Mỗi dịp đầu năm học mới, câu chuyện về quỹ phụ huynh hay quỹ lớp lại trở thành chủ đề nóng hổi, gây ra nhiều băn khoăn, bức xúc cho phụ huynh học sinh trên cả nước. Việc thu các khoản tiền cào bằng, núp bóng danh nghĩa tự nguyện nhưng thực chất mang tính bắt buộc đã ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường giáo dục lành mạnh. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành, Ban đại diện cha mẹ học sinh có được thu tiền quỹ lớp không? Phụ huynh được phép đóng góp những khoản nào và hình thức thực hiện ra sao?

1. Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu, tiếp nhận hay quản lý tiền quỹ lớp

Theo quy định tại khoản 5 Điều 10 Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh ban hành kèm theo Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT, Ban đại diện cha mẹ học sinh và các thành viên trong Ban không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh. Điều này khẳng định rõ ràng rằng việc hình thành một "quỹ lớp" bằng tiền mặt do Ban đại diện thu giữ và tự chi tiêu là hoàn toàn trái quy định.

Nhằm chấm dứt tình trạng biến tướng trong công tác thu chi đầu năm học, khoản 3 Điều 10 Điều lệ ban hành kèm theo Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT đưa ra danh mục các hành vi nghiêm cấm đối với Ban đại diện cha mẹ học sinh và thành viên Ban đại diện, bao gồm:

• Đặt ra các khoản đóng góp mang tính chất bắt buộc đối với phụ huynh;
• Ấn định hoặc phân bổ mức hỗ trợ tài chính cho từng gia đình;
• Xác định mức hỗ trợ bình quân hoặc mức hỗ trợ tối thiểu đối với học sinh;
• Ấn định thời hạn nộp tiền hoặc hỗ trợ;
• Thực hiện các hành vi ép buộc, gây áp lực dưới mọi hình thức đối với cha mẹ học sinh trong việc hỗ trợ hoạt động.

Căn cứ theo nguyên tắc chung tại khoản 5 Điều 3 Điều lệ ban hành kèm Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT, mọi hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh phải tuân thủ triệt để tinh thần tự nguyện, thiết thực, tiết kiệm, tuyệt đối không được làm phát sinh bất kỳ khoản đóng góp bắt buộc hay nghĩa vụ tài chính trái luật nào cho gia đình học sinh.

2. Hình thức và cơ chế tự nguyện hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh

Quy định cấm Ban đại diện thu tiền quỹ lớp không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn sự đồng hành, hỗ trợ của phụ huynh đối với các hoạt động học tập và phong trào của học sinh. Tuy nhiên, việc hỗ trợ này phải tuân thủ nghiêm ngặt theo đúng cơ chế pháp lý.

2.1. Yêu cầu công khai kế hoạch và mục đích hỗ trợ

Theo khoản 2 Điều 17 Điều lệ ban hành kèm theo Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT, khi phát sinh nhu cầu hỗ trợ cho một hoạt động cụ thể thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Ban đại diện (và hoạt động đó đã được phê duyệt trong kế hoạch hoạt động năm học), Ban đại diện phải công khai minh bạch đến toàn thể cha mẹ học sinh các thông tin sau:

• Mục đích thực hiện việc hỗ trợ;
• Nội dung chi tiết của hoạt động giáo dục, trải nghiệm hoặc phong trào;
• Nhu cầu hỗ trợ thực tế về vật chất, trang thiết bị hoặc dịch vụ;
• Phương thức phối hợp và triển khai thực hiện.

Đáng chú ý, việc vận động hỗ trợ phải gắn liền với từng sự kiện, hoạt động cụ thể có kế hoạch rõ ràng, tuyệt đối không được gộp chung thành một khoản kinh phí lớn để tập trung thu và quản lý tập trung.

2.2. Phương thức đóng góp hỗ trợ hợp pháp

Căn cứ khoản 3 Điều 17 Điều lệ ban hành kèm Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT, phụ huynh học sinh hoàn toàn tự nguyện lựa chọn hỗ trợ thông qua một trong hai hình thức trực tiếp:

1. Cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ phục vụ thiết thực cho hoạt động của lớp (ví dụ: mua nước uống, vật dụng trang trí, dụng cụ thi đấu thể thao...);
2. Thanh toán trực tiếp cho đơn vị, cá nhân kinh doanh cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho hoạt động đó mà không chuyển khoản hay đưa tiền mặt cho Ban đại diện hay giáo viên chủ nhiệm.

2.3. Cấm ấn định mức hỗ trợ và phân biệt đối xử học sinh

Nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi của trẻ em và gia đình học sinh, khoản 4 Điều 17 Điều lệ quy định rõ Ban đại diện cha mẹ học sinh không được phép thực hiện các hành vi sau:

• Ấn định hoặc phân bổ số tiền hỗ trợ cho từng cá nhân;
• Đưa ra mức hỗ trợ bình quân hay mức sàn tối thiểu;
• Quy định thời hạn bắt buộc phải nộp tiền hỗ trợ;
• Lập danh sách theo dõi những cha mẹ học sinh đã hỗ trợ hoặc chưa hỗ trợ;
• Chỉ định cụ thể phụ huynh nào phải thực hiện nghĩa vụ đóng góp.

