Trong một động thái quyết liệt nhằm tháo gỡ khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp lâm sản, ngày 23/3/2006, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức đưa ra ý kiến chỉ đạo về việc xử lý các lô hàng gỗ xuất nhập khẩu chưa có giấy chứng chỉ của cơ quan quản lý CITES Việt Nam. Đây được xem là một quyết định "cởi trói" kịp thời, giúp giải quyết tình trạng ách tắc hàng hóa tại các cửa khẩu trong suốt thời gian qua.

Hoạt động xuất nhập khẩu gỗ tại cảng biển đang được tạo điều kiện thuận lợi hơn (ảnh minh họa)

Tháo gỡ nút thắt cho ngành xuất khẩu gỗ

Theo thông tin từ Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng đã giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khẩn trương nghiên cứu và trình Chính phủ phương án sửa đổi, bổ sung Nghị định 11/2002/NĐ-CP ngày 22/1/2002. Việc sửa đổi này nhằm mục tiêu sớm giải quyết những vướng mắc phát sinh trong thực tế kinh doanh nhập khẩu gỗ nguyên liệu và xuất khẩu các sản phẩm gỗ tinh chế.

Trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế quốc tế, việc tuân thủ các quy định về bảo tồn động thực vật hoang dã theo Công ước CITES là bắt buộc. Tuy nhiên, những bất cập trong quy trình cấp phép và sự chồng chéo giữa các văn bản pháp luật cũ đã khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình cảnh "tiến thoái lưỡng nan" khi hàng hóa đã về đến cảng nhưng không thể thông quan do thiếu chứng chỉ.

Các văn bản pháp lý về quản lý lâm sản đang được khẩn trương hoàn thiện (ảnh minh họa)

Tạm dừng xử phạt để sửa đổi quy định bất cập

Một trong những nội dung quan trọng nhất trong chỉ đạo lần này là việc Chính phủ đồng ý tạm thời không thực hiện xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 138/2004/NĐ-CP ngày 17/6/2004 đối với một số trường hợp cụ thể.

Cụ thể, các lô hàng gỗ nhập khẩu hoặc xuất khẩu trước thời điểm ngày 21/6/2005 đã hoàn thành thủ tục hải quan nhưng còn thiếu giấy chứng chỉ của cơ quan quản lý CITES Việt Nam sẽ không bị xử phạt hành chính trong lĩnh vực hải quan. Đây là một giải pháp mang tính nhân văn và thực tiễn, ghi nhận những nỗ lực của doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển tiếp giữa các quy định pháp luật.

"Trong thời gian trình sửa đổi Nghị định số 11/2002/NĐ-CP, Chính phủ sẽ không xử phạt theo quy định tại Nghị định số 138/2004/NĐ-CP ngày 17/6/2004 của Chính phủ quy định việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, đối với các lô hàng gỗ nhập khẩu, xuất khẩu trước thời điểm 21/6/2005, đã hoàn thành thủ tục hải quan, mà không có giấy chứng chỉ của cơ quan quản lý CITES VN."

Hướng tới sự minh bạch trong quản lý lâm sản

Việc tạm dừng xử phạt không đồng nghĩa với việc nới lỏng quản lý. Ngược lại, đây là bước đệm để các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Tổng cục Hải quan, rà soát lại toàn bộ quy trình. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hành lang pháp lý minh bạch, vừa đảm bảo thực thi nghiêm túc các cam kết quốc tế về bảo vệ môi trường, vừa tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp phát triển bền vững.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, chỉ đạo này của Thủ tướng sẽ giúp giải phóng một lượng lớn vốn đang bị đọng tại các lô hàng gỗ, đồng thời củng cố niềm tin của các nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh tại Việt Nam trong năm 2006 này.