Trong bối cảnh không gian mạng ngày càng phức tạp với sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo (AI) và các hình thức lừa đảo tinh vi, Luật An ninh mạng 2025 (số 116/2025/QH15) đã chính thức được ban hành với nhiều thay đổi mang tính đột phá. Không chỉ dừng lại ở việc quản lý, luật mới tập trung mạnh mẽ vào việc bảo vệ quyền lợi con người và thúc đẩy năng lực tự chủ công nghệ của Việt Nam.

Dưới đây là 5 điểm mới "sát sườn" nhất mà mọi người dùng internet cần lưu ý.

1. Mở rộng "lá chắn" bảo vệ nhóm yếu thế trên không gian mạng

Nếu như trước đây, Luật An ninh mạng 2018 chủ yếu tập trung vào việc tuyên truyền chung, thì tại khoản 1 Điều 35 Luật An ninh mạng 2025, Nhà nước đã xác định rõ các đối tượng ưu tiên bảo vệ.

"Nhà nước có chính sách phổ biến kiến thức về an ninh mạng trong phạm vi cả nước... ưu tiên phổ biến, hướng dẫn trẻ em, người cao tuổi, người khó khăn trong nhận thức để nâng cao khả năng tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trên không gian mạng."

Việc cụ thể hóa đối tượng giúp các cơ quan chức năng có căn cứ để triển khai các chương trình giáo dục chuyên biệt, giúp người già tránh bẫy lừa đảo tài chính và trẻ em không bị tấn công tâm lý hay xâm hại dữ liệu cá nhân.

2. Ưu đãi "khủng" để nâng cao năng lực tự chủ về an ninh mạng

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là việc thúc đẩy "Made in Vietnam" trong lĩnh vực an ninh mạng. Theo Điều 37 Luật An ninh mạng 2025, hoạt động đầu tư xây dựng hạ tầng công nghiệp an ninh mạng hiện nay được xếp vào nhóm ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư.

Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất phần cứng, phần mềm an ninh mạng sẽ nhận được những hỗ trợ tối đa về thuế, đất đai và nguồn vốn ngân sách. Mục tiêu là làm chủ công nghệ, loại bỏ các nguy cơ tiềm ẩn ngay từ khâu thiết kế sản phẩm.

3. "Siết chặt" việc sử dụng AI để giả mạo hình ảnh

Sự bùng nổ của công nghệ Deepfake đã dẫn đến hàng loạt vụ lừa đảo, bôi nhọ danh dự bằng hình ảnh, âm thanh giả mạo. Đáp ứng yêu cầu thực tiễn, Luật An ninh mạng 2025 đã bổ sung quy định nghiêm cấm việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ra các nội dung giả mạo nhằm mục đích lừa đảo hoặc xâm phạm quyền lợi của tổ chức, cá nhân.

Đây là cơ sở pháp lý vững chắc để xử lý các đối tượng lợi dụng công nghệ cao để trục lợi, bảo vệ sự trong sạch của môi trường số.

4. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế chống tội phạm xuyên biên giới

Tội phạm mạng thường không có biên giới, do đó Luật mới đã bổ sung các quy định chi tiết về hợp tác quốc tế. Việt Nam sẽ tăng cường phối hợp với các tổ chức quốc tế và cảnh sát các nước để truy vết, xử lý các cuộc tấn công mạng quy mô lớn, các đường dây lừa đảo quốc tế và tội phạm xâm hại trẻ em trên mạng.

5. Quy định đặc biệt về phòng, chống xâm hại trẻ em

Trẻ em là đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Luật An ninh mạng 2025 không chỉ yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng phải có biện pháp kỹ thuật để lọc, xóa bỏ các nội dung gây hại cho trẻ em mà còn quy định rõ trách nhiệm của gia đình và nhà trường trong việc giám sát, hướng dẫn trẻ em sử dụng internet an toàn.

Lời kết: Việc cập nhật và nắm vững các quy định của Luật An ninh mạng 2025 không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là cách tốt nhất để mỗi cá nhân tự bảo vệ mình và người thân trước những rủi ro tiềm ẩn trên không gian mạng.