Tuần cuối cùng của tháng 6 năm 2026 chứng kiến hàng loạt cập nhật pháp lý quan trọng, đặc biệt trong lĩnh vực thuế và hải quan, có tác động trực tiếp đến hoạt động của các doanh nghiệp và công tác kế toán. Việc nắm bắt kịp thời những thay đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định mà còn tối ưu hóa các chiến lược tài chính, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích các điểm mới nổi bật, cung cấp cái nhìn toàn diện và những lời khuyên thiết thực cho cộng đồng kế toán.

Hoàn thuế giá trị gia tăng: Quy định mới về chấm dứt dự án đầu tư

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là quy định về hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với các dự án đầu tư. Theo Nghị định số 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế giá trị gia tăng, trường hợp dự án đầu tư đang trong giai đoạn đầu tư, chưa phát sinh thuế GTGT đầu ra từ hoạt động sản xuất, kinh doanh chính nhưng phải chấm dứt hoạt động, cơ sở kinh doanh sẽ phải nộp lại số thuế GTGT đã được hoàn vào ngân sách nhà nước. Quy định này được nêu rõ tại khoản 1 Điều 30 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP.

Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn về việc đánh giá rủi ro và khả năng thành công của dự án đầu tư ngay từ ban đầu. Các doanh nghiệp cần có kế hoạch tài chính và pháp lý chặt chẽ để tránh tình trạng phải hoàn trả lại số thuế đã được hưởng, gây ảnh hưởng đến dòng tiền và kế hoạch kinh doanh. Ngoài ra, các trường hợp phải nộp tiền chậm nộp sẽ thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 59 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ thời hạn nộp thuế.

Thuế xuất, nhập khẩu: Miễn thuế cho sản phẩm tái chế và vướng mắc hoàn thuế tại chỗ

Miễn thuế xuất khẩu cho sản phẩm từ hoạt động tái chế, xử lý chất thải

Cục Hải quan đã có công văn hướng dẫn về việc miễn thuế xuất khẩu đối với sản phẩm được sản xuất từ hoạt động tái chế, xử lý chất thải. Đây là một chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xanh, bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, việc xác định căn cứ để được miễn thuế lại có sự khác biệt qua từng giai đoạn:

• Giai đoạn 01/7/2019 đến 09/01/2022 (thời gian có hiệu lực của Nghị định số 40/2019/NĐ-CP sửa đổi khoản 3 Điều 44 Nghị định số 19/2015/NĐ-CP): Cơ sở xác định là các sản phẩm đã được nêu trong dự án đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư của cơ sở xử lý chất thải. Cơ quan Hải quan có căn cứ pháp lý để xem xét miễn thuế.
• Giai đoạn 10/01/2022 đến 05/01/2025 (thời gian có hiệu lực của Nghị định số 08/2022/NĐ-CP thay thế Nghị định số 40/2019/NĐ-CP): Nghị định 08/2022/NĐ-CP đã bãi bỏ quy định về việc căn cứ vào dự án đầu tư để miễn thuế. Do đó, trong giai đoạn này, cơ quan hải quan không có căn cứ pháp lý để xử lý miễn thuế xuất khẩu.
• Giai đoạn từ 06/01/2025 đến nay: Nghị định số 05/2025/NĐ-CP đã quy định tiêu chí xác định sản phẩm xuất khẩu được sản xuất từ hoạt động tái chế, xử lý chất thải được miễn thuế xuất khẩu, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc miễn thuế. Tuy nhiên, Nghị định này không có quy định khôi phục tiêu chí miễn thuế cho các hàng hóa xuất khẩu phát sinh trước ngày 06/01/2025.

Các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý mốc thời gian để áp dụng đúng quy định, tránh những tranh chấp không đáng có với cơ quan hải quan.

Vướng mắc về hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu tại chỗ

Vấn đề hoàn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu tại chỗ cũng là một chủ đề nóng. Cục Hải quan đã có công văn giải đáp chi tiết về chính sách thuế và thủ tục hải quan liên quan:

1. Về chính sách thuế:

Việc hoàn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa của các tờ khai nhập khẩu tại chỗ được thực hiện theo quy định tại điểm h khoản 2 Điều 10; điểm h khoản 2 Điều 12 Nghị định số 134/2016/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung tại khoản 4, khoản 6 Điều 1 Nghị định số 18/2021/NĐ-CP. Hồ sơ, trình tự, thủ tục hoàn thuế nhập khẩu đã nộp thực hiện theo Điều 36 Nghị định số 134/2016/NĐ-CP; Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14; Điều 12 Thông tư số 06/2021/TT-BTC.

