Bước ngoặt mới về chế độ phụ cấp công vụ cấp xã

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 381/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về chế độ phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức làm việc tại cấp xã. Đây được xem là một chính sách vô cùng thiết thực nhằm động viên, khuyến khích đội ngũ cán bộ, công chức ở cơ sở nâng cao tinh thần trách nhiệm, cống hiến cho công việc hành chính công tại địa phương.

Những đối tượng cán bộ, công chức cấp xã nào được hưởng phụ cấp công vụ?

Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 381/2026/NĐ-CP, đối tượng được áp dụng chế độ phụ cấp công vụ bao gồm cán bộ, công chức làm việc trong các cơ quan, tổ chức sau đây tại cấp xã:

• Cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam;
• Cơ quan của Nhà nước (Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân cấp xã);
• Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã;
• Các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở cấp xã (bao gồm Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Công đoàn cơ sở).

Như vậy, điều kiện tiên quyết để được hưởng phụ cấp công vụ là cán bộ, công chức phải làm việc thực tế và thuộc biên chế của các cơ quan, tổ chức nêu trên tại địa bàn xã, phường hoặc đặc khu.

Cán bộ, công chức ở phường, đặc khu có thuộc diện áp dụng không?

Nhiều người băn khoăn liệu cán bộ, công chức làm việc tại các phường thuộc quận, thị xã, thành phố hoặc tại các đặc khu hành chính có được hưởng chế độ này hay không. Câu trả lời là CÓ.

Căn cứ vào quy định tại Điều 1 Nghị định 381/2026/NĐ-CP, cụm từ "cấp xã" được sử dụng trong văn bản này là cách gọi chung cho cả ba đơn vị hành chính: xã, phường và đặc khu. Do đó, toàn bộ cán bộ, công chức đáp ứng điều kiện làm việc tại các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể ở phường hay đặc khu đều hoàn toàn thuộc đối tượng thụ hưởng chính sách phụ cấp công vụ này.

Chi tiết mức hưởng phụ cấp công vụ: 55% hay 25%?

Mức hưởng phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức cấp xã được phân chia thành hai nhóm rõ rệt dựa trên việc họ có được hưởng thu nhập tăng thêm từ ngân sách địa phương hay không. Quy định cụ thể tại Điều 3 Nghị định 381/2026/NĐ-CP như sau:

Trường hợp hưởng mức phụ cấp công vụ 55%

Mức phụ cấp công vụ bằng 55% mức lương hiện hưởng cộng với phụ cấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có). Mức này áp dụng đối với cán bộ, công chức cấp xã không được hưởng tiền lương, thu nhập tăng thêm theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về chi tiền lương, thu nhập tăng thêm.

Trường hợp hưởng mức phụ cấp công vụ 25% và nguyên tắc bù chênh lệch

Mức phụ cấp công vụ bằng 25% mức lương hiện hưởng cộng với phụ cấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có). Mức này áp dụng đối với cán bộ, công chức cấp xã được hưởng tiền lương, thu nhập tăng thêm theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi tối đa cho người lao động, Chính phủ cũng đưa ra nguyên tắc bảo vệ: Nếu cán bộ, công chức cấp xã thuộc diện hưởng mức 25% nhưng tổng số tiền lương và thu nhập tăng thêm thực tế nhận được lại thấp hơn mức phụ cấp công vụ 55% thì họ sẽ được hưởng phần chênh lệch cho bằng đúng mức phụ cấp công vụ 55%.

Những khoảng thời gian nào không được tính hưởng phụ cấp công vụ?

Pháp luật quy định rõ ràng về các khoảng thời gian cán bộ, công chức không thực hiện nhiệm vụ công vụ thực tế thì sẽ không được tính hưởng phụ cấp. Theo Điều 4 Nghị định 381/2026/NĐ-CP, các khoảng thời gian này bao gồm:

• Thời gian đi công tác, làm việc, học tập ở nước ngoài được hưởng 40% tiền lương theo quy định tại khoản 4 Điều 8 Nghị định 204/2004/NĐ-CP;
• Thời gian nghỉ việc không hưởng lương liên tục từ 01 tháng trở lên;
• Thời gian nghỉ việc hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội (như nghỉ thai sản, nghỉ ốm đau dài ngày...);
• Thời gian bị tạm đình chỉ công tác hoặc bị tạm giữ, tạm giam để phục vụ công tác điều tra, xét xử.

Nguyên tắc chi trả và thời điểm thôi hưởng phụ cấp công vụ

Về phương thức chi trả, phụ cấp công vụ được thanh toán cùng kỳ lương hằng tháng của cán bộ, công chức. Cần lưu ý rằng khoản phụ cấp này không được dùng làm căn cứ để tính đóng, hưởng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế.

Khi cán bộ, công chức cấp xã thôi làm việc tại các cơ quan, tổ chức thuộc phạm vi áp dụng chế độ phụ cấp công vụ (do chuyển công tác, nghỉ hưu, thôi việc...), họ sẽ thôi hưởng phụ cấp công vụ từ tháng tiếp theo. Điều này đồng nghĩa với việc trong tháng cuối cùng làm việc, cán bộ, công chức vẫn được nhận đầy đủ khoản phụ cấp này cùng với tiền lương hằng tháng.

Việc nắm rõ các quy định mới tại Nghị định 381/2026/NĐ-CP sẽ giúp cán bộ, công chức cấp xã chủ động bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, đồng thời giúp các cơ quan quản lý thực hiện đúng, đủ chế độ chính sách theo quy định của pháp luật.