Trong bối cảnh nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ, việc khơi thông nguồn vốn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trở thành ưu tiên hàng đầu. Mới đây, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 264/2025/NĐ-CP. Đây được xem là "kim chỉ nam" pháp lý quan trọng, tháo gỡ những nút thắt về cơ chế quản lý và sử dụng vốn nhà nước trong hoạt động đầu tư mạo hiểm.

Cơ cấu và phạm vi điều chỉnh của Nghị định 264/2025/NĐ-CP

Nghị định này không chỉ dừng lại ở việc thành lập mà còn quy định chi tiết về cơ cấu tổ chức, hoạt động, quản lý và đặc biệt là cơ cấu tỷ lệ phần vốn từ ngân sách nhà nước. Việc xác định rõ cơ chế giám sát đối với Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương giúp đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực công.

Bên cạnh đó, văn bản này cũng điều chỉnh các nội dung quan trọng khác nhằm đồng bộ hóa với quy định tại Điều 40 của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025. Sự kết nối này tạo ra một hành lang pháp lý xuyên suốt, hỗ trợ tối đa cho các hoạt động nghiên cứu và ứng dụng công nghệ cao.

Những đối tượng nào chịu sự tác động trực tiếp?

Theo quy định mới, phạm vi áp dụng của Nghị định khá rộng, bao quát toàn bộ các thành phần trong hệ sinh thái đầu tư, bao gồm:

• Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia: Đóng vai trò dẫn dắt và tạo động lực ở quy mô vĩ mô.
• Quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương: Tập trung vào các thế mạnh và đặc thù kinh tế của từng vùng miền.
• Các nhà đầu tư: Bao gồm cả tổ chức và cá nhân tham gia góp vốn vào các quỹ này.
• Cơ quan quản lý: Các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc vận hành và giám sát quỹ.

Chính sách "trải thảm đỏ" cho đầu tư mạo hiểm

Tại Điều 4 của Nghị định 264/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã đưa ra những cam kết mạnh mẽ nhằm khuyến khích và thúc đẩy dòng vốn mạo hiểm:

Thứ nhất, tạo điều kiện tối đa cho các định chế tài chính: Các quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, quỹ phát triển khoa học công nghệ của doanh nghiệp, cùng các nhà đầu tư trong và ngoài nước được khuyến khích tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái khởi nghiệp.

Thứ hai, khuyến khích doanh nghiệp lớn tham gia: Các tập đoàn kinh tế được tạo điều kiện để góp vốn vào các quỹ có sử dụng ngân sách nhà nước. Điều này không chỉ giúp đa dạng hóa nguồn vốn mà còn tận dụng được kinh nghiệm quản trị từ khu vực tư nhân.

Thứ ba, số hóa kết nối đầu tư: Phát triển các nền tảng số để kết nối doanh nghiệp khởi nghiệp với các chuyên gia và nhà đầu tư. Đây là bước đi tất yếu trong kỷ nguyên 4.0, giúp giảm thiểu chi phí giao dịch và tăng cơ hội tiếp cận vốn.

Cuối cùng, thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp khởi nghiệp từ tập đoàn: Khuyến khích các doanh nghiệp lớn tự thành lập hoặc phát triển các dự án khởi nghiệp sáng tạo bên trong tổ chức (intrapreneurship), từ đó thu hút thêm các nguồn lực đầu tư mạo hiểm bên ngoài.

Với những quy định mới này, kỳ vọng rằng dòng vốn mạo hiểm sẽ chảy mạnh hơn vào các lĩnh vực công nghệ cao, góp phần đưa Việt Nam trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo năng động của khu vực.