Hoạt động dạy thêm, học thêm từ lâu đã là một vấn đề nóng bỏng, thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận xã hội, các bậc phụ huynh và toàn ngành giáo dục. Nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, chấn chỉnh các hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa đi vào nề nếp, Bộ Giáo dục và Đào tạo hiện đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục. Dự thảo này dự kiến sẽ thay thế hoặc sửa đổi bổ sung cho Nghị định 04/2021/NĐ-CP và Nghị định 127/2021/NĐ-CP.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của dự thảo lần này là việc bổ sung và siết chặt các khung hình phạt đối với hành vi vi phạm quy định về quản lý và tổ chức dạy thêm, học thêm. Các mức phạt tiền được đề xuất tăng mạnh, cao nhất lên đến 50 triệu đồng, đi kèm với các hình thức xử phạt bổ sung cực kỳ nghiêm khắc như đình chỉ hoạt động lên đến 12 tháng.

1. Phạt cảnh cáo đối với một số vi phạm về báo cáo, công khai và lưu giữ hồ sơ

Theo quy định tại khoản 1 Điều 23 của dự thảo Nghị định, hình thức phạt cảnh cáo sẽ được áp dụng đối với các hành vi vi phạm mang tính chất thủ tục hành chính, chưa gây ra hậu quả nghiêm trọng hoặc chưa làm phát sinh xung đột lợi ích thực tế. Cụ thể bao gồm:

• Giáo viên đang giảng dạy tại các cơ sở giáo dục phổ thông công lập hoặc tư thục tham gia dạy thêm ngoài nhà trường nhưng báo cáo không đầy đủ hoặc cập nhật không kịp thời với Hiệu trưởng nhà trường về việc tham gia dạy thêm theo quy định, nhưng hành vi này chưa làm phát sinh xung đột lợi ích;
• Cơ sở dạy thêm thực hiện việc công khai không đầy đủ hoặc không đúng thời hạn các nội dung bắt buộc phải công khai theo quy định pháp luật (như môn học, thời lượng, địa điểm, hình thức, thời gian dạy thêm, danh sách người dạy hoặc mức thu học phí) nhưng chưa làm sai lệch thông tin thực tế;
• Nhà trường hoặc cơ sở dạy thêm lưu giữ hồ sơ tổ chức dạy thêm, học thêm không đầy đủ nhưng chưa làm mất hoặc sai lệch hồ sơ, dữ liệu gốc về hoạt động dạy thêm, học thêm.

Quy định này nhằm nhắc nhở và nâng cao ý thức tự giác, minh bạch của các giáo viên cũng như các cơ sở giáo dục trong việc tuân thủ các quy định quản lý hành chính của ngành.

2. Phạt từ 2 - 5 triệu đồng nếu giáo viên không báo cáo hoặc báo cáo không trung thực việc dạy thêm

Đối với các hành vi cố tình né tránh sự quản lý của nhà trường, khoản 2 Điều 23 của dự thảo đề xuất mức phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với các hành vi sau:

• Giáo viên đang dạy học tại nhà trường tham gia dạy thêm ngoài nhà trường nhưng không báo cáo, báo cáo không đầy đủ hoặc không cập nhật kịp thời với Hiệu trưởng về môn học, địa điểm, hình thức dạy thêm, mối quan hệ với chủ thể đứng tên đăng ký kinh doanh cơ sở dạy thêm hoặc thời gian tham gia dạy thêm theo quy định;
• Giáo viên đang dạy học tại nhà trường báo cáo không trung thực về việc tham gia dạy thêm ngoài nhà trường hoặc về mối quan hệ với chủ thể đứng tên đăng ký kinh doanh cơ sở dạy thêm nhằm che giấu các hoạt động dạy thêm trái phép.

Biện pháp này nhằm đảm bảo Hiệu trưởng các nhà trường nắm rõ hoạt động sư phạm ngoài giờ của giáo viên thuộc quyền quản lý, từ đó có sự điều chỉnh và giám sát phù hợp, tránh tình trạng giáo viên dồn quá nhiều sức lực vào việc dạy thêm bên ngoài mà lơ là nhiệm vụ giảng dạy chính khóa tại trường theo tinh thần của Luật Giáo dục 2019 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 66/2026/NĐ-CP.

