Trong quản trị doanh nghiệp, việc xây dựng hệ thống thang lương, bảng lương không chỉ đơn thuần là một thủ tục hành chính mà còn là nền tảng để đảm bảo sự công bằng, minh bạch và kích thích hiệu suất làm việc của người lao động. Đặc biệt, theo quy định của pháp luật lao động hiện hành năm 2023, quy trình này đòi hỏi sự tham gia phối hợp chặt chẽ giữa người sử dụng lao động và tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.

1. Tầm quan trọng của việc xây dựng thang bảng lương

Thang lương, bảng lương là hệ thống các nhóm lương, ngạch lương và các bậc lương được thiết kế làm cơ sở để doanh nghiệp thực hiện việc trả lương, xét nâng lương và đóng các chế độ bảo hiểm cho người lao động. Một hệ thống lương bài bản giúp doanh nghiệp:

• Tạo sự minh bạch: Người lao động hiểu rõ lộ trình thăng tiến và mức thu nhập tương ứng với năng lực.
• Chuyên nghiệp hóa quản lý: Giúp bộ phận nhân sự và kế toán dễ dàng trong việc tính toán chi phí lương thưởng.
• Tuân thủ pháp luật: Tránh các rủi ro pháp lý khi có thanh tra, kiểm tra từ cơ quan chức năng.

2. Quy định về việc lấy ý kiến Công đoàn khi xây dựng thang bảng lương

Căn cứ theo quy định tại Điều 93 của Bộ luật Lao động 2019, khi xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động, người sử dụng lao động phải tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.

Bên cạnh đó, Nghị định 145/2020/NĐ-CP cũng hướng dẫn chi tiết về việc thực hiện dân chủ tại nơi làm việc, trong đó nhấn mạnh việc người lao động được tham gia ý kiến về các nội dung liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình, bao gồm cả tiền lương.

Các nguyên tắc cần lưu ý khi xây dựng thang bảng lương năm 2023:

• Mức lương thấp nhất trong thang lương, bảng lương không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định tại Nghị định 38/2022/NĐ-CP.
• Phải đảm bảo nguyên tắc bình đẳng, không phân biệt đối xử về giới tính, dân tộc, màu da... trong việc trả lương.
• Thang lương, bảng lương phải được công bố công khai tại nơi làm việc trước khi thực hiện.

3. Mẫu Biên bản lấy ý kiến của BCH công đoàn về thang bảng lương

Dưới đây là mẫu biên bản chuẩn được sử dụng phổ biến trong các doanh nghiệp hiện nay để ghi nhận ý kiến của Ban chấp hành Công đoàn cơ sở:

(TÊN DOANH NGHIỆP) BCH CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ _________ Số: ........................

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc …, ngày … tháng … năm …

Ý KIẾN BAN CHẤP HÀNH CÔNG ĐOÀN
VỀ HỆ THỐNG THANG LƯƠNG, BẢNG LƯƠNG CỦA DOANH NGHIỆP

- Căn cứ Bộ luật Lao động 2019;

- Căn cứ Nghị định 145/2020/NĐ-CP ngày 14/12/2020 của Chính Phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động;

- Căn cứ Nghị định số 38/2022/NĐ-CP ngày 12/6/2022 của Chính phủ quy định mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động.

Sau khi xem xét dự thảo và trao đổi trực tiếp với Ban Giám đốc Công ty ...................., Ban chấp hành Công đoàn cơ sở thống nhất các nội dung sau:

1. Hệ thống Thang lương, bảng lương dự kiến áp dụng từ ngày .../.../2023 là hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật lao động hiện hành.

2. Các mức lương tại các bậc, ngạch lương đảm bảo cao hơn mức lương tối thiểu vùng theo quy định tại Nghị định 38/2022/NĐ-CP.

3. Cơ cấu thang bảng lương phản ánh đúng tính chất công việc, trình độ chuyên môn và thâm niên công tác của người lao động trong Công ty.

Ban chấp hành Công đoàn đề nghị Ban Giám đốc sớm hoàn thiện các thủ tục công bố công khai và triển khai áp dụng để đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

Trân trọng!

Nơi nhận: - Ban Giám đốc Công ty; - Lưu hồ sơ Công đoàn.

TM. BCH CÔNG ĐOÀN CÔNG TY CHỦ TỊCH (Ký tên và đóng dấu)

4. Những lưu ý khi thực hiện lấy ý kiến Công đoàn

Mặc dù hiện nay doanh nghiệp không còn bắt buộc phải nộp hệ thống thang bảng lương cho Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội như trước đây, nhưng việc lưu trữ đầy đủ hồ sơ (bao gồm biên bản lấy ý kiến này) là cực kỳ quan trọng. Hồ sơ này sẽ là bằng chứng pháp lý chứng minh doanh nghiệp đã thực hiện đúng quy trình dân chủ tại nơi làm việc.

Trong trường hợp doanh nghiệp chưa có tổ chức Công đoàn cơ sở, người sử dụng lao động cần lấy ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở khác (nếu có) hoặc thực hiện đối thoại, lấy ý kiến trực tiếp từ tập thể người lao động theo quy định tại Nghị định 145/2020/NĐ-CP.

Việc xây dựng thang bảng lương cần được rà soát định kỳ, đặc biệt là khi Chính phủ có sự điều chỉnh về mức lương tối thiểu vùng để đảm bảo tính cập nhật và tuân thủ pháp luật liên tục.