Hành vi quay lén trong rạp phim đang trở thành vấn nạn nhức nhối (ảnh minh họa)

Vấn nạn livestream phim rạp: Từ "Cô Ba Sài Gòn" đến những hệ lụy pháp lý

Tháng 11/2017, nền điện ảnh Việt Nam rúng động trước vụ việc bộ phim "Cô Ba Sài Gòn" của nhà sản xuất Ngô Thanh Vân bị một khán giả trẻ livestream trực tiếp ngay trong rạp chiếu. Đây không phải là trường hợp duy nhất, trước đó hàng loạt tác phẩm như "Em chưa 18", "Lô tô" hay "Tấm Cám: Chuyện chưa kể" cũng từng là nạn nhân của vấn nạn quay lén. Nhiều người thực hiện hành vi này chỉ với mục đích "câu like", "câu view" hoặc đơn giản là muốn chia sẻ cho bạn bè mà không hề ý thức được rằng mình đang bước sát vạch kẻ của tội lỗi hình sự.

Xâm phạm quyền tác giả - Hành vi bị nghiêm cấm theo Luật Sở hữu trí tuệ

Theo quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ 2005, phim điện ảnh là loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả. Cụ thể, tại Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, các hành vi xâm phạm quyền tác giả bao gồm:

"Sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả...; Phân phối, xuất bản tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả..."

Việc tự ý quay phim và phát trực tiếp lên mạng xã hội chính là hành vi sao chép và phân phối tác phẩm trái phép, gây thiệt hại nghiêm trọng đến doanh thu và công sức của toàn bộ ê-kíp làm phim.

Xử phạt hành chính: Phạt tiền chục triệu và buộc gỡ bỏ nội dung

Ở góc độ hành chính, hành vi này sẽ bị xử lý nghiêm theo Nghị định 131/2013/NĐ-CP. Cụ thể, tại Điều 15 Nghị định 131/2013/NĐ-CP quy định về hành vi xâm phạm quyền phân phối tác phẩm:

"1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi phân phối tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả."

Bên cạnh đó, người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử trên môi trường mạng hoặc tiêu hủy tang vật vi phạm.

Truy cứu trách nhiệm hình sự: Có thể đi tù đến 3 năm

Nếu hành vi vi phạm có quy mô thương mại hoặc gây thiệt hại lớn, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Theo quy định tại Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017), cụ thể tại Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015:

"Người nào không được phép của chủ thể quyền tác giả mà cố ý sao chép tác phẩm, phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm... thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng... thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm."

Trong trường hợp phạm tội có tổ chức hoặc thu lợi bất chính từ 300.000.000 đồng trở lên, mức phạt có thể lên đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Đây là lời cảnh tỉnh đanh thép cho những ai còn coi thường bản quyền trí tuệ.

Lời kết

Việc thưởng thức điện ảnh là một nhu cầu văn hóa chính đáng, nhưng hãy là một khán giả văn minh. Một hành động livestream tưởng chừng vô hại có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý khôn lường, thậm chí là đánh đổi cả tương lai bằng một bản án hình sự. Hãy cùng chung tay bảo vệ chất xám của các nghệ sĩ bằng cách nói không với quay lén và ủng hộ phim rạp chính thống.