Trong kỷ nguyên kinh tế số, việc định danh và quản lý các loại tài sản trên môi trường điện tử trở thành yêu cầu cấp thiết. Với việc ban hành Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, Chính phủ Việt Nam đã chính thức đặt những viên gạch đầu tiên cho khung pháp lý thí điểm về tài sản mã hóa. Tuy nhiên, không ít người vẫn còn nhầm lẫn giữa hai khái niệm: Tài sản số và Tài sản mã hóa.

1. Tài sản số là gì theo quy định mới?

Khái niệm tài sản số được hiểu một cách rộng quát hơn, bao trùm nhiều loại hình dữ liệu có giá trị. Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị quyết 05/2025/NQ-CP:

"Tài sản số là tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử."

Như vậy, tài sản số có thể là bất kỳ dữ liệu nào có giá trị tài chính hoặc pháp lý tồn tại trong không gian mạng, từ các bản quyền hình ảnh kỹ thuật số, hợp đồng điện tử cho đến các loại dữ liệu chuyên biệt khác.

2. Tài sản mã hóa: "Tập con" đặc biệt sử dụng công nghệ Blockchain

Nếu tài sản số là một phạm trù rộng, thì tài sản mã hóa là một loại hình cụ thể và có tính kỹ thuật cao hơn. Khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 05/2025/NQ-CP định nghĩa:

"Tài sản mã hóa là một loại tài sản số mà sử dụng công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số có chức năng tương tự để xác thực đối với tài sản trong quá trình tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao."

Điểm mấu chốt để phân biệt chính là công nghệ mã hóa (thường là Blockchain). Công nghệ này giúp tài sản có khả năng tự xác thực, minh bạch và gần như không thể làm giả. Tuy nhiên, pháp luật cũng loại trừ một số đối tượng không được coi là tài sản mã hóa trong khung thí điểm này, bao gồm: chứng khoán, tiền pháp định dạng số (như VND số) và các tài sản tài chính đã có luật riêng điều chỉnh.

3. Điều kiện "khắt khe" để chào bán và phát hành tài sản mã hóa

Để đảm bảo an toàn cho thị trường thí điểm, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP đưa ra các điều kiện rất cụ thể tại Điều 5 và Điều 6:

• Về chủ thể: Chỉ các doanh nghiệp Việt Nam được thành lập dưới hình thức Công ty TNHH hoặc Công ty Cổ phần mới được phép phát hành.
• Về tài sản cơ sở: Tài sản mã hóa phải được bảo chứng bởi tài sản thực. Tuyệt đối không được dùng chứng khoán hay tiền pháp định làm tài sản cơ sở để phát hành tài sản mã hóa trong giai đoạn này.
• Về đối tượng giao dịch: Một quy định đáng chú ý là tài sản mã hóa hiện nay chỉ được chào bán và phát hành cho nhà đầu tư nước ngoài. Việc giao dịch phải thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ đã được Bộ Tài chính cấp phép.
• Về tính minh bạch: Tổ chức phát hành phải công bố Bản cáo bạch ít nhất 15 ngày trước khi chào bán trên website của mình và của đơn vị cung cấp dịch vụ.

Việc hiểu rõ ranh giới giữa tài sản số và tài sản mã hóa không chỉ giúp các nhà đầu tư có cái nhìn đúng đắn về công nghệ mà còn đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý cho nền kinh tế số.