Từ ngày 12/10/2026, quy định mới về định mức kinh tế - kỹ thuật vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu ảnh viễn thám quốc gia chính thức có hiệu lực thi hành. Việc ban hành định mức chuẩn hóa này đóng vai trò then chốt trong việc minh bạch hóa chi phí, chuẩn hóa quy trình quản lý, cập nhật và khai thác dữ liệu ảnh vệ tinh phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và bảo đảm an ninh quốc phòng.

Chi tiết 5 nhóm công việc vận hành dữ liệu viễn thám quốc gia được áp dụng định mức

Ngày 28/8/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Thông tư 36/2026/TT-BNNMT quy định định mức kinh tế - kỹ thuật vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu ảnh viễn thám quốc gia. Văn bản này hướng dẫn cụ thể các tiêu chuẩn kỹ thuật và định mức chi phí lao động, vật tư, thiết bị cho các hoạt động chuyên môn viễn thám theo quy định tại Nghị định 03/2019/NĐ-CP và Luật Đo đạc và bản đồ 2018.

Cụ thể, theo Điều 1 Phần I của Định mức kinh tế - kỹ thuật ban hành kèm theo Thông tư 36/2026/TT-BNNMT, phạm vi công việc áp dụng định mức bao gồm 5 nhóm công việc cơ bản sau đây:

• Quản trị hệ thống cơ sở dữ liệu ảnh viễn thám quốc gia: Bao gồm công tác theo dõi, kiểm tra, tối ưu hóa hạ tầng phần cứng, phần mềm, hệ quản trị cơ sở dữ liệu và bảo đảm toàn bộ hệ thống lưu trữ ảnh vệ tinh hoạt động liên tục, ổn định.
• Tích hợp dữ liệu viễn thám vào cơ sở dữ liệu ảnh viễn thám quốc gia: Thực hiện việc thu nhận, xử lý tiền kỳ, kiểm tra chất lượng, chuẩn hóa định dạng và nạp các nguồn ảnh viễn thám thu nhận từ vệ tinh vào kho dữ liệu chung.
• Duy trì cơ sở dữ liệu ảnh viễn thám quốc gia: Định kỳ sao lưu dữ liệu, bảo dưỡng cấu trúc dữ liệu, cập nhật danh mục metadata và sửa lỗi phát sinh trong quá trình vận hành lâu dài.
• Bảo đảm an toàn thông tin dữ liệu của cơ sở dữ liệu ảnh viễn thám quốc gia: Triển khai các biện pháp kỹ thuật an ninh mạng, phân quyền truy cập, mã hóa dữ liệu, phòng chống mã độc và ngăn chặn truy cập trái phép.
• Kết nối, chia sẻ dữ liệu: Thiết lập quy trình kỹ thuật, hạ tầng kỹ thuật nhằm kết nối, cung cấp và chia sẻ dữ liệu ảnh viễn thám cho các bộ, ngành, địa phương và tổ chức, cá nhân có nhu cầu khai thác theo định hướng chính phủ số.

Đối tượng áp dụng và căn cứ lập dự toán, quyết toán kinh phí

Theo Điều 2 Phần I của Định mức ban hành kèm theo Thông tư 36/2026/TT-BNNMT, các quy định tại bộ định mức này được áp dụng đối với tất cả cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc vận hành, quản lý và sử dụng hệ thống cơ sở dữ liệu ảnh viễn thám quốc gia.

Bộ định mức kinh tế - kỹ thuật mới đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác quản lý tài chính công. Cụ thể, đây là căn cứ pháp lý bắt buộc để:

• Xác định và tính đơn giá sản phẩm đối với các hoạt động vận hành cơ sở dữ liệu viễn thám.
• Lập dự toán ngân sách nhà nước đối với các nhiệm vụ, công trình, dự án ứng dụng dữ liệu viễn thám.
• Làm cơ sở kiểm tra, thẩm định và quyết toán giá trị sản phẩm hoàn thành của các chương trình, dự án do nguồn vốn ngân sách tài trợ.

Hao phí định mức và cơ chế nhân hệ số trong tình huống khẩn cấp

Về cơ cấu định mức, bộ định mức quy định chi tiết các định mức hao phí cần thiết để hoàn thành từng đơn vị khối lượng công việc, bao gồm:

• Định mức lao động: Quy định định mức ngày công, trình độ chuyên môn của cán bộ, kỹ sư kỹ thuật trực tiếp vận hành.
• Định mức sử dụng dụng cụ, thiết bị: Xác định thời gian, khấu hao máy móc, phần mềm chuyên dụng và hạ tầng phần cứng.
• Định mức tiêu hao năng lượng: Xác định lượng điện năng tiêu thụ và các chi phí năng lượng phục vụ phòng máy chủ và thiết bị vận hành liên tục.

Đặc biệt, tại khoản 2 Điều 5 Phần I của Định mức quy định một cơ chế linh hoạt và có tính ứng dụng thực tiễn rất cao: Đối với công việc kết nối, chia sẻ dữ liệu trong tình huống khẩn cấp (như phục vụ ứng phó thiên tai, bão lũ, sự cố môi trường hoặc nhiệm vụ quốc phòng, an ninh cấp bách), định mức được tính bằng 1,5 lần so với định mức tương ứng trong điều kiện vận hành thông thường.

Quy định nâng định mức lên 1,5 lần đối với các tình huống khẩn cấp giúp giải quyết thỏa đáng chi phí gia tăng do lực lượng kỹ thuật phải làm việc tăng cường, xử lý dữ liệu với tốc độ cao và huy động tối đa hạ tầng đường truyền trong thời gian ngắn nhất.

Việc Thông tư 36/2026/TT-BNNMT có hiệu lực thi hành từ ngày 12/10/2026 sẽ góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý ngành tài nguyên môi trường, thúc đẩy việc khai thác hiệu quả tài nguyên dữ liệu viễn thám quốc gia trong kỷ nguyên số.