Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ban hành Thông báo 25-TB/CQTTBCĐ, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chủ động phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) an toàn, có kiểm soát và hiệu quả trong toàn bộ hệ thống chính trị. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm chuyển đổi phương thức làm việc công vụ, nhưng đồng thời đặt ra những nguyên tắc quản trị nghiêm ngặt để ngăn ngừa rủi ro về an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu quốc gia.

AI Là Động Lực Nâng Cao Năng Suất, Nhưng Không Được Thay Thế Quyết Định Của Con Người

Tại Thông báo 25-TB/CQTTBCĐ, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương đã xác định trí tuệ nhân tạo là một trong những công cụ hỗ trợ quan trọng hàng đầu giúp cải tiến quy trình công tác, giải phóng sức lao động thủ công và gia tăng năng suất của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Việc tích hợp các giải pháp AI vào hoạt động quản lý nhà nước kỳ vọng sẽ mang lại đột phá trong công tác tư vấn, phân tích chính sách và xử lý thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, quan điểm xuyên suốt được nhấn mạnh là trí tuệ nhân tạo chỉ đóng vai trò trợ lý, hỗ trợ kỹ thuật và phân tích dữ liệu, tuyệt đối không thay thế trách nhiệm, thẩm quyền và quyết định cuối cùng của con người. Bất kỳ quyết định hành chính, văn bản chỉ đạo hay chính sách ban hành nào cũng phải gắn liền với trách nhiệm cá nhân của cán bộ, lãnh đạo có thẩm quyền.

Bên cạnh đó, các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị phải bảo đảm việc khai thác, ứng dụng AI được thực hiện đúng mục đích, đúng thẩm quyền được giao. Việc lạm dụng trí tuệ nhân tạo để lơ là trách nhiệm công vụ, đưa ra các quyết định thiếu cơ sở pháp lý hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định.

Đầu Tư Tập Trung, Dùng Chung – Ngăn Chặn Tình Trạng Lãng Phí Nguồn Lực

Một nguyên tắc quan trọng khác được chỉ đạo tại Thông báo 25-TB/CQTTBCĐ là phải ưu tiên triển khai mô hình AI tập trung, dùng chung trên phạm vi toàn quốc. Tránh triệt để tình trạng các bộ, ngành, địa phương tự đầu tư phân tán, manh mún, dẫn đến trùng lặp hạ tầng, lãng phí ngân sách nhà nước và không thể kết nối, chia sẻ dữ liệu với nhau.

Đặc biệt, vấn đề an ninh mạng, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng như dữ liệu nhà nước được đặt lên hàng đầu. Các cơ quan chuyên trách được yêu cầu bảo đảm an toàn tuyệt đối ngay từ khâu thiết kế, xây dựng thuật toán cho đến suốt quá trình vận hành, lưu trữ dữ liệu thực tế.

"Ngay từ khâu thiết kế và trong suốt quá trình sử dụng AI, các cơ quan, đơn vị phải bảo đảm tuyệt đối an ninh quốc gia, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu." - (Theo Thông báo 25-TB/CQTTBCĐ)

Xây Dựng Trung Tâm Năng Lực AI Quốc Gia Và 4 Bài Toán Trọng Tâm

Để cụ thể hóa định hướng trên, Phụ lục ban hành kèm theo Thông báo 25-TB/CQTTBCĐ đã phân công trách nhiệm rõ ràng cho các cơ quan chủ trì triển khai. Trong đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đóng vai trò chủ trì, phối hợp cùng Bộ Công an và các bộ, ngành, địa phương khẩn trương nghiên cứu, đề xuất đề án xây dựng Trung tâm năng lực trí tuệ nhân tạo quốc gia.

Mục tiêu chiến lược đặt ra là phát triển thành công Nền tảng AI hỗ trợ công vụ dùng chung theo định hướng tiên tiến AI-First / AI-Native. Nền tảng này sẽ tập trung giải quyết 4 nhóm bài toán cốt lõi trong hệ thống hành chính công bao gồm:

• Trợ lý AI công vụ: Hỗ trợ cán bộ, công chức tra cứu nhanh văn bản quy phạm pháp luật, quy trình xử lý hồ sơ và soạn thảo văn bản hành chính theo tiêu chuẩn.
• AI hỗ trợ dịch vụ công: Hướng dẫn, tư vấn và tiếp nhận giải đáp thắc mắc tự động cho người dân, doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến.
• AI hỗ trợ hoàn thiện thể chế: Phân tích, rà soát sự chồng chéo, mâu thuẫn giữa các văn bản quy phạm pháp luật, đánh giá tác động chính sách dựa trên dữ liệu lớn.
• AI phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành: Tổng hợp dữ liệu kinh tế - xã hội theo thời gian thực, dự báo xu hướng và đề xuất các kịch bản điều hành cho cấp có thẩm quyền.

Yêu Cầu Về Kho Tri Thức Kiểm Soát Và Khả Năng Dẫn Chiếu Nguồn

Để bảo đảm tính chính xác và an toàn thông tin cao nhất, Nền tảng AI hỗ trợ công vụ dùng chung bắt buộc phải được xây dựng dựa trên kho tri thức đã qua kiểm duyệt kỹ lưỡng, có khả năng dẫn chiếu nguồn gốc dữ liệu rõ ràng, chính xác. Hệ thống phải thiết lập cơ chế phân quyền truy cập chặt chẽ theo từng cấp độ bảo mật thông tin.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an cùng các bộ, ngành liên quan sẽ tạo tiền đề quan trọng để hoàn thành nền tảng này, đưa trí tuệ nhân tạo trở thành trợ lý đắc lực, thúc đẩy xây dựng nền hành chính quản trị hiện đại, chuyên nghiệp và phục vụ Nhân dân ngày một tốt hơn.