Giấy phép xây dựng là văn bản pháp lý quan trọng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp, cho phép chủ đầu tư thực hiện việc xây dựng, sửa chữa, cải tạo hoặc di dời công trình. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp sau khi được cấp giấy phép thì chủ đầu tư đều có thể tiếp tục triển khai dự án một cách vô thời hạn hay trái với nội dung đã được phê duyệt. Khi xảy ra các vi phạm hoặc sự cố pháp lý, cơ quan quản lý nhà nước hoàn toàn có quyền áp dụng biện pháp thu hồi hoặc hủy bỏ giấy phép đã cấp theo quy định của pháp luật.

Tại Nghị định 217/2026/NĐ-CP, các căn cứ, quy trình xử lý cũng như cơ chế cấp lại giấy phép xây dựng đã được định hình rõ ràng, minh bạch nhằm nâng cao hiệu quả quản lý trật tự xây dựng đô thị.

Các Trường Hợp Bị Thu Hồi Giấy Phép Xây Dựng Chi Tiết Nào?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 65 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, giấy phép xây dựng sẽ bị cơ quan có thẩm quyền ra quyết định thu hồi nếu rơi vào một trong 02 trường hợp cụ thể sau đây:

• Trường hợp 1 - Cấp giấy phép không đúng quy định pháp luật: Giấy phép xây dựng được ban hành không đúng thẩm quyền, sai hồ sơ, không đúng quy hoạch, hoặc vi phạm các điều kiện cấp phép theo quy định của pháp luật tại thời điểm cấp (theo điểm a khoản 1 Điều 65 Nghị định 217/2026/NĐ-CP).
• Trường hợp 2 - Chủ đầu tư không khắc phục vi phạm xây dựng sai phép: Trong quá trình thi công, chủ đầu tư tổ chức xây dựng sai với các nội dung ghi trong giấy phép được cấp nhưng không tiến hành khắc phục, tháo dỡ hoặc điều chỉnh trong thời hạn quy định ghi tại văn bản xử lý vi phạm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (theo điểm b khoản 1 Điều 65 Nghị định 217/2026/NĐ-CP).

Như vậy, pháp luật quy định biện pháp thu hồi giấy phép xây dựng không chỉ nhằm loại bỏ các văn bản hành chính ban hành sai sót mà còn là công cụ pháp lý chế tài nghiêm khắc đối với hành vi cố tình vi phạm trật tự xây dựng của chủ đầu tư.

Trình Tự, Thủ Tục Thu Hồi Và Hủy Bỏ Giấy Phép Xây Dựng Điển Hình

Nhằm đảm bảo tính minh bạch và quyền lợi của các bên liên quan, Điều 65 Nghị định 217/2026/NĐ-CP đã thiết lập quy trình thu hồi và hủy bỏ giấy phép xây dựng gồm 04 bước chặt chẽ:

Bước 1: Ban hành quyết định thu hồi giấy phép

Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được kết luận thanh tra hoặc văn bản kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng xác định công trình thuộc diện thu hồi, cơ quan có thẩm quyền phải lập tức ban hành quyết định thu hồi giấy phép xây dựng.

Bước 2: Gửi và niêm yết công khai quyết định thu hồi

Sau khi quyết định thu hồi được ký ban hành, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm:

• Chuyển trực tiếp quyết định thu hồi cho chủ đầu tư (tổ chức, cá nhân) bị ảnh hưởng;
• Đăng tải quyết định công khai trên cổng thông tin điện tử của cơ quan thu hồi;
• Gửi thông tin đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có công trình để thực hiện công bố công khai tại trụ sở UBND cấp xã trong vòng 05 ngày làm việc.

Bước 3: Nộp lại bản gốc giấy phép xây dựng

Đối với giấy phép xây dựng bản giấy, trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định thu hồi, tổ chức hoặc cá nhân bị thu hồi có trách nhiệm bàn giao lại bản chính giấy phép xây dựng cho cơ quan đã ban hành quyết định.

Bước 4: Ra quyết định hủy giấy phép xây dựng nếu không nộp lại

Trường hợp chủ đầu tư không chấp hành việc nộp lại giấy phép bản gốc trong thời hạn quy định, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành ban hành quyết định hủy giấy phép xây dựng theo khoản 2 Điều 65 Nghị định 217/2026/NĐ-CP. Đồng thời, quyết định hủy sẽ được gửi đến chủ đầu tư, UBND cấp xã, công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan ban hành và tích hợp dữ liệu lên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng địa phương.

Khi Nào Giấy Phép Xây Dựng Được Cấp Lại Và Hồ Sơ Gồm Những Gì?

Bên cạnh quy định về thu hồi, nhiều chủ đầu tư quan tâm đến việc khôi phục hoặc xin cấp lại giấy phép xây dựng để tiếp tục triển khai dự án.

Theo quy định tại Điều 64 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, giấy phép xây dựng chỉ được cấp lại trong trường hợp bị rách, nát hoặc bị mất. Bản giấy phép được cấp lại sẽ dưới hình thức bản sao của giấy phép đã cấp ban đầu.

Thành phần hồ sơ đề nghị cấp lại giấy phép xây dựng bao gồm:

• Đơn đề nghị cấp lại giấy phép xây dựng theo Mẫu số 02 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP, trong đó nêu rõ lý do bị rách, nát hoặc bị mất;
• Bản chính hoặc bản sao có chứng thực của giấy phép xây dựng đã cấp (đối với trường hợp giấy phép bị rách, nát).

Đối với các trường hợp bị thu hồi giấy phép xây dựng do vi phạm, tổ chức hoặc cá nhân chỉ được quyền nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy phép mới sau khi đã hoàn thành việc nộp lại giấy phép bị thu hồi (hoặc đã bị hủy) và chấp hành đầy đủ các nghĩa vụ, trách nhiệm pháp lý cũng như khắc phục toàn bộ hậu quả vi phạm theo đúng quy định.