3. Phạt đến 10 triệu đồng đối với nhiều vi phạm trong tổ chức dạy thêm

Khoản 3 Điều 23 của dự thảo đề xuất phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định về quy mô, đối tượng và tính công khai trong hoạt động dạy thêm, học thêm:

• Tổ chức dạy thêm trong nhà trường không đúng đối tượng học sinh được học thêm theo quy định (ví dụ: ép buộc học sinh học lực khá, giỏi hoặc học sinh không có nhu cầu phải tham gia lớp học thêm);
• Tổ chức dạy thêm trong nhà trường vượt quá thời lượng dạy thêm theo quy định khi chưa được Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho phép bằng văn bản;
• Xếp lớp dạy thêm trong nhà trường quá 45 học sinh/lớp hoặc không xếp lớp dạy thêm theo môn học đối với từng khối lớp, gây ảnh hưởng đến chất lượng tiếp thu của học sinh;
• Không công khai kế hoạch tổ chức dạy thêm, học thêm trong nhà trường theo quy định để phụ huynh và học sinh được biết;
• Cơ sở dạy thêm công khai không chính xác hoặc không cập nhật thường xuyên các nội dung phải công khai trước khi tuyển sinh lớp dạy thêm, học thêm;
• Không cụ thể hóa trách nhiệm và hành vi ứng xử của nhà giáo khi tham gia dạy thêm hoặc quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm trong quy tắc ứng xử của nhà giáo theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

4. Giáo viên dạy thêm chính học sinh mình đang dạy có thể bị phạt đến 20 triệu đồng

Đây là một trong những nội dung nhận được sự đồng tình rất lớn từ dư luận xã hội nhằm chấm dứt tình trạng "gợi ý", "ép buộc" học sinh học thêm bằng cách phân biệt đối xử trong lớp học chính khóa. Khoản 4 Điều 23 của dự thảo đề xuất phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với các hành vi:

• Giáo viên đang dạy học tại nhà trường dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền đối với học sinh mà giáo viên đó đang được nhà trường phân công dạy học theo kế hoạch giáo dục của nhà trường;
• Giáo viên thuộc trường công lập tham gia quản lý, điều hành hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường;
• Dạy thêm hoặc tổ chức dạy thêm đối với học sinh tiểu học ngoài các trường hợp đặc biệt được phép theo quy định (pháp luật hiện hành nghiêm cấm dạy thêm đối với học sinh tiểu học, trừ các trường hợp bồi dưỡng nghệ thuật, thể dục thể thao, rèn luyện kỹ năng sống);
• Xếp giờ dạy thêm trong nhà trường xen kẽ với thời khóa biểu chính khóa hoặc dạy thêm trước nội dung so với phân phối chương trình môn học trong kế hoạch giáo dục của nhà trường;
• Không thiết lập, không công khai số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận, xử lý kiến nghị, phản ánh về hoạt động dạy thêm, học thêm theo quy định.

5. Đề xuất phạt đến 30 triệu đồng đối với tổ chức, cá nhân tổ chức dạy thêm trái quy định

Nhằm quy trách nhiệm rõ ràng cho các đơn vị trung gian, các trung tâm bồi dưỡng văn hóa, dự thảo tại khoản 5 Điều 23 đề xuất phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với tổ chức, cá nhân tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường có một trong các hành vi sau:

• Bố trí, ký hợp đồng hoặc thỏa thuận để giáo viên đang dạy học tại nhà trường dạy thêm có thu tiền đối với học sinh mà giáo viên đó đang được nhà trường phân công dạy học theo kế hoạch giáo dục của nhà trường;
• Bố trí, thỏa thuận hoặc cho phép giáo viên thuộc trường công lập tham gia quản lý, điều hành hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường;
• Cắt giảm nội dung dạy học theo kế hoạch giáo dục của nhà trường để đưa vào dạy thêm, ép buộc học sinh phải đi học thêm mới nắm được đầy đủ kiến thức;
• Cơ sở dạy thêm, tổ chức, cá nhân tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường lợi dụng quan hệ với giáo viên đang dạy học tại nhà trường để tổ chức dạy thêm gây xung đột lợi ích.

