Trong bối cảnh thị trường kinh doanh đầu năm 2019 đầy sôi động, việc các doanh nghiệp sử dụng các chiêu trò quảng cáo để thu hút khách hàng đã trở nên phổ biến. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc quảng cáo sáng tạo và hành vi "nổ" quá đà, gian dối về sản phẩm là rất mong manh. Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cực kỳ nghiêm khắc để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như duy trì sự cạnh tranh lành mạnh.

Những "lằn ranh đỏ" bị cấm trong hoạt động quảng cáo

Không phải mọi lời lẽ hoa mỹ đều được chấp nhận trong quảng cáo. Căn cứ theo quy định tại Điều 8 Luật Quảng cáo 2012, Nhà nước nghiêm cấm các hành vi trục lợi từ việc cung cấp thông tin sai lệch. Cụ thể:

"Quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; về số lượng, chất lượng, giá, công dụng, kiểu dáng, bao bì, nhãn hiệu, xuất xứ, chủng loại, phương thức phục vụ, thời hạn bảo hành của sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ đã đăng ký hoặc đã được công bố."

Việc các nhãn hàng tự ý gán cho sản phẩm những công dụng "thần thánh" mà thực tế không có, hoặc sử dụng các từ ngữ khẳng định vị thế tuyệt đối như "nhất", "số 1" mà không có tài liệu chứng minh hợp pháp đều được coi là vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Mức phạt hành chính: "Cái giá" đắt cho những lời quảng cáo thổi phồng

Tại thời điểm năm 2019, các hành vi vi phạm về nội dung quảng cáo được xử lý theo quy định tại Nghị định 158/2013/NĐ-CP. Theo Điều 51 Nghị định 158/2013/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi quảng cáo sai sự thật được quy định như sau:

• Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với hành vi quảng cáo sai sự thật, không đúng quy cách, chất lượng, công dụng của hàng hóa, dịch vụ.
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc tháo gỡ, tháo dỡ hoặc xóa quảng cáo vi phạm; đồng thời phải cải chính thông tin công khai để người tiêu dùng biết.

Mức phạt này không hề nhỏ và có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín cũng như tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang nỗ lực xây dựng thương hiệu.

Khi quảng cáo gian dối trở thành tội phạm hình sự

Nếu hành vi quảng cáo gian dối mang tính chất hệ thống hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, người vi phạm có thể phải đối mặt với trách nhiệm hình sự. Điều 197 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về Tội quảng cáo gian dối như sau:

"Người nào quảng cáo gian dối về hàng hóa, dịch vụ, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm."

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho những cá nhân, tổ chức bất chấp pháp luật để trục lợi từ niềm tin của khách hàng.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có, các doanh nghiệp cần lưu ý:

1. Kiểm chứng kỹ lưỡng mọi thông tin trước khi đưa vào nội dung quảng cáo.
2. Lưu giữ đầy đủ các tài liệu, chứng nhận về chất lượng và công dụng sản phẩm để xuất trình khi có yêu cầu của cơ quan chức năng.
3. Tuyệt đối không sử dụng các từ ngữ mang tính khẳng định tuyệt đối nếu không có căn cứ pháp lý vững chắc.

Quảng cáo trung thực không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được án phạt mà còn là cách bền vững nhất để xây dựng lòng tin nơi khách hàng.