Trong thực tế, không ít trường hợp người dân được giao đất bởi các cơ quan, tổ chức không có thẩm quyền như UBND cấp xã, Ban quản lý dự án hay thậm chí là các đơn vị kinh tế. Khi đối diện với các dự án thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội, câu hỏi lớn nhất đặt ra là: Đất giao không đúng thẩm quyền có được đền bù không?

Đất giao không đúng thẩm quyền: Nỗi lo bị thu hồi trắng tay?

Theo quy định tại Điều 81 Luật Đất đai 2024, đất được giao, cho thuê không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền là một trong những trường hợp Nhà nước sẽ thực hiện thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai. Cụ thể:

"3. Đất được giao, cho thuê không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền."

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp thu hồi đất giao trái thẩm quyền đều không được bồi thường. Pháp luật hiện hành đã có những quy định mang tính nhân văn, bảo vệ quyền lợi cho những người sử dụng đất ổn định và không có lỗi cố ý trong việc giao đất trái thẩm quyền này.

Điều kiện để được bồi thường về đất theo quy định mới nhất

Căn cứ vào khoản 3 Điều 5 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền vẫn có cơ hội được bồi thường nếu đáp ứng các mốc thời gian sau:

• Trường hợp 1: Sử dụng đất ổn định từ trước ngày 01/07/2014.
• Trường hợp 2: Sử dụng đất từ ngày 01/07/2014 đến trước ngày 01/08/2024 và có đầy đủ giấy tờ chứng minh đã nộp tiền sử dụng đất.

Đây là một điểm mới quan trọng, mở rộng cơ hội cho những người dân đã sinh sống lâu đời trên mảnh đất được giao trái thẩm quyền nhưng chưa được hợp thức hóa giấy tờ.

Mức bồi thường cụ thể cho từng trường hợp

Việc bồi thường không chỉ dừng lại ở đất ở mà còn mở rộng sang đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp khác. Theo Nghị định 88/2024/NĐ-CP, mức bồi thường được phân loại như sau:

1. Đối với đất sử dụng ổn định trước ngày 15/10/1993

Người dân được bồi thường về đất ở theo hạn mức công nhận đất ở tại địa phương. Nếu diện tích thực tế xây dựng nhà ở lớn hơn hạn mức, phần diện tích vượt mức vẫn có thể được bồi thường sau khi trừ đi tiền sử dụng đất phải nộp theo quy định.

2. Đối với đất sử dụng từ 15/10/1993 đến trước 01/07/2014

Mức bồi thường sẽ căn cứ vào hạn mức giao đất ở. Phần diện tích còn lại (nếu có) sẽ được xem xét bồi thường theo loại đất nông nghiệp hoặc hỗ trợ khác tùy theo tình hình thực tế của địa phương.

3. Đối với đất nông nghiệp

Nếu đủ điều kiện bồi thường, người dân sẽ được bồi thường đối với diện tích đất bị thu hồi nhưng không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp quy định tại địa phương.

Lời khuyên pháp lý để bảo vệ quyền lợi

Để đảm bảo nhận được mức đền bù thỏa đáng, người dân cần chủ động thực hiện các bước sau:

1. Rà soát hồ sơ: Tìm kiếm các biên lai thu tiền, quyết định giao đất của xã, HTX hoặc các giấy tờ chứng minh thời điểm bắt đầu sử dụng đất.
2. Kê khai trung thực: Khi có thông báo kiểm đếm, cần kê khai đầy đủ các công trình, vật kiến trúc và cây trồng trên đất.
3. Tham vấn chuyên gia: Trong trường hợp phương án bồi thường chưa thỏa đáng, người dân có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính để bảo vệ quyền lợi.

Việc nắm vững quy định tại Luật Đất đai 2024 sẽ giúp người dân tự tin hơn trong việc đối thoại với cơ quan chức năng, tránh những thiệt hại không đáng có khi mảnh đất gắn bó lâu năm bị thu hồi.