Từ ngày 22/3/2024, Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước tiến mới trong việc chuẩn hóa chất lượng các cơ sở giáo dục đại học tại Việt Nam. Bộ tiêu chuẩn này không chỉ là "thước đo" để đánh giá năng lực của các trường mà còn là căn cứ để thực hiện quy hoạch, sắp xếp lại mạng lưới giáo dục đại học trên toàn quốc.

Cấu trúc của Chuẩn cơ sở giáo dục đại học mới

Theo quy định tại Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT, Chuẩn cơ sở giáo dục đại học bao gồm 06 tiêu chuẩn với 20 tiêu chí cụ thể. Các tiêu chuẩn này bao quát mọi khía cạnh từ tổ chức quản trị, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất đến tài chính và tuyển sinh.

"Chuẩn cơ sở giáo dục đại học là cơ sở để thực hiện quy hoạch, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục đại học; đánh giá và giám sát các điều kiện bảo đảm chất lượng, việc thực hiện trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục đại học theo quy định của pháp luật."

Đội ngũ giảng viên: Yêu cầu khắt khe về trình độ Tiến sĩ

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT là tiêu chuẩn về đội ngũ giảng viên. Pháp luật yêu cầu các trường phải duy trì tỷ lệ giảng viên có trình độ cao để đảm bảo chất lượng nghiên cứu và giảng dạy.

• Tỷ lệ người học trên giảng viên: Không được lớn hơn 40 (quy đổi theo trình độ và hình thức đào tạo).
• Tỷ lệ giảng viên cơ hữu: Phải đạt ít nhất 70% trên tổng số giảng viên toàn thời gian.
• Trình độ Tiến sĩ: Đối với các cơ sở có đào tạo tiến sĩ, tỷ lệ giảng viên toàn thời gian có trình độ tiến sĩ không được thấp hơn 40% và phải đạt 50% từ năm 2030.

Cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ thông tin

Không chỉ dừng lại ở con người, Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT còn đặt ra những con số cụ thể về không gian học tập. Từ năm 2030, diện tích đất bình quân trên một người học chính quy không được nhỏ hơn 25 m2.

Bên cạnh đó, diện tích sàn xây dựng phục vụ đào tạo phải đạt tối thiểu 2,8 m2/người học. Đặc biệt, ít nhất 70% giảng viên toàn thời gian phải được bố trí chỗ làm việc riêng biệt, tạo điều kiện tối ưu cho công tác nghiên cứu.

Học liệu và thư viện số

Thư viện phải có đủ giáo trình và sách chuyên khảo. Bình quân mỗi ngành đào tạo phải có ít nhất 40 đầu sách giáo trình/chuyên khảo. Về mặt công nghệ, ít nhất 10% tổng số học phần trong năm phải sẵn sàng giảng dạy trực tuyến, đáp ứng xu thế chuyển đổi số trong giáo dục.

Lời kết

Việc áp dụng Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT là một thách thức nhưng cũng là cơ hội để các trường đại học tự nhìn nhận và nâng cấp mình. Người học sẽ là đối tượng hưởng lợi trực tiếp khi môi trường giáo dục được chuẩn hóa và minh bạch hơn.