Những lời quảng cáo có cánh như "việc nhẹ lương cao", "không cần bằng cấp", "thu nhập hàng ngàn USD mỗi tháng" tại Campuchia vẫn đang là chiếc bẫy vô hình nhưng cực kỳ nguy hiểm. Chiếc bẫy này không chỉ vắt kiệt sức lao động, tiền bạc của các nạn nhân mà đáng sợ hơn, nó còn biến họ từ những người lao động lương thiện trở thành những "tội đồ" trực tiếp tham gia vào các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia, đối mặt với những bản án nghiêm khắc của pháp luật.

Ranh giới mong manh: Từ nạn nhân bị lừa gạt hóa thành tội phạm công nghệ cao

Nhiều người khi đặt chân sang Campuchia ban đầu chỉ nghĩ đơn giản là đi làm thuê để kiếm tiền gửi về cho gia đình. Tuy nhiên, thực tế đón chờ họ tại các "đặc khu" hay các tòa nhà biệt lập ở Bavet (tỉnh Svay Rieng) hay Sihanoukville lại là một kịch bản hoàn toàn khác. Họ bị tịch thu hộ chiếu, điện thoại, bị giam lỏng và ép buộc phải ký các hợp đồng lao động khống.

Dưới sự giám sát chặt chẽ của các đối tượng quản lý nước ngoài và tay sai, những lao động này bị ép buộc phải thực hiện hàng loạt hành vi phạm pháp. Nhiệm vụ hàng ngày của họ là sử dụng các tài khoản mạng xã hội ảo, giả danh cán bộ cơ quan tư pháp (Công an, Viện kiểm sát, Tòa án) hoặc nhân viên ngân hàng, nhân viên sàn thương mại điện tử để gọi điện, nhắn tin thao túng tâm lý người dân Việt Nam nhằm chiếm đoạt tài sản.

Ban đầu, họ có thể là nạn nhân bị lừa bán, bị cưỡng bức lao động. Nhưng khi họ chấp nhận thỏa hiệp, đồng ý thực hiện hành vi lừa đảo để lấy tiền hoa hồng, hoặc để tránh bị đánh đập, ranh giới pháp lý đã chính thức bị vượt qua. Họ đã tự biến mình thành đồng phạm tích cực trong một tổ chức tội phạm có quy mô lớn.

Cái giá đắt phải trả: Bản án nghiêm khắc từ pháp luật Việt Nam

Nhiều người lầm tưởng rằng mình bị ép buộc, bị giam giữ nên khi trở về nước sẽ không bị xử lý hình sự. Đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm. Pháp luật hình sự Việt Nam quy định rất rõ về hành vi đồng phạm và các tình tiết giảm nhẹ, loại trừ trách nhiệm hình sự. Việc bị ép buộc chỉ có thể được xem xét là một tình tiết giảm nhẹ chứ không thể xóa bỏ hoàn toàn hành vi phạm tội nếu chủ thể có đủ năng lực hành vi và nhận thức được hậu quả của việc mình làm.

Thực tế chứng minh, cơ quan chức năng Việt Nam đã và đang mạnh tay triệt phá, khởi tố hàng loạt đối tượng trở về từ các ổ nhóm lừa đảo tại Campuchia. Điển hình như vụ án được Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An đưa ra xét xử sơ thẩm vào tháng 8/2025 đối với 37 bị cáo hoạt động tại thị xã Bavet, tỉnh Svay Rieng, Campuchia. Trong vụ án này, các đối tượng đã giả danh cán bộ công an, thao túng tâm lý để lừa đảo chiếm đoạt hơn 8,6 tỷ đồng của người dân trong nước. Kết quả, đối tượng cầm đầu là Vũ Hoàng Minh Tuấn đã phải nhận mức án cao nhất là 20 năm tù, các đồng phạm khác cũng phải nhận mức án nghiêm khắc từ 4 đến 15 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Bên cạnh tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản quy định tại Bộ luật Hình sự 2015, các đối tượng thực hiện hành vi lừa đảo công nghệ cao còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 290 Bộ luật Hình sự 2015.

Điều 290. Tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản

1. Người nào sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử thực hiện một trong những hành vi sau đây, nếu không thuộc một trong các trường hợp quy định tại Điều 173 và Điều 174 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

...
d) Lừa đảo trong thương mại điện tử, thanh toán điện tử, kinh doanh tiền tệ, huy động vốn, kinh doanh đa cấp hoặc giao dịch chứng khoán qua mạng nhằm chiếm đoạt tài sản;
đ) Thiết lập, cung cấp trái phép dịch vụ viễn thông, internet nhằm chiếm đoạt tài sản.

...
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
b) Gây thiệt hại 500.000.000 đồng trở lên;
c) Số lượng thẻ giả 500 thẻ trở lên.

Làm thế nào để tự bảo vệ bản thân và gia đình trước bẫy "việc nhẹ lương cao"?

Để không trở thành nạn nhân tiếp theo và tránh rơi vào vòng lao lý, mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác và thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:

• Cảnh giác với các lời mời gọi trên mạng xã hội: Tuyệt đối không tin vào các bài đăng tuyển dụng việc làm tại nước ngoài (đặc biệt là Campuchia, Myanmar, Lào) với mức lương hàng nghìn USD mà không yêu cầu bằng cấp, kinh nghiệm hay kỹ năng chuyên môn.
• Tìm hiểu kỹ thông tin nhà tuyển dụng: Chỉ thực hiện giao dịch, ký kết hợp đồng lao động với các doanh nghiệp có giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cấp phép.
• Nâng cao nhận thức pháp luật: Hiểu rõ rằng mọi hành vi tiếp tay, giúp sức cho các tổ chức lừa đảo công nghệ cao (như mở tài khoản ngân hàng để bán, cho thuê; gọi điện dụ dỗ nạn nhân...) đều là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý hình sự nghiêm khắc.
• Kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng: Khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ về đường dây dụ dỗ, lôi kéo người xuất cảnh trái phép sang Campuchia làm việc, cần báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất để kịp thời ngăn chặn và xử lý.

Đừng để sự nhẹ dạ cả tin và lòng tham nhất thời dẫn lối, biến bản thân từ một người lao động tìm kiếm cơ hội đổi đời thành một tội phạm đối mặt với án tù đằng đẵng. Hãy chia sẻ thông tin này đến người thân và bạn bè để cùng nhau chung tay đẩy lùi vấn nạn nhức nhối này!