Trong bối cảnh thị trường xăng dầu đang có những diễn biến phức tạp, Chính phủ đã ban hành Nghị định 99/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dầu khí, kinh doanh xăng dầu và khí. Văn bản này sẽ chính thức thay thế Nghị định 67/2017/NĐ-CP kể từ ngày 11/10/2020, mang theo những chế tài nghiêm khắc hơn nhằm siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh xăng dầu lẻ.

Tăng mức phạt tiền đối với hành vi bán xăng dầu qua thùng, can, chai

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Nghị định 99/2020/NĐ-CP là việc điều chỉnh tăng mức phạt đối với các hình thức bán lẻ xăng dầu không đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy và đo lường. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 35 quy định:

"2. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi bán xăng dầu qua các cột bơm mini, trụ bơm lắc tay, qua thùng, can chai và các dụng cụ chứa đựng khác trừ thương nhân là hộ kinh doanh, trạm cấp phát xăng dầu thuộc lực lượng vũ trang (quốc phòng, công an) thuộc địa bàn miền núi, vùng cao theo quy định của pháp luật được Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương cho phép làm đại lý bán lẻ xăng dầu với quy mô, trang thiết bị phù hợp với điều kiện kinh doanh xăng dầu ở khu vực đó."

So với quy định cũ tại khoản 2 Điều 30 Nghị định 67/2017/NĐ-CP (mức phạt từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng), mức phạt mới đã tăng lên đáng kể. Điều này cho thấy quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc loại bỏ các điểm bán xăng tự phát, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao trong khu dân cư.

Các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục

Không chỉ dừng lại ở việc phạt tiền, người vi phạm còn phải đối mặt với các chế tài nghiêm khắc khác được quy định tại khoản 6 và khoản 7 Điều 35:

• Tịch thu tang vật: Toàn bộ số xăng dầu, thùng, can, chai và phương tiện sử dụng để vi phạm sẽ bị tịch thu.
• Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp: Người vi phạm phải nộp lại toàn bộ số tiền thu được từ việc bán xăng dầu trái phép vào ngân sách nhà nước.

Thay đổi mức phạt khi tự ý điều chỉnh giá bán lẻ

Một điểm mới đáng lưu ý khác liên quan đến quyền lợi người tiêu dùng là mức phạt đối với hành vi tự ý điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu. Theo khoản 2 Điều 21 Nghị định 99/2020/NĐ-CP, hành vi tự ý điều chỉnh giá không đúng thời điểm quy định sẽ bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Điều thú vị là mức phạt này thực tế lại thấp hơn so với quy định tại Nghị định 109/2013/NĐ-CP (đang áp dụng mức 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng). Tuy nhiên, Nghị định 99/2020/NĐ-CP bổ sung hình thức xử phạt rất nặng là tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận cửa hàng đủ điều kiện bán lẻ xăng dầu từ 01 đến 03 tháng nếu tái phạm, điều mà các quy định trước đây chưa nhấn mạnh rõ nét.

Lời khuyên cho người dân và hộ kinh doanh

Việc mua bán xăng dầu qua các dụng cụ chứa đựng không chuyên dụng không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của cộng đồng. Người dân nên lựa chọn mua xăng dầu tại các cửa hàng được cấp phép, có đầy đủ trang thiết bị phòng cháy chữa cháy. Đối với các hộ kinh doanh tại vùng sâu, vùng xa, cần chủ động liên hệ với UBND cấp tỉnh để được hướng dẫn làm thủ tục đại lý bán lẻ đúng quy định, tránh những rủi ro pháp lý đáng tiếc khi Nghị định mới có hiệu lực vào ngày 11/10 tới đây.