Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh mới (chính thức có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, thay thế cho Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT). Một trong những điểm cốt lõi nhận được sự quan tâm đặc biệt của phụ huynh và dư luận là các quy định siết chặt giới hạn hoạt động, cấm lạm thu, phân biệt đối xử và can thiệp trái thẩm quyền trong nhà trường.

Vai trò thực chất của Ban đại diện cha mẹ học sinh theo quy định mới

Ban đại diện cha mẹ học sinh vốn được thành lập nhằm tạo cầu nối gắn kết chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội để chăm sóc, giáo dục học sinh. Tuy nhiên, trong thực tiễn nhiều năm qua, không ít nơi phản ánh tình trạng hội phụ huynh bị biến tướng thành "cánh tay nối dài" để thu các khoản quỹ trái quy định, gây bức xúc lớn cho xã hội.

Nhằm khắc phục triệt để tình trạng lạm quyền và biến tướng quỹ phụ huynh, Điều 10 Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT đã quy định danh mục 9 nhóm hành vi mà Ban đại diện và các thành viên tuyệt đối không được phép thực hiện.

Chi tiết 9 nhóm hành vi Ban đại diện cha mẹ học sinh tuyệt đối không được làm

Căn cứ theo quy định tại Điều 10 Điều lệ ban hành kèm theo Thông tư này, các giới hạn hành vi cụ thể được xác định như sau:

• Không can thiệp vào chuyên môn và quản trị nhà trường: Nghiêm cấm hành vi can thiệp vào cơ cấu tổ chức bộ máy, công tác quản trị, quản lý điều hành và các hoạt động chuyên môn của trường lớp. Ban đại diện không được can thiệp vào việc triển khai chương trình giảng dạy, nội dung, phương pháp giáo dục, kiểm tra hay đánh giá kết quả của học sinh, trẻ mầm non; đồng thời không được tham gia đánh giá, xếp loại đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhà trường.
• Không lợi dụng danh nghĩa để vi phạm pháp luật: Tuyệt đối không được mượn danh nghĩa Ban đại diện cha mẹ học sinh để thực hiện những hành vi trái quy định pháp luật hoặc trái Điều lệ; không gây cản trở hoạt động giảng dạy, sinh hoạt bình thường của cơ sở giáo dục, không xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân.
• Cấm đặt ra khoản thu bắt buộc, ấn định mức đóng góp: Ban đại diện không được tự ý đặt ra các khoản đóng góp mang tính ép buộc; không ấn định, cào bằng hoặc phân bổ mức hỗ trợ bình quân, mức hỗ trợ tối thiểu cũng như thời hạn nộp tiền; không được gây sức ép, tạo áp lực tâm lý dưới mọi hình thức đối với phụ huynh học sinh.
• Không vận động tài trợ hộ nhà trường: Nghiêm cấm việc dùng danh nghĩa Ban đại diện cha mẹ học sinh để đứng ra vận động, quyên góp tài trợ cho cơ sở giáo dục; không thu, tiếp nhận, trực tiếp quản lý hay sử dụng nguồn tài trợ của cơ sở giáo dục.
• Nghiêm cấm thu, quản lý tiền hỗ trợ sai mục đích và trục lợi: Ban đại diện không được trực tiếp thu, tiếp nhận hay quản lý nguồn tiền hỗ trợ hoạt động của Ban; việc sử dụng hiện vật, hàng hóa, dịch vụ hỗ trợ phải đúng tôn chỉ mục đích, tuyệt đối không được lợi dụng hoạt động để vụ lợi cá nhân hay phục vụ lợi ích của nhóm người.
• Cấm phân biệt đối xử với học sinh và phụ huynh: Không được có hành vi phân biệt đối xử, gây khó dễ hay tạo bất lợi đối với trẻ em mầm non, học sinh hoặc phụ huynh học sinh chỉ vì lý do tham gia hay không tham gia, đóng góp hay không đóng góp kinh phí hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện.
• Bảo vệ dữ liệu cá nhân và đời tư của học sinh, phụ huynh: Nghiêm cấm hành vi thu thập, cung cấp, chia sẻ, sử dụng hoặc công khai trái quy định pháp luật các thông tin dữ liệu cá nhân, thông tin đời tư, bí mật cá nhân và gia đình của học sinh, cha mẹ học sinh cũng như những người có liên quan.
• Không thành lập các tổ chức phụ huynh trái quy định: Nghiêm cấm lập Ban đại diện không đúng trình tự, thành phần của Điều lệ; cấm lập Ban đại diện cha mẹ học sinh liên trường, lập tổ chức đại diện ở cấp hành chính (như cấp xã, huyện, tỉnh) hoặc các đầu mối tự phát ngoài quy định.
• Thực hiện các điều cấm khác: Chấp hành nghiêm chỉnh các quy định cấm khác của hệ thống pháp luật hiện hành.

Các quy định mới nhằm đưa hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh đi vào thực chất, minh bạch (ảnh minh họa)

Ý nghĩa pháp lý và giải pháp ngăn chặn lạm thu trong trường học

Quy định chi tiết và nghiêm ngặt tại Điều 10 của Điều lệ mới là bước tiến quan trọng trong việc siết chặt kỷ cương trường học. Việc cấm thu, tiếp nhận và quản lý tiền hỗ trợ, cấm ấn định mức đóng bình quân và nghiêm cấm phân biệt đối xử sẽ chấm dứt triệt để tình trạng "ép buộc tự nguyện" vốn là nỗi ám ảnh của nhiều phụ huynh mỗi dịp đầu năm học.

Phụ huynh khi phát hiện Ban đại diện cha mẹ học sinh tại lớp hoặc trường có biểu hiện vi phạm, tự ý đưa ra các khoản thu trái luật hay gây sức ép có quyền phản ánh trực tiếp tới Ban giám hiệu cơ sở giáo dục, Phòng Giáo dục và Đào tạo hoặc Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương để được kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm minh theo quy định.