Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11820-9:2023 về Công trình cảng biển - Yêu cầu thiết kế - Phần 9: Nạo vét và tôn tạo được ban hành bởi Bộ Khoa học và Công nghệ, đưa ra các quy định kỹ thuật và hướng dẫn bắt buộc trong việc khảo sát, thiết kế, thi công và nghiệm thu các hạng mục nạo vét luồng lạch, bể cảng cũng như tôn tạo đất tạo mặt bằng cho các công trình cảng biển tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với công tác thiết kế nạo vét (bao gồm nạo vét luồng hàng hải, vũng quay tàu, khu nước trước bến, bể cảng) và công tác tôn tạo đất (san lấp, tạo bãi bằng nguồn vật liệu nạo vét hoặc vật liệu khai thác từ mỏ) phục vụ xây dựng và phát triển hạ tầng cảng biển.
• Đối tượng áp dụng: Các cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư, nhà thầu tư vấn thiết kế, nhà thầu thi công, giám sát và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động xây dựng, khai thác và bảo trì công trình cảng biển tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Xác định ranh giới kỹ thuật và giới hạn áp dụng của phần 9 trong hệ thống tiêu chuẩn TCVN 11820.
• Quy định chi tiết các loại hình công trình cảng biển phải tuân thủ tiêu chuẩn này khi thực hiện các hoạt động cải tạo lòng sông, lòng biển và tạo dựng mặt bằng mới.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Liệt kê danh mục các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN), quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) và các tiêu chuẩn quốc tế có liên quan được áp dụng đồng thời.
• Quy định nguyên tắc áp dụng phiên bản mới nhất của các tài liệu viện dẫn khi có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế từ cơ quan ban hành.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Nạo vét (Dredging): Quá trình đào, xúc, hút đất đá dưới nước từ lòng sông, lòng biển để đạt được cao độ thiết kế phục vụ giao thông thủy và xây dựng cảng.
• Tôn tạo đất (Reclamation): Quá trình san lấp, bồi đắp đất đá lên các vùng đất ngập nước, bãi bồi hoặc vùng biển ven bờ để tạo ra mặt bằng đất liền mới phục vụ xây dựng kho bãi, hạ tầng cảng.
• Vật liệu nạo vét (Dredged material): Đất, cát, bùn, đá được lấy lên từ quá trình nạo vét, có thể được phân loại để tái sử dụng làm vật liệu tôn tạo hoặc phải đổ thải theo quy định.
• Bãi chứa chất nạo vét (Dredged material containment area): Khu vực được quy hoạch và thiết kế chuyên dụng để chứa, lắng đọng và xử lý vật liệu nạo vét không có nhu cầu tái sử dụng hoặc chờ xử lý môi trường.

4. Yêu cầu chung về thiết kế nạo vét và tôn tạo (Điều 4)

• Yêu cầu về công tác khảo sát: Thiết kế nạo vét và tôn tạo phải dựa trên số liệu khảo sát địa hình, địa chất công trình, khí tượng thủy văn, động lực học nguồn nước và khảo sát môi trường chi tiết tại khu vực dự án. Đặc biệt phải xác định rõ thành phần hạt, chỉ tiêu cơ lý của các lớp địa chất cần nạo vét.
• Nguyên tắc thiết kế nạo vét: Phải xác định cao độ đáy nạo vét thiết kế dựa trên mớn nước của tàu thiết kế, lượng dự phòng an toàn dưới đáy tàu, ảnh hưởng của sóng, gió, thủy triều và sa bồi. Thiết kế mái dốc nạo vét phải đảm bảo tính ổn định lâu dài, tránh sạt lở gây bồi lắng nhanh luồng tàu.
• Nguyên tắc thiết kế tôn tạo: Phải đánh giá khả năng sử dụng vật liệu nạo vét để làm vật liệu san lấp nhằm tối ưu hóa chi phí và bảo vệ môi trường. Thiết kế hệ thống đê bao tôn tạo phải đảm bảo khả năng chịu lực, chống xói lở do sóng và dòng chảy trong suốt quá trình thi công và vận hành.
• Kiểm soát môi trường và an toàn: Thiết kế phải đưa ra các giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái biển, kiểm soát độ đục của nước trong quá trình phun cát san lấp, và có phương án xử lý nước thải từ bãi chứa trước khi xả ra môi trường tự nhiên.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11820-9:2023 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này thay thế hoặc bổ sung cho các hướng dẫn thiết kế nạo vét và tôn tạo trước đây, tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật đồng bộ cho việc phát triển hệ thống cảng biển hiện đại, an toàn và bền vững tại Việt Nam.