Ngày 16/6/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Việc làm 2025 (số 74/2025/QH15), đánh dấu một bước ngoặt lớn trong chính sách an sinh xã hội và thị trường lao động tại Việt Nam. Với hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026, đạo luật này mang đến hàng loạt thay đổi mang tính đột phá, trực tiếp bảo vệ quyền lợi của hàng triệu người lao động và tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho doanh nghiệp.

1. Doanh nghiệp được hỗ trợ đào tạo khi gặp thiên tai, dịch bệnh

Một trong những điểm nhân văn nhất của luật mới là cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp duy trì việc làm trong các tình huống bất khả kháng. Theo quy định tại khoản 1 Điều 42 Luật Việc làm 2025, người sử dụng lao động sẽ được hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng lao động nếu gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn hoặc dịch bệnh nguy hiểm.

So với Luật việc làm 2013, quy định mới đã cụ thể hóa các trường hợp được hỗ trợ, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc ứng phó với rủi ro mà không phải sa thải nhân viên hàng loạt.

2. Siết chặt điều kiện kinh doanh dịch vụ việc làm

Để minh bạch hóa thị trường, Điều 28 Luật Việc làm 2025 yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ việc làm phải duy trì các điều kiện về cơ sở vật chất và nhân sự xuyên suốt quá trình hoạt động. Đặc biệt, việc thành lập chi nhánh hiện nay bắt buộc phải thông báo cho cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, tránh tình trạng "treo đầu dê bán thịt chó" trong tư vấn lao động.

3. Giảm gánh nặng đóng bảo hiểm cho lao động khuyết tật

Nhằm khuyến khích doanh nghiệp tiếp nhận lao động yếu thế, khoản 6 Điều 33 Luật Việc làm 2025 quy định:

"Người sử dụng lao động được giảm tiền đóng bảo hiểm thất nghiệp thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động phải đóng cho người lao động là người khuyết tật trong thời gian không quá 12 tháng khi tuyển mới."

4. Mở rộng cánh cửa cho người cao tuổi

Thích ứng với già hóa dân số, Điều 13 và Điều 22 của luật mới cho phép người cao tuổi được vay vốn hỗ trợ tạo việc làm và tham gia đánh giá kỹ năng nghề quốc gia. Đây là điểm mới hoàn toàn so với luật cũ, giúp tận dụng kinh nghiệm của lực lượng lao động lớn tuổi.

5. Ưu tiên thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự

Thanh niên sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, công an sẽ được ưu tiên vay vốn và hỗ trợ đào tạo nghề theo Điều 12 Luật Việc làm 2025. Chính sách này nhằm tri ân và tạo điều kiện để các bạn trẻ sớm ổn định cuộc sống sau khi cống hiến cho Tổ quốc.

6. Bắt buộc chứng chỉ kỹ năng nghề với nghề nguy hiểm

Để đảm bảo an toàn lao động, luật mới quy định người lao động làm các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt hoặc nghề nguy hiểm bắt buộc phải có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia. Điều này giúp chuẩn hóa năng lực và giảm thiểu tai nạn lao động đáng tiếc.

7. Điều chỉnh các chế độ mới của bảo hiểm thất nghiệp

Hệ thống bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) không chỉ dừng lại ở việc chi trả trợ cấp. Luật mới chú trọng vào việc tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ đào tạo lại để người lao động sớm quay trở lại thị trường.

8. Thay đổi thời điểm hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa

Thời điểm hưởng trợ cấp được tính toán linh hoạt hơn nhưng cũng chặt chẽ hơn để đảm bảo quỹ BHTN được sử dụng đúng mục đích, tránh trục lợi chính sách.

9. Điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp mới từ 2026

Người lao động cần lưu ý về thời gian đóng bảo hiểm liên tục và các điều kiện về chấm dứt hợp đồng lao động để không bị mất quyền lợi khi nộp hồ sơ hưởng trợ cấp.

10. Tạm dừng trợ cấp nếu không thông báo tìm việc

Kỷ luật trong việc hưởng trợ cấp được siết chặt. Nếu người lao động không thực hiện thông báo tìm kiếm việc làm định kỳ theo quy định, cơ quan bảo hiểm có quyền tạm dừng hoặc chấm dứt chi trả trợ cấp ngay lập tức.

Việc nắm vững các quy định mới của Luật Việc làm 2025 là vô cùng cần thiết để cả người lao động và doanh nghiệp chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động.