6. Đề xuất phạt đến 50 triệu đồng nếu tổ chức dạy thêm có thu tiền khi chưa đăng ký kinh doanh

Đối với các cơ sở hoạt động "chui", không có giấy phép, không đảm bảo điều kiện về cơ sở vật chất và an toàn cho học sinh, khoản 6 Điều 23 của dự thảo đề xuất mức phạt tiền rất cao, từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với các hành vi:

• Tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường có thu tiền khi chưa đáp ứng yêu cầu về đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật;
• Cho phép, bố trí hoặc thỏa thuận để giáo viên thuộc trường công lập tham gia quản lý, điều hành hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường;
• Tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm nhằm trục lợi, ép buộc học sinh học thêm hoặc lôi kéo học sinh học thêm trái quy định;
• Tiếp tục tổ chức dạy thêm, học thêm sau khi đã bị cơ quan có thẩm quyền yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm.

7. Áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm khắc

Bên cạnh việc phạt tiền, dự thảo Nghị định cũng quy định các hình thức xử phạt bổ sung cực kỳ nghiêm khắc nhằm triệt tiêu động cơ vi phạm và đảm bảo tính răn đe:

• Đình chỉ hoạt động dạy thêm, học thêm từ 01 tháng đến 03 tháng đối với lớp học thêm, địa điểm dạy thêm có hành vi vi phạm quy định tại khoản 4 Điều này;
• Đình chỉ hoạt động dạy thêm, học thêm từ 03 tháng đến 06 tháng đối với lớp học thêm, môn học, địa điểm dạy thêm có hành vi vi phạm quy định tại khoản 5 Điều này;
• Đình chỉ hoạt động dạy thêm, học thêm từ 06 tháng đến 12 tháng đối với cơ sở dạy thêm có hành vi vi phạm quy định tại khoản 6 Điều này.

Đồng thời, các tổ chức, cá nhân vi phạm còn phải thực hiện hàng loạt biện pháp khắc phục hậu quả để bảo vệ quyền lợi tối đa cho học sinh và gia đình:

• Buộc chấm dứt việc dạy thêm, học thêm trái quy định;
• Buộc công khai, cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin về hoạt động dạy thêm, học thêm theo quy định;
• Buộc báo cáo, cập nhật đầy đủ thông tin về việc tham gia dạy thêm ngoài nhà trường đối với giáo viên đang dạy học tại nhà trường;
• Buộc bố trí lớp học thêm, thời khóa biểu, thời lượng dạy thêm, đối tượng học thêm đúng quy định;
• Buộc giảm số lượng học sinh trong lớp dạy thêm theo đúng quy định;
• Buộc dạy bù, bổ sung nội dung dạy học theo kế hoạch giáo dục của nhà trường đã bị cắt giảm để đưa vào dạy thêm;
• Buộc loại bỏ, thu hồi, hủy bỏ tài liệu, bài giảng, học liệu dạy thêm có nội dung vi phạm pháp luật, có định kiến hoặc không phù hợp với thuần phong mỹ tục, truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức của dân tộc;
• Buộc hoàn trả cho học sinh, cha mẹ hoặc người giám hộ của học sinh các khoản tiền đã thu trái quy định; trường hợp không hoàn trả được thì buộc nộp vào ngân sách nhà nước;
• Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm;
• Buộc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh, cha mẹ hoặc người giám hộ của học sinh, người dạy thêm và tổ chức, cá nhân có liên quan.

Việc đưa ra các chế tài xử phạt nghiêm khắc và toàn diện trong dự thảo Nghị định lần này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc làm trong sạch môi trường sư phạm, trả lại ý nghĩa nhân văn vốn có của hoạt động dạy thêm, học thêm, đồng thời giảm tải áp lực học tập không đáng có cho học sinh Việt Nam trong giai đoạn đổi mới giáo dục toàn diện theo tinh thần của Luật Giáo dục sửa đổi 2025.