Trong trường hợp số lượng hàng hóa hoặc nguồn lực hỗ trợ tự nguyện không đáp ứng đủ nhu cầu dự kiến, Ban đại diện có trách nhiệm chủ động điều chỉnh quy mô, cắt giảm nội dung hoạt động cho phù hợp với thực tế, tuyệt đối không được ép buộc phụ huynh nộp thêm kinh phí.

Ngoài ra, khoản 5 Điều 17 nhấn mạnh việc hỗ trợ hay không hỗ trợ không được ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của học sinh và cha mẹ học sinh, đồng thời không được sử dụng làm căn cứ để phân biệt đối xử, đánh giá hay gây bất lợi cho học sinh trong quá trình học tập tại trường.

3. Các khoản kinh phí nghiêm cấm sử dụng tiền/hàng hóa hỗ trợ của phụ huynh

Một trong những điểm mấu chốt quan trọng nhất mà phụ huynh cần lưu ý là việc dùng nguồn lực hỗ trợ phải đúng phạm vi thẩm quyền. Khoản 6 Điều 17 Điều lệ ban hành kèm theo Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT liệt kê danh mục 7 nhóm nội dung tuyệt đối không được đề nghị hoặc chi dùng từ nguồn hỗ trợ của phụ huynh:

1. Xây dựng, cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất của nhà trường hay phòng học;
2. Mua sắm, thuê, lắp đặt, bảo dưỡng, sửa chữa trang thiết bị, đồ dùng phục vụ hoạt động giảng dạy và sinh hoạt của nhóm, lớp hay cơ sở giáo dục (như máy chiếu, điều hòa, quạt điện, bàn ghế...);
3. Các hoạt động quản trị, quản lý, điều hành và chuyên môn của cơ sở giáo dục;
4. Tổ chức thực hiện chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học và các nhiệm vụ chuyên môn thuộc trách nhiệm của nhà trường theo quy định của Luật Giáo dục 2019;
5. Chi trả thù lao, tiền công, tiền thưởng, quà tặng hoặc các khoản hỗ trợ tài chính cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhà trường;
6. Các dịch vụ phục vụ hoạt động thường xuyên của cơ sở giáo dục như bảo vệ, vệ sinh môi trường, trông giữ phương tiện giao thông của học sinh;
7. Những nội dung không trực tiếp phục vụ nhiệm vụ của Ban đại diện hoặc bị pháp luật cấm.

3.1. Hàng hóa, dịch vụ hỗ trợ phải bảo đảm đúng mục đích và an toàn

Theo khoản 7 Điều 17 Điều lệ, các loại hàng hóa, dịch vụ do phụ huynh đóng góp hỗ trợ phải hoàn toàn phù hợp với mục đích giáo dục, bảo đảm an toàn vệ sinh, chất lượng kỹ thuật và không đi kèm bất kỳ điều kiện ràng buộc trái pháp luật nào. Ngay sau khi hoạt động kết thúc, Ban đại diện có trách nhiệm công khai kết quả thực hiện và tình hình tiếp nhận hỗ trợ để toàn thể phụ huynh cùng giám sát.

3.2. Nghiêm cấm mượn danh Ban đại diện để vận động tài trợ cho nhà trường

Khoản 4 Điều 10 Điều lệ khẳng định Ban đại diện cha mẹ học sinh và các thành viên không được sử dụng danh nghĩa của Ban để đứng ra vận động, thu, tiếp nhận hay quản lý các khoản tài trợ dành cho nhà trường. Mọi hoạt động vận động, tiếp nhận tài trợ cho cơ sở giáo dục phải được thực hiện theo đúng quy trình pháp luật về tài trợ giáo dục, tách biệt hoàn toàn với cơ chế hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện quy định tại Điều 17.

4. Lời khuyên pháp lý dành cho phụ huynh khi phát hiện tình trạng lạm thu quỹ lớp

Như vậy, câu trả lời cho thắc mắc Ban đại diện cha mẹ học sinh có được thu tiền quỹ lớp không là HOÀN TOÀN KHÔNG. Mọi hình thức thu tiền cào bằng, lập danh sách bắt buộc nộp quỹ lớp hay thu tiền để mua sắm trang thiết bị trường học đều là hành vi vi phạm quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Khi gặp phải tình trạng lạm thu tại lớp học của con em mình, phụ huynh có thể thực hiện các bước sau để bảo vệ quyền lợi hợp pháp:

• Chủ động yêu cầu Ban đại diện cha mẹ học sinh và giáo viên chủ nhiệm làm rõ căn cứ pháp lý của khoản thu dựa trên Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT;
• Tối khước từ việc đóng góp các khoản tiền nằm trong danh mục cấm (sửa chữa phòng học, mua máy chiếu, điều hòa, chi quà tặng giáo viên...);
• Gửi phản ánh, kiến nghị trực tiếp đến Hiệu trưởng nhà trường, Phòng Giáo dục và Đào tạo hoặc Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương để được thanh tra, xử lý theo thẩm quyền.

Trên đây là giải đáp chi tiết về quy định Ban đại diện cha mẹ học sinh có được thu tiền quỹ lớp không. Quý phụ huynh có thể tra cứu toàn văn Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT trên hethongphapluat cùng các tiện ích pháp lý liên quan như kiểm tra tình trạng hiệu lực và xem lược đồ văn bản.