: Những lưu ý sống còn cho doanh nghiệp

Không phải cứ kê khai WO là sẽ được chấp nhận ngay lập tức. Điều 32 Thông tư 49/2025/TT-BCT quy định rất rõ về quyền xác minh thực tế của nước nhập khẩu nếu có nghi ngờ về tính xác thực của C/O.

Cơ quan hải quan nước nhập khẩu có thể yêu cầu kiểm tra trực tiếp kho hàng, nhà xưởng của nhà sản xuất. Trong trường hợp này, doanh nghiệp cần lưu ý:

Trường hợp không nhận được văn bản chấp thuận của nhà sản xuất hoặc nhà xuất khẩu trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận được thông báo, nước nhập khẩu có quyền từ chối cho hưởng ưu đãi thuế quan.

Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất và sẵn sàng phối hợp với cơ quan chức năng là điều kiện tiên quyết để bảo vệ quyền lợi thuế quan của doanh nghiệp.

Hy vọng những thông tin về xuất xứ thuần túy trong Hiệp định AKFTA theo quy định mới nhất sẽ giúp quý doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động xuất nhập khẩu của mình.