Tư vấn sức khỏe sinh sản và các quy định pháp luật về giới tính thai nhi (ảnh minh họa)

Trong nỗ lực nhằm cân bằng tỷ số giới tính khi sinh và xóa bỏ những hủ tục lạc hậu, Chính phủ đã ban hành Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc siết chặt các hành vi liên quan đến chẩn đoán và lựa chọn giới tính thai nhi, đặc biệt là hành vi xem bói – một vấn đề vốn gây nhiều nhức nhối trong xã hội.

Siết chặt quy định về chẩn đoán giới tính thai nhi

Theo quy định mới, việc xác định giới tính thai nhi không chỉ bị cấm đối với các cơ sở y tế mà còn mở rộng ra các hoạt động mang tính chất tâm linh, bói toán. Đây là bước đi quyết liệt nhằm ngăn chặn tình trạng lựa chọn giới tính ngay từ giai đoạn sớm của thai kỳ.

Cụ thể, tại Điều 98 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, mức phạt đối với các hành vi vi phạm quy định về chẩn đoán, xác định giới tính thai nhi được quy định rất rõ ràng:

Điều 98. Vi phạm quy định về chẩn đoán, xác định giới tính thai nhi

1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với hành vi bói toán để xác định giới tính thai nhi.

2. Phạt tiền từ 7.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi bắt mạch hoặc siêu âm hoặc xét nghiệm cho người đang mang thai để chẩn đoán và tiết lộ, cung cấp thông tin về giới tính thai nhi, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Xem bói giới tính thai nhi: Hành vi bị nghiêm cấm và mức phạt nặng

Nhiều người vẫn lầm tưởng rằng việc xem bói chỉ là hình thức giải trí hoặc tâm linh vô hại. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, hành vi này trực tiếp tác động đến tâm lý của thai phụ và gia đình, dẫn đến nguy cơ lựa chọn giới tính thai nhi trái pháp luật. Từ ngày 15/5/2026, bất kỳ cá nhân nào thực hiện hành vi bói toán để xác định giới tính thai nhi đều có thể đối mặt với mức phạt tiền lên đến 7 triệu đồng.

Bên cạnh đó, các hình thức chuyên môn như bắt mạch, siêu âm hay xét nghiệm nhằm mục đích tiết lộ giới tính cũng bị xử lý nghiêm với mức phạt tối đa lên đến 15 triệu đồng. Điều này đòi hỏi các y bác sĩ và nhân viên y tế phải tuân thủ nghiêm ngặt đạo đức nghề nghiệp và quy định pháp luật.

Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức (ảnh minh họa)

Ép buộc lựa chọn giới tính thai nhi có thể bị phạt đến 25 triệu đồng

Không chỉ dừng lại ở việc chẩn đoán, các hành vi can thiệp trực tiếp vào quá trình thụ thai hoặc ép buộc người khác phải lựa chọn giới tính thai nhi cũng bị áp dụng mức phạt rất cao. Tại Điều 99 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, mức phạt được quy định như sau:

• Phạt tiền từ 7 - 15 triệu đồng: Đối với hành vi đe dọa dùng vũ lực, uy hiếp tinh thần để ép buộc người khác phải áp dụng phương pháp để có được giới tính thai nhi theo ý muốn.
• Phạt tiền từ 15 - 20 triệu đồng: Đối với hành vi dùng vũ lực ép buộc người khác phải áp dụng phương pháp để có được giới tính thai nhi theo ý muốn.
• Phạt tiền từ 20 - 25 triệu đồng: Áp dụng cho các hành vi chỉ định, hướng dẫn hoặc cung cấp thuốc, thực phẩm chức năng, chế phẩm để tác động vào quá trình thụ thai nhằm có được giới tính theo ý muốn.

Đặc biệt, hành vi nghiên cứu các phương pháp để có được giới tính thai nhi theo ý muốn (trừ trường hợp được phép) cũng sẽ bị phạt tới 25 triệu đồng. Đây là lời cảnh báo đanh thép đối với các cá nhân, tổ chức có ý định trục lợi từ nhu cầu lựa chọn giới tính của người dân.

Lời khuyên pháp lý cho các gia đình

Việc sinh con trai hay con gái đều là niềm hạnh phúc và là món quà quý giá của mỗi gia đình. Pháp luật Việt Nam luôn bảo vệ quyền bình đẳng giới và nghiêm cấm mọi hành vi phân biệt đối xử dựa trên giới tính. Các gia đình nên tập trung vào việc chăm sóc sức khỏe thai kỳ, chuẩn bị tâm lý và điều kiện tốt nhất để đón chào thành viên mới, thay vì tìm mọi cách để biết trước hoặc lựa chọn giới tính.

Hãy là những công dân thượng tôn pháp luật, nói không với các dịch vụ xem bói giới tính và các phương pháp can thiệp trái phép để bảo vệ hạnh phúc gia đình và góp phần xây dựng một xã hội văn minh, bình đẳng.