2. Về thủ tục hải quan:

• Trước ngày 01/07/2025: Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ thực hiện theo quy định tại Điều 35 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP. Các tờ khai nhập khẩu tại chỗ có hàng hóa đề nghị hoàn thuế nhập khẩu đã nộp phải đảm bảo quy định này.
• Từ ngày 01/7/2025 đến nay: Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ thực hiện theo quy định tại Luật số 90/2025/QH15; Điều 35 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại khoản 19 Điều 1 Nghị định số 167/2025/NĐ-CP.

Sự thay đổi về căn cứ pháp lý này đòi hỏi các doanh nghiệp phải cập nhật quy trình và hồ sơ để đảm bảo việc hoàn thuế diễn ra thuận lợi, tránh bị từ chối do áp dụng sai quy định.

Thủ tục hải quan và chính sách thuế đối với hàng hóa tái nhập từ hàng đã xuất khẩu

Đối với hàng hóa đã xuất khẩu phải tái nhập khẩu và hàng hóa tạm nhập - tái xuất, Cục Hải quan cũng đã có hướng dẫn cụ thể:

1. Hàng hóa đã xuất khẩu phải tái nhập khẩu:

Căn cứ Điều 47 Nghị định 08/2015/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 25 Điều 1 Nghị định 167/2025/NĐ-CP, thương nhân được tái nhập hàng hóa chưa qua sử dụng của chính mình nhưng bị trả lại. Thủ tục hải quan được thực hiện theo quy định tại Mục 5 Chương này, và người khai hải quan không phải nộp giấy phép nhập khẩu, văn bản thông báo kết quả kiểm tra chuyên ngành (trừ trường hợp pháp luật về quản lý, kiểm tra chuyên ngành có quy định khác). Đối với hàng hóa xuất khẩu đã qua sử dụng tái nhập để tái chế, bảo hành theo yêu cầu của thương nhân nước ngoài, sau đó tái xuất, thủ tục hải quan thực hiện theo Điều 50 Nghị định này.

2. Hàng hóa tạm nhập - tái xuất:

Điểm b.2, khoản 2 Điều 50 Nghị định 08/2015/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 28 Điều 1 Nghị định 167/2025/NĐ-CP, quy định hồ sơ hải quan đối với hàng hóa tạm nhập, tái xuất bao gồm tờ khai hải quan; đối với hàng hóa tạm nhập thì nộp bổ sung giấy phép tạm nhập, tái xuất theo quy định của pháp luật; văn bản thông báo kết quả kiểm tra chuyên ngành theo quy định của pháp luật.

Chính sách gia hạn nộp thuế: Hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế

Trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động, chính sách gia hạn thời hạn nộp thuế luôn là một biện pháp hỗ trợ kịp thời cho doanh nghiệp. Cục Thuế đã ban hành Công điện triển khai Nghị định 245/2025/NĐ-CP của Chính phủ về gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2026. Mặc dù tên Nghị định tìm được là 245/2025/NĐ-CP liên quan đến chứng khoán, nhưng dựa trên bối cảnh bài viết gốc, có thể đây là một Nghị định khác về gia hạn thuế được ban hành cùng thời điểm hoặc có sự nhầm lẫn trong số hiệu. Tuy nhiên, tinh thần của chính sách gia hạn thuế là rất rõ ràng và quan trọng đối với doanh nghiệp.

Một số nội dung cần lưu ý về thời gian gia hạn:

• Thời gian gia hạn tối đa là 05 tháng đối với số thuế giá trị gia tăng của kỳ tính thuế từ tháng 5 đến tháng... (nội dung gốc bị cắt ngắn).

Các cơ quan thuế được yêu cầu kịp thời triển khai, tuyên truyền, phổ biến Nghị định đến công chức thuế và người nộp thuế, đồng thời chuẩn bị các điều kiện đảm bảo thi hành. Điều này cho thấy sự chủ động của cơ quan quản lý nhà nước trong việc hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn, duy trì và phát triển sản xuất kinh doanh.

Kết luận

Những cập nhật pháp lý trong tuần cuối tháng 6/2026 đã mang đến nhiều thay đổi quan trọng, đòi hỏi các kế toán viên và doanh nghiệp phải liên tục cập nhật kiến thức và điều chỉnh quy trình làm việc. Từ việc hoàn thuế GTGT, chính sách miễn thuế xuất khẩu cho sản phẩm tái chế, đến các quy định về hoàn thuế nhập khẩu tại chỗ và chính sách gia hạn nộp thuế, mỗi điểm mới đều có ý nghĩa sâu sắc. Việc chủ động tìm hiểu, áp dụng đúng các quy định này sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu hóa hiệu quả hoạt động, góp phần vào sự phát triển bền vững trong bối cảnh kinh tế hiện nay.