Trong thời gian gần đây, dư luận xã hội không khỏi xôn xao trước việc nhiều công dân khi đi chứng thực Sơ yếu lý lịch tại UBND cấp xã đã bị cán bộ địa phương "bút phê" những dòng nhận xét tiêu cực như: "Gia đình chưa chấp hành tốt quy định địa phương", "Chưa đóng đủ các khoản phí"... Những dòng chữ này vô hình trung đã trở thành rào cản lớn, khiến người dân gặp khó khăn khi xin việc làm hoặc thực hiện các thủ tục hành chính khác.

Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại UBND cấp xã (ảnh minh họa)

Thực trạng "bút phê" tùy tiện làm khó người dân

Thực tế cho thấy, việc chứng thực chữ ký trong Sơ yếu lý lịch của công dân tại nhiều nơi đã và đang được thực hiện không đúng quy định của pháp luật. Một số cán bộ tư pháp - hộ tịch tại cơ sở vẫn giữ thói quen ghi nhận xét về việc chấp hành chủ trương, chính sách của gia đình công dân vào bản khai. Điều này không chỉ làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân mà còn gây ra sự bất bình đẳng, thiếu khách quan trong quản lý hành chính.

Quy định nghiêm ngặt về chứng thực chữ ký

Theo quy định tại Nghị định 23/2015/NĐ-CP về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký và chứng thực hợp đồng, giao dịch, việc chứng thực chữ ký trong Sơ yếu lý lịch thực chất là chứng thực việc người yêu cầu chứng thực đã ký tên trước mặt người có thẩm quyền.

"Người thực hiện chứng thực không được ghi bất kỳ nội dung nhận xét nào về nhân thân, đạo đức hay việc chấp hành pháp luật của người yêu cầu chứng thực vào Sơ yếu lý lịch."

Việc ghi nhận xét vào Sơ yếu lý lịch là sai quy định pháp luật (ảnh minh họa)

Chỉ đạo quyết liệt từ Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực

Để chấn chỉnh tình trạng nêu trên, ngày 25/08/2017, Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực đã ban hành Công văn 873/HTQTCT-CT về việc quán triệt thực hiện chứng thực Sơ yếu lý lịch. Tại văn bản này, cơ quan quản lý nhấn mạnh:

• Tất cả các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền chứng thực (bao gồm UBND cấp xã, Phòng Tư pháp cấp huyện và các tổ chức hành nghề công chứng) tuyệt đối không phê nội dung nhận xét về việc chấp hành chủ trương, pháp luật, chính sách của Đảng và Nhà nước vào Sơ yếu lý lịch.
• Chỉ thực hiện chứng thực chữ ký của công dân theo đúng trình tự, thủ tục quy định tại Nghị định 23/2015/NĐ-CP.
• Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố có trách nhiệm kiểm tra, thanh tra và báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Lời khuyên cho người dân

Nếu gặp trường hợp cán bộ địa phương từ chối chứng thực hoặc cố tình ghi nhận xét xấu vào Sơ yếu lý lịch, người dân có quyền yêu cầu cán bộ đó giải thích rõ căn cứ pháp lý hoặc khiếu nại lên Chủ tịch UBND cấp xã, Sở Tư pháp để được bảo vệ quyền lợi. Việc nắm vững quy định tại Nghị định 23/2015/NĐ-CP và Công văn 873/HTQTCT-CT là vũ khí pháp lý quan trọng để mỗi công dân tự bảo vệ mình trước những hành vi hành chính sai trái.