Chính phủ vừa ban hành Nghị định 136/2006/NĐ-CP ngày 14/11/2006, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo 1998 và các Luật sửa đổi, bổ sung năm 2004, 2005. Đây là bước đi quan trọng nhằm minh bạch hóa hoạt động của cơ quan nhà nước.

Trách nhiệm tiếp công dân và giải quyết tại chỗ

Theo quy định tại Nghị định 136/2006/NĐ-CP, Thủ trưởng cơ quan nhà nước phải thực hiện nghiêm túc trách nhiệm định kỳ tiếp công dân theo quy định tại Điều 76 của Luật Khiếu nại, tố cáo. Lịch tiếp dân phải được niêm yết công khai để người dân dễ dàng theo dõi và thực hiện quyền lợi của mình.

Đối với những vụ việc có căn cứ rõ ràng, Thủ trưởng cơ quan phải có trách nhiệm trả lời ngay cho công dân. Trong trường hợp vụ việc phức tạp, cần thêm thời gian xác minh, người tiếp dân phải thông báo rõ thời hạn giải quyết và cung cấp thông tin liên hệ để công dân có thể theo dõi tiến độ. Điều này nhằm tránh tình trạng đùn đẩy, kéo dài thời gian gây bức xúc trong nhân dân.

Công khai quyết định giải quyết khiếu nại trong vòng 5 ngày

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Nghị định 136/2006/NĐ-CP là yêu cầu về thời hạn công khai. Cụ thể, chậm nhất trong vòng 5 ngày kể từ ngày ký quyết định giải quyết khiếu nại, người có thẩm quyền phải thực hiện công khai kết quả qua các hình thức như:

• Niêm yết tại trụ sở làm việc hoặc nơi tiếp công dân.
• Thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng (báo chí, đài phát thanh, truyền hình).
• Đưa lên trang thông tin điện tử của cơ quan.
• Tổ chức hội nghị công bố công khai hoặc phát hành ấn phẩm pháp luật.

Kiên quyết xử lý tố cáo mạo danh và hành vi gây rối

Pháp luật cũng quy định rõ các trường hợp không xem xét giải quyết, bao gồm: tố cáo giấu tên, mạo tên, không rõ địa chỉ hoặc không có chữ ký trực tiếp (sao chụp chữ ký). Những vụ việc đã được giải quyết đúng pháp luật nhưng người dân tiếp tục tố cáo mà không đưa ra được bằng chứng mới cũng sẽ bị từ chối thụ lý.

Tuy nhiên, nếu hành vi bị tố cáo có tính chất nghiêm trọng, đe dọa đến lợi ích Nhà nước, tính mạng và tài sản của công dân, cơ quan nhận đơn phải lập tức thông báo cho cơ quan chức năng để có biện pháp ngăn chặn kịp thời. Đối với những đối tượng lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để gây rối trật tự công cộng tại nơi tiếp dân, Thủ trưởng cơ quan có quyền yêu cầu lực lượng Công an can thiệp và xử lý nghiêm theo quy định.

Kỷ luật nghiêm cán bộ thiếu trách nhiệm

Nhằm nâng cao hiệu quả thực thi, Nghị định 136/2006/NĐ-CP nhấn mạnh chế tài đối với cán bộ, công chức. Thủ trưởng cơ quan nếu thiếu trách nhiệm, để xảy ra vi phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo nhiều lần trong đơn vị mình quản lý sẽ bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc. Trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Quy định này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ trong công tác tiếp dân và giải quyết khiếu kiện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân trong bối cảnh cải cách hành chính hiện nay.