Rút BHXH một lần: 'Cái giá' đắt đỏ và những hối tiếc muộn màng trước thềm Luật mới
Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động vào đầu năm 2025, không ít người lao động đang đứng trước quyết định khó khăn: Tiếp tục bảo lưu hay rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần để giải quyết khó khăn trước mắt? Tuy nhiên, việc rời bỏ hệ thống an sinh xã hội không đơn giản chỉ là nhận về một khoản tiền, mà đó là sự đánh đổi bằng cả tương lai an nhàn khi về già.
1. Mất đi "tấm lưới" an sinh đa tầng khi về già
Bảo hiểm xã hội không chỉ là một khoản tiết kiệm, mà là một hệ thống bảo vệ đa tầng. Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014, khi rút BHXH một lần, người lao động sẽ tự tay cắt đứt cơ hội hưởng 04 chế độ quan trọng nhất:
1.1. Mất nguồn thu nhập ổn định từ lương hưu
Lương hưu là khoản tài chính đảm bảo cho cuộc sống khi không còn khả năng lao động. Theo Điều 56 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức lương hưu hằng tháng được tính bằng tỷ lệ hưởng lương hưu nhân với mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Tỷ lệ này có thể lên đến 75%.
Đặc biệt, lương hưu không cố định mà luôn được Nhà nước điều chỉnh tăng theo chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế. Nếu rút một lần, bạn sẽ mất đi khoản thu nhập trọn đời này, đối mặt với rủi ro tài chính khi sức khỏe suy giảm.
1.2. Mất quyền lợi Bảo hiểm y tế miễn phí
Đây là thiệt thòi cực lớn mà nhiều người thường bỏ qua. Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, người hưởng lương hưu sẽ được quỹ BHXH đóng BHYT.
Khi có thẻ BHYT dành cho người hưu trí, mức hưởng khi đi khám chữa bệnh đúng tuyến lên tới 95%. Trong khi đó, nếu rút BHXH một lần, bạn phải tự mua BHYT hộ gia đình với mức hưởng thấp hơn và phải tự chi trả toàn bộ viện phí nếu không may mắc bệnh hiểm nghèo ở tuổi già.
1.3. Mất khoản trợ cấp mai táng và tử tuất cho thân nhân
Pháp luật luôn nhân văn khi chăm lo cho cả thân nhân người lao động. Theo Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lo mai táng sẽ được nhận trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức lương cơ sở. Ngoài ra, thân nhân còn có thể được hưởng trợ cấp tử tuất hằng tháng hoặc một lần theo quy định tại Điều 67 và Điều 69. Rút BHXH một lần đồng nghĩa với việc tước đi quyền lợi này của người thân sau này.
2. Thiệt thòi về số tiền nhận được so với số tiền đã đóng
Nhiều người lầm tưởng rút một lần là lấy lại đủ số tiền mình đã đóng. Thực tế, tổng mức đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất là 22% mức tiền lương tháng (người lao động đóng 8%, người sử dụng lao động đóng 14%). Một năm đóng BHXH tương đương với 2,64 tháng lương.
Tuy nhiên, theo khoản 2 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức hưởng BHXH một lần chỉ được tính:
"a) 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014;
b) 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi;"
Như vậy, số tiền nhận về luôn thấp hơn số tiền thực tế đã đóng vào quỹ. Đây là một sự tổn thất về tài chính mà người lao động cần tính toán kỹ.
3. Bối cảnh mới: Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và những thay đổi quan trọng
Tại thời điểm tháng 3/2025, chúng ta đang ở rất gần ngày Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức có hiệu lực (01/07/2025). Luật mới mang đến nhiều thay đổi tích cực nhằm khuyến khích người lao động ở lại hệ thống:
- Giảm điều kiện số năm đóng BHXH tối thiểu: Để được hưởng lương hưu, số năm đóng BHXH tối thiểu giảm từ 20 năm xuống còn 15 năm. Điều này mở ra cơ hội lớn cho những người tham gia muộn hoặc có thời gian đóng gián đoạn.
- Gia tăng quyền lợi: Luật mới bổ sung nhiều quy định nhằm bảo vệ quyền lợi người lao động tốt hơn, hạn chế tình trạng trốn đóng BHXH của doanh nghiệp.
Nếu bạn rút BHXH một lần ngay lúc này, bạn sẽ mất đi cơ hội được áp dụng những quy định có lợi từ Luật mới, đặc biệt là điều kiện hưởng lương hưu dễ dàng hơn.
Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý
Thay vì rút BHXH một lần, người lao động có thể lựa chọn phương án bảo lưu thời gian đóng BHXH. Theo Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa hưởng BHXH một lần thì được bảo lưu thời gian đóng. Khi có điều kiện, bạn có thể tiếp tục đóng để cộng nối thời gian, hướng tới mục tiêu có lương hưu khi về già.
Đừng vì cái lợi nhỏ trước mắt mà đánh đổi sự an tâm của cả tương lai. Hãy cân nhắc thật kỹ trước khi đặt bút ký vào đơn đề nghị hưởng BHXH một lần.
Trên đây là những phân tích chuyên sâu về việc có nên nhận tiền BHXH một lần không. Nếu quý khách cần hỗ trợ tư vấn chi tiết về trường hợp của mình, vui lòng liên hệ tổng đài để được các chuyên gia pháp lý giải đáp kịp thời.
hethongphapluat.com giúp bạn hiểu và vận dụng pháp luật hiệu quả hơn.
• Phân tích điều luật
• Giải thích thuật ngữ
• Ví dụ thực tế
Có nên nhận tiền BHXH một lần không? Bài viết phân tích chi tiết 04 khoản thiệt thòi lớn về tài chính và quyền lợi an sinh lâu dài mà người lao động cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định rời bỏ hệ thống bảo hiểm, đặc biệt trong bối cảnh Luật BHXH 2024 sắp có hiệu lực.