Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng đòi hỏi tay nghề cao, việc lựa chọn ngành nghề đào tạo không chỉ dựa trên sở thích mà còn cần xem xét các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước. Đặc biệt, đối với những ngành nghề mang tính chất đặc thù, nặng nhọc hoặc độc hại, người học sẽ nhận được những ưu đãi đáng kể về học phí và chế độ đào tạo.

Cập nhật danh mục ngành, nghề học nặng nhọc, độc hại mới nhất

Kể từ ngày 30/7/2023, Thông tư 05/2023/TT-BLĐTBXH chính thức có hiệu lực, thay thế cho Thông tư 36/2017/TT-BLĐTBXH trước đây. Văn bản này quy định chi tiết danh mục các ngành, nghề học nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm ở trình độ trung cấp và cao đẳng, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc thực hiện các chính sách miễn giảm học phí.

Dưới đây là một số nhóm ngành tiêu biểu nằm trong danh mục ưu tiên:

• Nhóm ngành Công nghệ kỹ thuật cơ khí: Bao gồm Công nghệ kỹ thuật ô tô, Công nghệ kỹ thuật đóng mới thân tàu biển, Công nghệ hàn, Công nghệ chế tạo máy... Đây là những ngành đòi hỏi cường độ làm việc cao và tiếp xúc với các thiết bị máy móc phức tạp.
• Nhóm ngành Sức khỏe: Các ngành như Y sỹ đa khoa, Dược, Điều dưỡng, Hộ sinh và Kỹ thuật xét nghiệm y học cũng nằm trong danh sách này do tính chất công việc tiếp xúc với môi trường bệnh viện và các yếu tố sinh học.
• Nhóm ngành Du lịch, khách sạn và dịch vụ: Hướng dẫn du lịch, Nghiệp vụ lưu trú và Kỹ thuật chế biến món ăn là những nghề được ghi nhận có yếu tố nặng nhọc trong quá trình đào tạo và thực hành.
• Nhóm ngành Sản xuất và chế biến: Chế biến thực phẩm, Công nghệ dệt, May thời trang và Sản xuất muối từ nước biển.

Khối lượng kiến thức tối thiểu và yêu cầu năng lực đầu ra

Bên cạnh danh mục ngành nghề, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cũng quy định chặt chẽ về chất lượng đào tạo thông qua Thông tư 12/2017/TT-BLĐTBXH (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 04/2023/TT-BLĐTBXH).

Theo đó, khối lượng kiến thức tối thiểu mà người học phải đạt được được quy định cụ thể như sau:

"1. Trình độ trung cấp: Khối lượng kiến thức tối thiểu là 35 tín chỉ đối với người có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, 50 tín chỉ đối với người có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở... Tỷ lệ lý thuyết chiếm từ 25% - 45%; thực hành từ 55% - 75%."

"2. Trình độ cao đẳng: Khối lượng kiến thức tối thiểu là 60 tín chỉ... Tỷ lệ lý thuyết chiếm từ 30% - 50%; thực hành từ 50% - 70%."

Yêu cầu về năng lực sau khi tốt nghiệp không chỉ dừng lại ở kiến thức chuyên môn mà còn bao gồm kỹ năng thực hành, năng lực tự chủ và trách nhiệm. Người học cần có khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp, ứng dụng công nghệ hiện đại và có đạo đức nghề nghiệp vững vàng.

Lời khuyên cho người học và các cơ sở đào tạo

Việc nắm rõ danh mục ngành nghề nặng nhọc, độc hại giúp người học chủ động trong việc lựa chọn nghề nghiệp và đảm bảo quyền lợi về tài chính. Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, việc cập nhật chương trình đào tạo theo đúng Điều 1 Thông tư 04/2023/TT-BLĐTBXH là bắt buộc để đảm bảo chất lượng đầu ra đáp ứng nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.

Nếu bạn đang có ý định theo học các khối ngành kỹ thuật, y tế hay dịch vụ, hãy kiểm tra kỹ xem ngành học của mình có nằm trong danh sách ưu tiên này hay không để nhận được những hỗ trợ tốt nhất từ chính sách an sinh xã hội của Nhà nước.