Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật không chỉ là thước đo chất lượng mà còn là "giấy thông hành" cho hàng hóa Việt Nam vươn ra thế giới. Việc Quốc hội thông qua Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi 2025 (Luật số 70/2025/QH15) đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, đáp ứng các cam kết quốc tế mới nhất.

Minh bạch hóa hàng rào kỹ thuật: Chìa khóa hội nhập

Một trong những điểm sáng nhất của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi 2025 chính là việc cụ thể hóa nghĩa vụ minh bạch hóa. Theo đó, Nhà nước sẽ tập trung đầu tư xây dựng hạ tầng thông báo và hỏi đáp quốc gia về hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT).

Điều này không chỉ giúp các cơ quan quản lý kiểm soát tốt hơn chất lượng hàng hóa nhập khẩu mà còn hỗ trợ đắc lực cho doanh nghiệp trong nước tiếp cận thông tin về các tiêu chuẩn quốc tế. Việc bổ sung trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc thực thi nghĩa vụ minh bạch hóa giúp Việt Nam tuân thủ nghiêm túc các cam kết trong các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTA).

Trao quyền và trách nhiệm cho tổ chức, cá nhân trong xây dựng tiêu chuẩn

Thay vì chỉ dựa vào các cơ quan Nhà nước, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi 2025 đã mở rộng quyền hạn cho các tổ chức, cá nhân tham gia trực tiếp vào quá trình biên soạn dự thảo tiêu chuẩn quốc gia.

Cụ thể, các đơn vị có đủ năng lực có thể chủ trì biên soạn dự thảo và đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, công bố. Tuy nhiên, đi kèm với quyền lợi là trách nhiệm nặng nề về tính chính xác của thông tin và dữ liệu. Quy định này được kỳ vọng sẽ huy động được nguồn lực trí tuệ từ cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia đầu ngành, giúp hệ thống tiêu chuẩn Việt Nam tiệm cận sát hơn với thực tiễn sản xuất.

Quy định mới về công bố hợp quy: Chặt chẽ và linh hoạt hơn

Hoạt động công bố hợp quy đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và môi trường đã được sửa đổi để đảm bảo tính khách quan. Tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh có thể dựa trên các kết quả sau để thực hiện công bố:

• Kết quả chứng nhận của các tổ chức được chỉ định hoặc công nhận theo quy định pháp luật.
• Kết quả tự đánh giá dựa trên thử nghiệm tại các phòng lab đạt chuẩn.
• Kết quả đánh giá sự phù hợp được thừa nhận quốc tế.

Sự đa dạng trong phương thức đánh giá giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng chi phí nhưng vẫn đảm bảo sản phẩm khi đưa ra thị trường đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc.

Thời điểm có hiệu lực và lộ trình chuyển tiếp

Theo quy định, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi 2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Trường hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã được tổ chức xây dựng, thẩm định nhưng đến ngày 01/01/2026 chưa được công bố, ban hành thì việc xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được tiếp tục thực hiện theo quy định của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật 2006.

Việc nắm bắt sớm các quy định này sẽ giúp doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị, điều chỉnh quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có khi luật mới đi vào cuộc sống.

Để tra cứu chi tiết từng điều khoản, quý độc giả có thể tải về toàn văn văn bản tại hệ thống của chúng tôi để có cái nhìn sâu sắc nhất về những thay đổi này.