Quy định mới về quản lý hóa chất cấm trong lĩnh vực quốc phòng

Trong nỗ lực tăng cường an toàn và an ninh đối với các loại vật tư đặc thù, Bộ Quốc phòng đã ban hành Thông tư 13/2026/TT-BQP hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hóa chất 2025 và Nghị định 26/2026/NĐ-CP. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là yêu cầu bắt buộc lập sổ theo dõi hóa chất cấm đối với mọi cơ quan, đơn vị có hoạt động liên quan.

Quy định này không chỉ nhằm mục đích thống kê mà còn là công cụ then chốt để kiểm soát chặt chẽ vòng đời của hóa chất, từ khâu nhập khẩu, sản xuất cho đến khi sử dụng hết hoặc tiêu hủy, tránh tối đa nguy cơ thất thoát ra bên ngoài gây mất an toàn quốc phòng.

Sổ theo dõi hóa chất: Những thông tin bắt buộc phải ghi chép

Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 13/2026/TT-BQP, sổ theo dõi hóa chất cấm có thể được lập dưới dạng bản giấy truyền thống hoặc bản điện tử. Tuy nhiên, dù ở hình thức nào, việc ghi chép phải đảm bảo tính đầy đủ, trung thực và kịp thời ngay khi phát sinh các hoạt động sản xuất, nhập khẩu hoặc sử dụng.

Nội dung chi tiết của sổ theo dõi được quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 3 Thông tư 13/2026/TT-BQP, bao gồm các nhóm thông tin chính:

• Thông tin định danh: Tên thương mại, tên khoa học, mã số CAS, công thức hóa học và nồng độ tinh khiết.
• Thông tin nguồn gốc: Mã lô sản xuất, ngày sản xuất, hạn sử dụng, xuất xứ và thông tin nhà cung cấp.
• Thông tin pháp lý: Số giấy phép, khối lượng được cấp phép và khối lượng còn lại sau mỗi lần giao dịch.
• Biến động thực tế: Lý do nhập - xuất, thông tin người giao nhận và kết quả kiểm kê định kỳ.

Thời hạn lưu trữ và trách nhiệm của người quản lý

Pháp luật hiện hành đặt ra yêu cầu rất cao về trách nhiệm giải trình. Sổ theo dõi hóa chất cấm phải được lưu giữ tối thiểu 10 năm kể từ thời điểm hóa chất được sử dụng hết hoặc hoàn thành việc tiêu hủy. Đây là khoảng thời gian cần thiết để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và truy xuất nguồn gốc khi có sự cố xảy ra.

"Cá nhân được giao quản lý sổ có trách nhiệm cập nhật đầy đủ thông tin và xuất trình sổ ngay khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Mọi hành vi làm giả, tẩy xóa hoặc làm mất sổ theo dõi mà không có lý do chính đáng sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của kỷ luật quân đội và pháp luật liên quan."

Việc áp dụng quy định mới từ ngày 12/02/2026 đòi hỏi các đơn vị cần chủ động rà soát, đào tạo nhân sự và chuẩn bị hệ thống lưu trữ (đặc biệt là các phần mềm quản lý điện tử) để đảm bảo tuân thủ đúng lộ trình của Bộ Quốc phòng.