Bước ngoặt pháp lý: Từ "cấp đổi" sang "cấp mới" Sổ đỏ

Trong bối cảnh hiện đại hóa nông nghiệp, hoạt động dồn điền đổi thửa đóng vai trò then chốt giúp người dân tập trung quỹ đất, thuận tiện cho canh tác quy mô lớn. Trước đây, theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 76 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, khi thực hiện dồn điền đổi thửa, cơ quan chức năng sẽ tiến hành cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là Sổ đỏ).

Tuy nhiên, nhằm đơn giản hóa thủ tục và đảm bảo tính pháp lý chặt chẽ hơn, Chính phủ đã ban hành Nghị định 148/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ 08/02/2021). Tại khoản 3 Điều 5 Nghị định 148/2020/NĐ-CP, quy định về việc cấp đổi trong trường hợp này đã chính thức bị bãi bỏ.

Quy định mới về việc cấp Giấy chứng nhận từ năm 2021

Thay thế cho quy định cũ, khoản 25 Điều 1 Nghị định 148/2020/NĐ-CP đã bổ sung quy định mới về trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận. Theo đó, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nông nghiệp khi thực hiện dồn điền đổi thửa sẽ thực hiện thủ tục cấp mới Sổ đỏ.

"Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nộp hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với trường hợp dồn điền, đổi thửa..."

Việc chuyển từ "cấp đổi" sang "cấp mới" không chỉ là thay đổi về mặt thuật ngữ mà còn giúp cập nhật chính xác các biến động về diện tích, ranh giới thửa đất sau khi quy hoạch lại, đảm bảo quyền lợi tối đa cho người sử dụng đất theo Luật Đất đai 2013.

Giải quyết bài toán Sổ đỏ đang thế chấp ngân hàng

Một vấn đề khiến nhiều người dân lo lắng là nếu Sổ đỏ cũ đang được thế chấp tại ngân hàng thì thủ tục dồn điền đổi thửa sẽ diễn ra như thế nào? Nghị định 148/2020/NĐ-CP đã đưa ra lời giải rất cụ thể:

• Nộp hồ sơ: Người dân chỉ cần nộp bản sao hợp đồng thế chấp thay cho Sổ đỏ gốc đang nằm tại ngân hàng.
• Thông báo phối hợp: Văn phòng đăng ký đất đai có trách nhiệm thông báo danh sách các trường hợp cấp Sổ đỏ mới cho phía ngân hàng.
• Xác nhận thế chấp: Cơ quan chức năng sẽ tự động xác định việc thế chấp vào Sổ đỏ mới sau khi được cấp.

Đặc biệt, quy trình trao trả Sổ đỏ được thực hiện theo cơ chế "ba bên" cùng có lợi: Văn phòng đăng ký đất đai - Người dân - Ngân hàng. Người dân nhận Sổ đỏ mới và trao ngay cho ngân hàng; đồng thời ngân hàng trao lại Sổ đỏ cũ cho cơ quan đăng ký để quản lý. Điều này giúp quy trình diễn ra thông suốt, an toàn và không làm gián đoạn các giao dịch tín dụng của người dân.

Như vậy, với những thay đổi tích cực từ Nghị định 148/2020/NĐ-CP, người dân có thể hoàn toàn yên tâm thực hiện dồn điền đổi thửa để nâng cao hiệu quả kinh tế mà vẫn đảm bảo tính pháp lý vững chắc cho tài sản của mình.